Opis
W monografii przedstawiono kluczowe problemy postępowania administracyjnego w kontekście zmian zachodzących w rodzimym systemie prawnym, uwarunkowanych przede wszystkim członkostwem Polski w Unii Europejskiej, z uwzględnieniem w szerokim stopniu rozwiązań obcych. Wyeksponowano w niej zagadnienia budzące najwięcej wątpliwości, takie jak: ciężar dowodu, środki ochrony interesów jednostki w sytuacji zwłoki w załatwieniu sprawy, warianty konstytucyjnego prawa do odwołania, gwarancje obiektywizmu orzekania przez administrację oraz dopuszczalny poziom formalizmu procesowego podejmowanych przez nią działań. W książce podjęto też próbę ukazania współczesnych tendencji w rozwoju prawa o postępowaniu administracyjnym, przy jednoczesnym skonfrontowaniu ustaleń naszej doktryny z dorobkiem nauki w innych systemach prawnych. O unikalnym charakterze opracowania przesądza przyjęta w nim metodologia rozważań, pozwalająca na wypracowanie przez Czytelnika własnego punktu widzenia w poruszanych kwestiach i wyjście poza utrwalony w literaturze przedmiotu schemat analizy, nie zawsze przystający do realiów funkcjonowania administracji publicznej i samego prawa. Stawiając pytania o wizję postępowania administracyjnego, autor zrywa z dotychczasowym sposobem myślenia o funkcjach i instytucjach procedury, uznając za pierwszoplanowe kryteria jej oceny wartości definiowane jako elastyczność, odformalizowanie, przejrzystość i efektywność. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla przedstawicieli nauki, a także szeroko rozumianej praktyki - urzędników, sędziów oraz osób świadczących profesjonalną pomoc prawną. Spis treściWykaz skrótów | str. 11 Słowo wstępne | str. 15 Rozdział I Kształtowanie się prawa o postępowaniu administracyjnym i rozstrzyganiu przez sądy sporów jednostki z administracją | str. 17 1. Pojęcie postępowania (procedury, procesu) według ustaleń nauki prawa administracyjnego | str. 17 2. Geneza prawa o postępowaniu administracyjnym oraz rozstrzyganiu przez sądy sporów jednostki z administracją | str. 28 3. Zakres i charakter zabiegów kodyfikacyjnych oraz ich wynik | str. 34 4. Kodyfikacja postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w Polsce | str. 57 5. Problem kodyfikacji postępowania administracyjnego w prawie unijnym | str. 63 Rozdział II Jednolitość postępowania administracyjnego a efektywność i pragmatyzm działań administracji | str. 69 1. Przyczyny, symptomy i skutki zjawiska dekodyfikacji | str. 69 2. Idea kodyfikacji postępowania administracyjnego wobec przeobrażeń ustrojowych i funkcjonalnych w administracji | str. 81 3. Elastyczność i prostota procedury jako odpowiedź na wyzwania stojące przed współczesną administracją (problem granic formalizmu postępowania) | str. 86 Rozdział III Aksjologia postępowania administracyjnego | str. 94 1. Teoretyczne podstawy oceny prawa | str. 94 2. Idea sprawiedliwości proceduralnej w prawie administracyjnym | str. 95 3. Prawo do rzetelnego procesu sądowego a standardy postępowania administracyjnego i formy jego judycjalizacji | str. 101 4. Prawo do dobrej administracji | str. 113 5. Koncepcja zasad ogólnych postępowania administracyjnego | str. 128 Rozdział IV Gwarancje bezstronności (obiektywizmu) orzekania przez organy administracji | str. 136 1. Bezstronność (obiektywizm) orzekania jako założenie aksjologii prawa i składnik kultury prawnej | str. 136 2. Dylematy ochrony bezstronności (obiektywizmu) orzekania w polskim postępowaniu administracyjnym | str. 139 3. Niezależne organy orzekające w postępowaniu administracyjnym w ujęciu prawnoporównawczym | str. 157 Rozdział V Pozycja procesowa strony i jej udział w postępowaniu administracyjnym | str. 171 1. Publiczne prawo podmiotowe, interes prawny i roszczenie jednostki wobec władzy publicznej | str. 171 2. Ochrona interesu prawnego oraz interesów zbiorowości (grupowych, "mieszanych" lub złożonych, wspólnot terytorialnych) i tzw. praw refleksowych | str. 181 3. Gwarancje proceduralne i uprawnienia przysługujące stronie oraz innym podmiotom uczestniczącym w postępowaniu administracyjnym | str. 186 4. Czynności i środki warunkujące prawidłowy bieg postępowania | str. 202 5. Sposób dochodzenia do ustaleń w sprawie w toku postępowania | str. 208 Rozdział VI Forma załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym | str. 221 1.Rozstrzygnięcie w przedmiocie praw i obowiązków strony przez wydanie decyzji administracyjnej | str. 221 2. Czynności orzecznicze i faktyczne w postępowaniu przed organem administracji | str. 230 3. Alternatywy dla decyzji jako aktu kończącego postępowanie administracyjne | str. 236 4. Koncepcja umowy administracyjnej (publicznoprawnej) i decyzji regulacyjnej w prawie obcym | str. 247 Rozdział VII Ochrona jednostki przed bezczynnością administracji i przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego | str. 256 1. Pojęcia bezczynności administracji i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego oraz określenia zbliżone do nich pod względem treści | str. 256 2. Przeciwdziałanie pato