Opis
Celem niniejszej monografii jest rozważenie terminu „ludobójstwo” z punktu widzenia nauk prawniczych, społecznych, historycznych. Uaktualnione wydanie uwzględnia prace Rafała Lemkina związane ze zbrodnią ludobójstwa, bierze pod uwagę wybrane akty prawne dotyczące tej zbrodni, zagadnienia związane z ludobójstwem w naukach społecznych, elementy (znamiona) zbrodni ludobójstwa, formy jej popełnienia i udziału w niej, okoliczności wyłączające bezprawność lub winę, uwzględnia nieosądzoną do dziś zbrodnię katyńską oraz nowe orzecznictwo Międzynarodowych Trybunałów Karnych i innych sądów odnośnie do zbrodni ludobójstwa oraz współczesną doktrynę. Opracowanie wypełnia znaczącą lukę, jaka istniała w nauce polskiej w zakresie badania problematyki zbrodni ludobójstwa. Stanowi cenną lekturę dla teoretyków, praktyków, studentów i innych osób zainteresowanych wspomnianą problematyką. Spis treściSpis treściWykaz ważniejszych skrótówWSTĘP1. POWSTANIE POJĘCIA „LUDOBOJSTWO”1.1 Uwagi ogólne1.2 Proces tworzenia zakazu zbrodni ludobójstwa do lat 40. ubiegłego wieku1.3 Stworzenie przez Rafała Lemkina pojęcia „ludobójstwo”1.4 Podsumowanie2. WYBRANE MIĘDZYNARODOWE AKTY PRAWNE ODNOSZĄCE SIĘ DO ZBRODNI LUDOBOJSTWA2.1 Uwagi ogólne2.2 Statut Międzynarodowego Trybunału Wojskowego2.3 Rezolucja 96(I) w sprawie zbrodni ludobójstwa2.4 Konwencja z 9 grudnia 1948 roku w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa2.4.1 Prace przygotowawcze do Konwencji w sprawie ludobójstwa2.4.2 Treść przepisów konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa2.5 Konwencja z 26 listopada 1968 roku o niestosowaniu przedawnienia wobec zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości2.6 Projekt Kodeksu Przestępstw Przeciwko Pokojowi i Bezpieczeństwu Ludzkości2.7 Akty prawne dotyczące Międzynarodowych Trybunałów Karnych 2.7.1 Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii oraz StatutMiędzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy2.7.2 Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego2.7.3 Statuty trybunałów karnych z elementem międzynarodowym 2.8 Akty prawne związane ze zbrodnią ludobójstwa w prawie Unii Europejskiej2.9 Podsumowanie3. LUDOBOJSTWO W NAUKACH SPOŁECZNYCH3.1 Uwagi ogólne3.2 Rozważania przedstawicieli nauk społecznych na temat pierwszego ludobójstwa3.3 Znaczenie pojęcia „ludobójstwo” w naukach społecznych3.4 Podsumowanie4. ELEMENTY ZBRODNI LUDOBOJSTWA4.1 Uwagi ogólne4.2 Sprawcy ludobójstwa4.3 Pojęcie i rodzaje grup4.3.1 Grupa narodowa4.3.2 Grupa etniczna4.3.3 Grupa rasowa4.3.4 Grupa wyznaniowa4.3.5 Inne grupy jako przedmiot ludobójstwa4.4 Postaci ludobójstwa4.5 Zamiar zniszczenia grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej, jako takiej4.5.1 Zamiar4.5.2 Motywacja4.5.3 Zniszczenie4.5.4 Zniszczenie grupy w całości lub części4.5.5 Zamiar a postaci ludobójstwa4.5.6 Sporządzenie planu działania jako fakultatywny element podmiotowy zbrodni ludobójstwa4.6 Podsumowanie5. FORMY POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTWA ORAZ FORMY UDZIAŁU W ZBRODNI LUDOBOJSTWA NA PRZYKŁADZIE ORZECZNICTWA MIĘDZYNARODOWYCH TRYBUNAŁACH KARNYCH AD HOC5.1 Uwagi ogólne5.2 Formy popełnienia przestępstwa5.3 Formy udziału w ludobójstwie5.4 Podsumowanie6. OKOLICZNOŚCI WYŁĄCZAJĄCE ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNĄ ZE WZGLĘDU NA BRAK BEZPRAWNOŚCI LUB WINY6.1 Uwagi ogólne6.1.1 Obrona konieczna, stan wyższej konieczności6.1.2 Przymus, konieczność6.1.3 Akcje odwetowe i konieczność wojskowa6.1.4 Błąd co do prawa, błąd co do faktu6.1.5 Niepoczytalność, nietrzeźwość, stan odurzenia6.1.6 Rozkaz przełożonego6.2 Podsumowanie7. ZAPOBIEGANIE ZBRODNI LUDOBOJSTWA7.1 Uwagi ogólne7.2 Mechanizmy uprzedzające popełnienie zbrodni ludobójstwa 7.3 Zapobieganie ludobójstwu w kontekście odpowiedzialności za ochronę przed zbrodnią ludobójstwa7.4 Podsumowanie8. ZBRODNIA LUDOBOJSTWA W ORZECZENIACH MIĘDZYNARODOWYCH TRYBUNAŁOW8.1 Uwagi ogólne8.2 Orzecznictwo Międzynarodowych Trybunałów Wojskowych8.3 Orzecznictwo Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości 8.4 Orzecznictwo Międzynarodowych Trybunałów Karnych 8.5 Podsumowanie9. ZAKOŃCZENIEBIBLIOGRAFIASpis ważniejszych aktów prawnych i orzeczeńWykaz spraw przed MTSWykaz orzeczeń, decyzji i innych dokumentów wydanych przez MTKR i MTKJWykaz literaturyTHE TABLE OF CONTENTConclusion