Opis
Monografia jest pierwszą na polskim rynku wydawniczym pozycją poświęconą uti possidetis - instytucji recypowanej z prawa prywatnego, nieomówionej dotąd w polskiej doktrynie prawa międzynarodowego. Pojęcie uti possidetis pojawia się zarówno w dyskusjach na temat dekolonizacji, jak i w publikacjach poświęconych zmianom terytorialnym zachodzącym z innych przyczyn, w szczególności dotyczących rozpadu państw federacyjnych (np. Jugosławii) lub secesji jego części składowych (np. republik radzieckich). Opracowanie wypełnia lukę w polskiej doktrynie prawa międzynarodowego, stanowiąc jednocześnie głos w międzynarodowej dyskusji na temat charakteru prawnego i miejsca uti possidetis w prawie narodów. Problematyka zmian terytorialnych w ramach tej instytucji, mimo historycznych korzeni związanych z dekolonizacją, nadal pozostaje aktualna, chociażby z uwagi na współczesne dążenia secesjonistyczne (np. w Szkocji, Hiszpanii czy na Ukrainie). Autor, omawiając poszczególne kwestie, opiera się przede wszystkim na zagranicznej literaturze tematu, wykorzystuje również najnowsze orzecznictwo międzynarodowe. Adresaci: Książka jest przeznaczona dla specjalistów z zakresu prawa międzynarodowego, a także dla wszystkich zainteresowanych tą dziedziną prawa. Spis treściWykaz skrótów | str. 9 Wstęp | str. 11 Rozdział I Geneza uti possidetis | str. 17 1. Rzymskie korzenie | str. 17 2. Status quo post bellum | str. 19 Rozdział II Usus w kontekście dekolonizacyjnym | str. 29 1. Dekolonizacja Ameryki Łacińskiej | str. 29 1.1. Recepcja do "amerykańskiego" prawa międzynarodowego | str. 30 1.2. Umowy międzynarodowe | str. 34 1.3. Konstytucje państwowe | str. 38 1.4. Spory międzynarodowe | str. 40 2. Dekolonizacja Afryki | str. 45 2.1. "Europejskie" prawo międzynarodowe a podział Afryki | str. 46 2.2. Deklaracja kairska | str. 49 2.3. Umowy międzynarodowe | str. 50 2.4. Konstytucje państwowe | str. 55 2.5. Spory międzynarodowe | str. 56 3. Dekolonizacja Azji | str. 68 Rozdział III Usus poza kontekstem dekolonizacyjnym | str. 74 1. Rozpad Czecho-Słowacji | str. 75 2. Secesja republik radzieckich | str. 76 2.1. Dokumenty międzynarodowe i ustawodawstwo krajowe | str. 77 2.2. Kazus państw bałtyckich | str. 79 3. Rozpad Jugosławii | str. 84 3.1. Ustawodawstwo krajowe | str. 84 3.2. Opinie Komisji Badintera i kontrowersje doktrynalne | str. 86 4. Kazus Kosowa | str. 96 5. Powstanie Erytrei | str. 98 6. Powstanie Sudanu Południowego | str. 99 7. Dążenia secesjonistyczne | str. 101 7.1. Quebec i kontrowersje wokół raportu Pelleta | str. 101 7.2. Szkocja i Katalonia | str. 106 8. Przypadek Krymu i wschodniej Ukrainy | str. 107 9. Roszczenia terytorialne do obszarów antarktycznych | str. 109 Rozdział IV Definicja uti possidetis | str. 112 1. Kontekst dekolonizacyjny | str. 113 1.1. Zakres podmiotowy | str. 113 1.2. Zakres przedmiotowy | str. 113 1.2.1. Tytuł uti possidetis (dziedzictwo kolonialne) | str. 113 1.2.2. Delimitacja granicy | str. 129 1.3. Zakres terytorialny | str. 135 1.4. Zakres czasowy | str. 135 2. Kontekst pozadekolonizacyjny | str. 141 2.1. Zakres podmiotowy | str. 141 2.2. Zakres przedmiotowy | str. 141 2.3. Zakres terytorialny | str. 147 2.4. Zakres czasowy | str. 147 Rozdział V Charakter prawny uti possidetis | str. 152 1. Stanowiska doktryny | str. 153 2. Ocena usus i opinio iuris | str. 159 2.1. Kontekst dekolonizacyjny | str. 165 2.2. Kontekst pozadekolonizacyjny | str. 181 3. Dwie szczególne normy zwyczajowe - jedno status quo | str. 189 4. Reguła czy zasada? | str. 199 5. Znaczenie słuszności | str. 203 6. Podstawa aksjologiczna | str. 218 Rozdział VI Miejsce uti possidetis wprawie międzynarodowym publicznym | str. 233 1. Uti possidetis a zasada efektywności | str. 233 2. Uti possidetis a zasady integralności terytorialnej i nienaruszalności granic | str. 235 3. Uti possidetis a zasada samostanowienia narodów | str. 239 4. Uti possidetis a uznanie państwa | str. 245 5. Uti possidetis a sukcesja państw | str. 246 Zakończenie | str. 253 Bibliografia | str. 261