Opis
W publikacji omówiono istotę, mechanizm oraz zakres weryfikacji czynności dowodowych. Weryfikacja tych czynności jest narzędziem, które ma wzmocnić rzetelność postępowania karnego poprzez przyznanie do jej wykonania wyłącznej kompetencji sędziemu do spraw postępowania przygotowawczego. Dodatkowo przedmiotem oceny jest celowość (zasadność), konieczność, proporcjonalność i adekwatność przeprowadzania danej czynności, a nie jedynie badanie prawidłowości czynności dowodowej. Ma to prowadzić do znalezienia proporcji między ściganiem sprawcy, koniecznością gromadzenia obciążających go dowodów a zagwarantowaniem podstawowych praw i wolności obywatelskich. Autor przedstawia propozycję założeń, które mogą się przyczynić do minimalizacji nieprawidłowości i nadużyć w zakresie wykorzystywania czynności dowodowych oraz ujednolicenia interpretacji i praktyki stosowania prawa dowodowego w postępowaniu przygotowawczym. „Rzecz tyczy się znalezienia optymalnego modelu weryfikacji czynności dowodowych organów ścigania z perspektywy kontroli sądowej postępowania przygotowawczego. Autor proponuje szerokie ujęcie tej kontroli, obejmujące także te aspekty, które są istotne z punktu widzenia Konstytucji i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Formułuje szereg postulatów związanych ze zmianami legislacyjnymi, zmierzającymi do urzeczywistnienia konstruowanego przez niego modelu weryfikacji. Sformułowane tezy i propozycje zmian zostały poparte rozległą analizą, uwzględniającą także szerokie tło prawnoporównawcze (rozwiązania angielskie i niemieckie). Opracowanie zmierza do wypracowania zadowalającego standardu ochrony praw człowieka”. z recenzji prof. dr hab. Radosława Kopera Spis treściWykaz skrótów .................................................................................. 9 Podziękowania .................................................................................. 11 Wprowadzenie ................................................................................... 13 Uwagi ogólne ............................................................................. 13 Przedmiot i cele badań............................................................. 22 Metody badawcze ..................................................................... 25 Struktura książki ...................................................................... 28 Rozdział I. Determinanty granic i standardów czynności dowodowych – zagadnienia ogólne ....... 41 Cele procesu karnego a zasady prawa dowodowego ........... 41 Zakres obowiązku poszukiwania dowodów i inicjatywy dowodowej ................. 60 Zasada praworządności jako podstawowa dyrektywa wyznaczająca granice czynności dowodowych.................... 68 Płaszczyzny delimitacji granic czynności dowodowej ........ 71 4.1. Płaszczyzna kompetencyjna ............................................ 74 4.2. Płaszczyzna proceduralna ................................................ 88 Zasada proporcjonalności a granice czynności dowodowych .................. 93 Rozdział II. O pojęciu i istocie weryfikacji czynności dowodowej ................ 113 Założenia konstrukcyjne i terminologiczne ......................... 113 Rodzaje czynności dowodowych ............................................ 120 Przedmiot weryfikacji czynności dowodowej ...................... 128 Charakter prawny weryfikacji czynności dowodowych ..... 138 Rozdział III. Kryteria weryfikacji czynności dowodowej ................................ 183 Uwagi ogólne ............................................................................. 183 Kryteria weryfikacji odnoszące się do prawidłowości i jakości czynności dowodowej ... 184 2.1. Dopuszczalność czynności dowodowej ......................... 186 2.2. Zakazy i ograniczenia dowodowe jako wyznaczniki (nie)dopuszczalności czynności dowodowej ...... 189 2.2.1. Reguły uznania czynności dowodowej za niedopuszczalną ........................................ 204 2.2.2. Nielegalne uzyskanie dowodu wskutek niedopuszczalnej czynności dowodowej ............. 216 Zasadność (celowość) czynności dowodowej ................ 227 3.1. Uprawdopodobnienie jako warunek przeprowadzenia czynności procesowej ........................ 229 3.2. Zasadność i celowość jako przesłanka wyboru czynności dowodowych .............. 231 Proporcjonalność czynności dowodowych .......................... 234 4.1. Test proporcjonalności – wybór i adaptacja czynności dowodowej dla prawidłowych ustaleń faktycznych ..... 234 4.2. Ciężar proporcjonalności czynności dowodowych ...... 239 Kryteria weryfikacji czynności dowodowej związane z wprowadzeniem dowodów do procesu .... 251 5.1. Rola i znaczenie dopuszczenia dowodu ......................... 251 5.2. Istota wniosku dowodowego – cele i zadania ................ 254 5.3. Elementy treściowe i struktura wniosku dowodowego .......... 259 5.3.1. Oznaczenie dowodu ............................................... 260 5.3.2. Sprecyzowanie tezy dowodowej jako wyznacznika zakresu postępowania dowodowego ....