Opis
Niniejsza monografia stanowi prezentację wyników badań, prowadzonych przez ekonomistów z krajowych ośrodków naukowo-badawczych, dotyczących głównych czynników determinujących rozwój gospodarczy Unii Europejskiej. Autorzy poszczególnych opracowań starają się w tym miejscu wskazać i oszacować znaczenie różnych czynników strukturalnych, koniunkturalnych, technologicznych oraz instytucjonalnych determinujących długookresową konkurencyjność, innowacyjność i w konsekwencji rozwój gospodarki Unii Europejskiej. W końcowej części książki, autorzy podejmują również próbę analizy różnorodnych zagrożeń i barier ograniczających możliwość rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej, związanych chociażby z ostatnim kryzysem gospodarczym, czy też obecnym kryzysem zadłużeniowym w niektórych krajach członkowskich Unii Europejskiej. Prezentowana monografia dotyczy zatem niezwykle istotnych i zarazem aktualnych zagadnień. Analizowane kwestie są ważne nie tylko z punktu widzenia pojedynczych krajów członkowskich Unii Europejskiej, czy też Unii Europejskiej jako całości, lecz także z punktu widzenia całej gospodarki światowej, ze względu na dominującą pozycję Unii Europejskiej we współczesnym międzynarodowym podziale pracy. Spis treściSłowo wstępne Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika 9 Wprowadzenie 111. Struktury demograficzne ludności Europy a wzrost gospodarczy - Witold Rakowski 131.1. Od T. Malthusa do M. Kremera i co dalej 151.2. Rozwój ludności Europy w latach 1950-2050 na tle innych kontynentów 161.3. Struktura wieku ludności 211.4. Kształtowanie się przyrostu naturalnego w Europie 26Bibliografia 302. Procesy dostosowawcze nowych państw członkowskich (UE-10) w kierunku jednolitego rynku - analiza zmian podobieństwa struktur handlu zagranicznego w latach 1999-2011 - Edward Molendowski, Wojciech Polan 332.1. Metoda analizy 342.2. Zmiany podobieństwa struktur eksportu krajów UE-10 w ich handlu wzajemnym oraz do krajów UE-15 352.3. Zmiany podobieństwa struktur importu krajów UE-10 z krajów UE-15 oraz w handlu wzajemnym 382.4. Zmiany podobieństwa struktur eksportu i importu krajów UE-10 i UE-15 na tle relacji eksportowo-importowych UE-15 i krajów kandydujących (K-6) 41Bibliografia 46Aneks statystyczny 473. Instytucjonalne determinanty wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej - analiza panelowa - Andrzej Kacprzyk 533.1. Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego 543.2. Instytucjonalne determinanty wzrostu gospodarczego 563.3. Wpływ instytucji na wzrost - analiza empiryczna 57Bibliografia 64 4. Pomoc publiczna jako instrument wspierania przedsiębiorstw w Unii Europejskiej - Anna Stępniak-Kucharska 674.1. Pojęcie pomocy publicznej 684.2. Dopuszczalność pomocy publicznej 684.3. Formy pomocy publicznej 704.4. Kategorie pomocy publicznej 704.5. Poziom pomocy publicznej 74Bibliografia 835. Znaczenie międzynarodowej wymiany usług w rozwoju gospodarczym wybranych krajów Unii Europejskiej - Martyna Tarasińska, Elżbieta J. Siek 875.1. Rozwój sektora usług i międzynarodowego handlu usługami a rozwój gospodarczy krajów - aspekty teoretyczne 875.2. Udział usług w tworzeniu PKB i zatrudnieniu w krajach UE 925.3. Międzynarodowa wymiana usług w krajach UE 965.4. Międzynarodowa wymiana usług a tempo wzrostu PKB 101Bibliografia 1036. UE-15 a kraje nowo przyjęte - próba oceny dystansu rozwojowego - Joanna Garlińska-Bielawska 1076.1. Wzrost i rozwój gospodarczy a międzynarodowa integracja gospodarcza 1086.2. Problem badania dysproporcji rozwojowych w aspekcie międzynarodowym 1106.3. Modele grawitacji i potencjału 1136.4. Analiza dystansu rozwojowego pomiędzy UE-15 a krajami nowo przyjętymi 115Bibliografia 1237. Zróżnicowanie konkurencyjności a pozycja eksportowa krajów członkowskich Unii Europejskiej w handlu międzynarodowym w latach 1995-2011 - Tomasz Białowąs 1257.1. Koncepcja i pomiar konkurencyjności 1267.2. Zróżnicowanie ogólnej konkurencyjności krajów członkowskich Unii Europejskiej 1287.3. Konkurencyjność cenowa i kosztowa 1307.4. Konkurencyjność pozacenowa 1337.5. Konkurencyjność zewnętrzna 139Bibliografia 1448. Pozycja Unii Europejskiej jako regionu przyjmującego bezpośrednie inwestycje zagraniczne i ich znaczenie dla rynku pracy - Katarzyna Madaj 1478.1. Wpływ kryzysu finansowego na skalę i kierunki międzynarodowych przepływów BIZ 1498.2. Pozycja Unii Europejskiej jako adresata i realizatora BIZ na tle wybranych gospodarek i świata 1528.3. Rola bezpośrednich inwestycji zagranicznych na rynku pracy kraju-adresata w kontekście międzynarodowego kryzysu finansowego - przykład Polski 156Bibliografia 1669. Polityka regionalna Unii Europejskiej - wczoraj, dziś i jutro - Katarzyna Sieradzka 1699.1. Ewolucja polityki regionalnej i jej cele 1699.2. Instrumenty finansowania polityki regionalnej w latach 2007-2013 1809.3. Perspektywy rozwoju polityki regionalnej 182Bibliografia 18610. Polityka innowacyjna Unii Europejskiej w okresie kryzysu gospodarczego - Anna Wolak-Tuzimek, Iwona Wolak-Kozera 18910.1. Polityka innowacyjna Unii Europej