Opis
Celem monografii jest diagnoza sytuacji i ocena krótkookresowych efektów pandemii COVID-19 dla gospodarki światowej. Horyzont czasowy analizy obejmuje głównie 2020 r. W prowadzonych badaniach zawartych w poszczególnych częściach publikacji wykorzystano najbardziej aktualne dostępne dane statystyczne i informacje, które częściowo obejmują też pierwszą połowę 2021 r. oraz okres bezpośrednio poprzedzający wybuch pandemii. W monografii dokonano przeglądu najnowszej literatury przedmiotu, dokumentów, raportów i wyników badań organizacji międzynarodowych. Do analizy wybrano natomiast najważniejsze zagadnienia, a w szczególności dotyczące ogólnej sytuacji w gospodarce światowej, funkcjonowania przedsiębiorstw jako podstawowych jej podmiotów, zmian w samym procesie globalizacji, przekształceń w międzynarodowych powiązaniach handlowych, rozwoju e-commerce i ogólnej cyfryzacji handlu, funkcjonowania systemu ochrony zdrowia oraz rynku usług transportowych i światowego rynku energetycznego. Spis treściWstęp 9 1. Sytuacja w gospodarce światowej w okresie pandemii COVID-19 (Iwona Pawlas) 15 1.1. Wprowadzenie 15 1.2. Sytuacja gospodarcza na świecie w 2019 i 2020 r. oraz prognozy na lata 2021-2022 17 1.3. Działania podejmowane w pierwszym okresie pandemii COVID-19 i ich wpływ na sytuację finansów publicznych 24 1.4. Podsumowanie 31 Literatura 33 2. Przedsiębiorstwa w obliczu pandemii COVID-19 (Małgorzata Dziembała) 37 2.1. Wprowadzenie 37 2.2. Wyniki ekonomiczne przedsiębiorstw w warunkach pandemii COVID-19 38 2.3. Przedsiębiorstwa w Unii Europejskiej – wyniki gospodarcze 42 2.4.Wyniki przedsiębiorstw według wybranych branż w UE w warunkach niestabilności we współczesnej gospodarce światowej 47 2.5. O konieczności rozwoju nowych modeli biznesu w dobie pandemii 50 2.6.Kreowanie odporności globalnych łańcuchów – wyzwania na przyszłość 53 2.7. Podsumowanie 57 Literatura 58 3. Nowe oblicza i elementy globalizacji na świecie (Tadeusz Sporek) 62 3.1. Wprowadzenie 62 3.2. Istota globalizacji i jej cechy 64 3.3. Korzyści globalizacji 68 3.4. Negatywne skutki globalizacji 71 3.5. Środowisko naturalne a globalizacja 73 3.6. Skutki pandemii COVID-19 dla gospodarki światowej 75 3.7. Podsumowanie 79 Literatura 80 4. Handel światowy w czasie pandemii COVID-19 (Małgorzata Fronczek) 84 4.1. Wprowadzenie 84 4.2. Sytuacja w handlu światowym w czasie pandemii COVID-19 85 4.2.1. Zmiany wartości handlu światowego w latach 2005-2020 85 4.2.2. Zmiany wolumenu światowego handlu w latach 2005-2020 92 4.3. Struktura geograficzna handlu światowego w czasie pandemii COVID-19 99 4.4. Zmiany w handlu międzynarodowym według produktów 101 4.5. Podsumowanie 104 Literatura 106 5. Implikacje pandemii COVID-19 dla handlu zagranicznego z perspektywy rynku e-commerce (Sylwia Talar) 108 5.1. Wprowadzenie 108 5.2. Ekspansja e-commerce B2C w czasie pandemii 109 5.3. Zmiany w strukturze cross-border e-commerce B2C 115 5.4. Cyfryzacja handlu zagranicznego B2B 122 5.5. Podsumowanie 126 Literatura 127 6. Funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w okresie pandemii COVID-19 (Rafał Świtała) 131 6.1. Wprowadzenie 131 6.2. Współpraca międzynarodowa w sytuacji powszechnego zagrożenia zdrowotnego 132 6.3. Zapewnienie zaopatrzenia w sprzęt i środki medyczne w UE 136 6.4. Podsumowanie 138 Literatura 139 7. Wpływ pandemii COVID-19 na rynek usług transportowych (Joanna Kos-Łabędowicz) 141 7.1. Wprowadzenie 141 7.2. Przewóz transportem lotniczym towarów i pasażerów 143 7.3. Przewóz transportem kolejowym towarów i pasażerów 146 7.4. Przewóz transportem morskim towarów i pasażerów 150 7.5. Przewóz transportem drogowym towarów i pasażerów 153 7.6. Podsumowanie 154 Literatura 155 8. Wpływ pandemii COVID-19 na światowy sektor energetyczny (Anna Czech) 158 8.1. Wprowadzenie 158 8.2. Zapotrzebowanie na paliwa kopalne i ich ceny podczas pandemii 159 8.3. Popyt na energię elektryczną podczas pandemii 163 8.4. Przesunięcia w miksie energetycznym w wybranych krajach 165 8.5. Wpływ pandemii COVID-19 na transformację energetyczną 167 8.6. Podsumowanie 170 Literatura 171 Spis rysunków 173 Spis tabel 177 Informacja o Autorach 181