Opis
Jednym z najważniejszych obszarów całego systemu zarządzania przedsiębiorstwem jest podsystem zarządzania zasobami ludzkimi. W trzyletnim okresie badawczym Katedry był on przedmiotem szczegółowych badań w tym znaczeniu, że został w 2003 roku w pełni zidentyfikowany, a w 2004 został wypełniony konkretną treścią i szczegółowo opisany. Zadanie to jest tym ważniejsze, że system zarządzania zasobami ludzkimi jest siłą motoryczną przedsiębiorstwa, a więc trzeba go ciągle badać i doskonalić. Poza tym, Katedra uruchomiła w 2003 roku nową specjalność dydaktyczną pt. „Zarządzanie zasobami ludzkimi”, co zobowiązuje do dalszych badań naukowych w tym zakresie. Celem naukowym projektu badawczego było pełne zidentyfikowanie treści poszczególnych obszarów systemu zarządzania zasobami ludzkimi oraz opracowanie dla wyróżnionych podsystemów odpowiednich metod i narzędzi ich badania. Spis treściWSTĘP 11 ROZDZIAŁ 1. ISTOTA I TREŚĆ SYSTEMU ZARZĄDZANIA ZASOBAMI LUDZKIMI 13 Wprowadzenie 13 1.1. Syntetyczna koncepcja systemu zarządzania zasobami ludzkimi przedsiębiorstwa 15 1.2. Morfologia procesów zarządzania w dziedzinie zasobów ludzkich 19 ROZDZIAŁ 2. USTALANIE POTRZEB KADROWYCH 23 2.1. Istota planowania potrzeb kadrowych 23 2.2. Cele podsystemu planowania potrzeb kadrowych 26 2.3. Czynniki wpływające na wielkość i strukturę zatrudnienia 29 2.4. Proces ustalania potrzeb kadrowych 33 2.5. Metody stosowane w procesie planowania potrzeb kadrowych 39 ROZDZIAŁ 3. REKRUTACJA – NABÓR PRACOWNIKÓW 50 3.1. Pojęcie, cele, rodzaje i źródła rekrutacji 50 3.2. Metody rekrutacji 58 3.3. Wykorzystanie opisów stanowisk pracy i profili osobowych pracowników w procesie rekrutacji 65 3.4. Rekrutacja a inne możliwości zatrudniania 70 3.5. Metody badania stosowane w podsystemie naboru 73 ROZDZIAŁ 4. SELEKCJA – DOBÓR PRACOWNIKÓW 76 4.1. Pojęcie, cel i zadania selekcji 76 4.2. Selekcja negatywna i pozytywna 78 4.3. Procedura selekcyjna 79 4.4. Techniki selekcji 82 4.4.1. Analiza dokumentów (List motywacyjny i życiorys zawodowy) – selekcja na podstawie aplikacji 82 4.4.2. Rozmowa wstępna 93 4.4.3. Wywiad właściwy zawodowy 97 4.4.4. Badania testowe 99 4.4.5. Postępowanie konkursowe 102 4.4.6. Centrum oceny (Assessment Center) 106 4.4.7. Sprawdzanie referencji 108 ROZDZIAŁ 5. ADAPTACJA SPOŁECZNO-ZAWODOWA 114 5.1. Adaptacja społeczno-zawodowa. Ujęcia definicyjne 115 5.2. Cel i znaczenie adaptacji społeczno-zawodowej 119 5.3. Program i proces adaptacji społeczno-zawodowej 121 5.4. Metody adaptacji społeczno-zawodowej 127 5.5. Osoby odpowiedzialne za przebieg procesu adaptacji 131 5.6. Czas trwania procesu adaptacji społeczno-zawodowej 133 5.7. Wskaźniki adaptacji społeczno-zawodowej 134 5.8. Ocena procesu adaptacji społeczno-zawodowej 136 ROZDZIAŁ 6. OCHRONA ZDROWIA I BEZPIECZEŃSTWO PRACY 140 6.1. Podstawowe definicje i pojęcia 140 6.2. Etapy podsystemu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracy 143 6.2.1. Planowanie 143 6.2.2. Organizowanie 149 6.2.3. Koordynowanie i motywowanie 159 6.2.4. Kontrolowanie 167 6.3. Metody badania efektywności podsystemu 170 6.3.1. Koszty bezpieczeństwa i higieny pracy 170 6.3.2. Mierniki jakościowe i ilościowe 171 ROZDZIAŁ 7. ROZWÓJ ZAWODOWY PRACOWNIKÓW 178 7.1. Pojęcie, istota oraz treść rozwoju pracownika 178 7.2. Strategie rozwoju zasobów ludzkich 184 7.2.1. Modele rozwoju pracowników 184 7.2.2. Strategie szkolenia i rozwoju kadr pracowniczych i menedżerskich w strategii przedsiębiorstwa 186 7.2.3. Polskie modelowe propozycje rozwoju personelu 190 7.3. Współczesne strategie, metody i techniki szkolenia pracowników 192 7.3.1. Określanie i zdefiniowanie potrzeb szkoleniowych personelu 195 7.3.2. Wybrane metody, techniki i formy szkolenia pracowników 198 7.3.3. Ocena procesu szkolenia oraz mierniki efektywności szkolenia i rozwoju pracowników 209 7.4. Krótka refleksja na temat rozwoju zawodowego pracowników w Polsce 213 ROZDZIAŁ 8. ROZWÓJ KARIERY I SUKCESJA 217 8.1. Istota kariery i sukcesji 217 8.2. Fazy rozwoju kariery zawodowej 220 8.3. Koncepcje zarządzania karierą zawodową 228 ROZDZIAŁ 9. KSZTAŁTOWANIE POSTAW I ZACHOWAŃ PRACOWNIKÓW 238 9.1. Wyjaśnienie pojęć 238 9.2. Modele kształtowania zachowań pracowników 242 9.2.1. Model indywidualnego poziomu zachowania uczestników organizacji 242 9.2.2. Model kształtowania zachowań pracowników na poziomie grupy (zespołu) 246 9.2.3. Model kształtowania zachowań pracowników na poziomie organizacyjnym 252 9.3. Postawy i zachowania pracownicze – wybrane problemy 258 9.3.1. Zadowolenie z pracy 258 9.3.2. Kierunki kształtowania postaw i zachowań innowacyjnych i przedsiębiorczych 261 ROZDZIAŁ 10. STOSUNKI PRACY 269 10.1. Stosunki pracy jako element warunków pracy 270 10.2. Istota stosunków pracy 271 10.3. Systemowy charakter stosunków pracy 275 10.4. Związki zawodowe i ich rola w kształtowaniu stosunków pracowniczych 276 10.5. Rokowania zbiorowe 277 10.6. Równe traktowanie pracowników 280 10.6.1. Ogólne uwagi o systemie antydyskryminacyjnym w prawie pracy 280 10.6.2. Mobbing, jego przejawy i