Uwarunkowania dyfuzji innowacji w polskiej gospodarce

Opis

Dyfuzja innowacji jest procesem o fundamentalnym znaczeniu dla wzrostu gospodarczego. Wdrożenie oryginalnego, innowacyjnego rozwiązania będzie miało niewielki wpływ na przebieg procesów gospodarczych, jeżeli nie zostanie ono upowszechnione w kolejnych podmiotach i krajach oraz nie znajdzie kolejnych zastosowań. Dynamika postępu technicznego, a w konsekwencji zmian produktywności oraz przeobrażeń struktural­nych jest wypadkową aktywności innowacyjnej pionierów oraz tempa asymilacji innowacji w gospodarce i społeczeństwie. W perspektywie mię­dzynarodowej dyfuzja innowacji urasta do rangi jednego z najistotniejszych czynników konwergencji ekonomicznej, równoważących skutki olbrzy­mich dysproporcji, jakie istnieją pomiędzy krajami pod względem potencjału naukowo-badawczego. W książce przedstawiono jeden z najistotniejszych, a zarazem najbardziej złożonych problemów związanych z dyfuzją innowacji, jakim są uwarun­kowania jej przebiegu. Autor przybliżył teoretyczne interpretacje istoty i mechanizmów dyfuzji innowacji, zidentyfikował kluczowe determinanty te­go procesu, dokonał ich klasyfikacji oraz sporządził syntetyczną analizę zachodzącym między nimi zależności przyczynowo-skutkowych. Następ­nie sporządził diagnozę przebiegu dyfuzji innowacji w polskiej gospodarce w latach 1990-2009 oraz jej roli w modernizacji gospodarki. Wykorzy­stując różnorodne narzędzia analizy wielu zmiennych (od regresji wielorakiej, poprzez analizę czynnikową aż po metodę sieci neuronowych) pod­jął również próbę empirycznego oszacowania wpływu poszczególnych czynników na przebieg dyfuzji innowacji w polskiej gospodarce, zmierzają­cą do identyfikacji najważniejszych sił napędowych i barier w tym procesie. Publikacja jest przeznaczona przede wszystkim dla studentów i wykładowców kierunków ekonomicznych szkół wyższych. Być może zainteresuje również badaczy zajmujących się naukową analizą innowacji i wzrostu gospodarczego. Spis treściWstęp 7Rozdział 1Pojęcie i mechanizmy dyfuzji innowacji w teorii ekonomii 131.1. Definiowanie innowacji w naukach ekonomicznych 131.2. Dyfuzja jako element procesu innowacyjnego 201.3. Płaszczyzny przebiegu procesów dyfuzji innowacji 241.4. Kanały dyfuzji innowacji w gospodarce światowej 271.5. Pomiar procesów dyfuzji innowacji 301.5.1. Źródła trudności z kwantyfikacją procesów innowacyjnych 301.5.2. Cząstkowe mierniki dyfuzji innowacji 331.5.3. Syntetyczne mierniki dyfuzji innowacji 34Rozdział 2Dyfuzja innowacji w stymulowaniu przemian społeczno-ekonomicznych 372.1. Efekty dyfuzji innowacji z perspektywy mikroekonomicznej 372.1.1. Innowacje a imitacje w kształtowaniu przewag konkurencyjnych 372.1.2. Dyfuzja jako narzędzie poprawy wewnętrznych zdolności innowacyjnych 422.2. Efekty dyfuzji innowacji z perspektywy makroekonomicznej 452.2.1. Mechanizmy oddziaływania dyfuzji na rozwój gospodarczy 452.2.2. Teoretyczne interpretacje dyfuzji innowacji w modelach wzrostu gospodarczego 462.2.3. Dyfuzja innowacji a wymiana międzynarodowa 512.3. Pozaekonomiczne skutki dyfuzji innowacji 562.3.1. Dyfuzja innowacji a sfera ducha 572.3.2. Dyfuzja innowacji a sfera społeczna 602.3.3. Dyfuzja innowacji a sfera polityki 622.3.4. Dyfuzja innowacji a sfera konsumpcji 632.3.5. Dyfuzja innowacji a sfera ciała 65Rozdział 3Uwarunkowania dyfuzji innowacji 673.1. Typologia uwarunkowań dyfuzji innowacji 673.2. Realne uwarunkowania dyfuzji innowacji 703.2.1. Uwarunkowania technologiczne 703.2.2. Wymiana międzynarodowa 743.2.3. Poziom i akumulacja kapitału fizycznego 773.2.4. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne 803.2.5. Uwarunkowania finansowe 853.2.6. Kapitał ludzki 873.2.7. Uwarunkowania popytowe i koniunkturalne 923.3. Regulacyjne uwarunkowania dyfuzji innowacji 963.3.1. Ład instytucjonalny gospodarki rynkowej 963.3.2. Polityka państwa 1013.3.3. Międzynarodowa integracja gospodarcza i globalizacja 1043.4. Formalne ujęcia uwarunkowań dyfuzji innowacji 105Rozdział 4Metodologia badania uwarunkowań dyfuzji innowacji 1094.1. Czasowo-przestrzenne ramy analizy empirycznej 1094.2. Metody szacowania dynamiki dyfuzji innowacji 1114.2.1. Kalkulacja łącznej produktywności czynników produkcji (TFP) 1114.2.2. Konstrukcja wskaźników pomocniczych 1144.2.3. Metodyka konstrukcji zmiennej syntetycznej 1154.2.4. Metodyka szacowania luki technologicznej między krajami 1164.3. Metody porządkowania zmiennych ilustrujących uwarunkowania dyfuzji innowacji 1174.3.1. Dobór zmiennych objaśniających 1174.3.2. Analiza czynnikowa (głównych składowych) 1194.3.3. Selekcja zmiennych na podstawie macierzy korelacji 1214.3.4. Grupowanie zmiennych metodą analizy skupień 1214.4. Metody analizy znaczenia determinant dyfuzji innowacji 1224.4.1. Dobór postaci funkcyjnej 1224.4.2. Estymacja współczynników regresji wielorakiej metodą krokową wsteczną 1234.4.3. Analiza alternatywną metodą sieci neuronowych 124Rozdział 5Przebieg dyfuzji innowacji w gospodarce Polski w latach 1996-2009 1275.1. Dynamika dyfuzji innowacji w polskiej gospodarce 1275.1.1. Dynamika TFP w Polsce na tle w