Opis
Monografia stanowi kompleksowe opracowanie problematyki zrzeczenia się dziedziczenia, które zyskuje na znaczeniu. Umowa ta nie jest wprawdzie zawierana szczególnie często, ale jest to instytucja znana i stosowana w praktyce, dzięki której spadkodawca i spadkobierca mogą osiągnąć różnorakie ważne cele. Szereg kwestii związanych z tą umową, w szczególności odnoszących się do zakresu dyspozycyjności stron co do jej kształtu, budzi jednak poważne wątpliwości. Wraz z rosnącym szybko znaczeniem prawa spadkowego pojawia się potrzeba dokładniejszego zbadania możliwości, które daje ta konstrukcja prawna. W książce zawarto rozważania odnoszące się do praktycznych aspektów umowy zrzeczenia się dziedziczenia, takich jak: podmioty i treść tej umowy, samodzielność zrzeczenia się dziedziczenia, skutki zrzeczenia się dziedziczenia, sposoby, w jaki można zmodyfikować czy też uchylić skutki zrzeczenia się dziedziczenia. W opracowaniu przedstawiono również analizę umowy przez pryzmat przepisów prawa prywatnego międzynarodowego i unijnego. Omówiono polską literaturę prawniczą i orzecznictwo dotyczące zrzeczenia się dziedziczenia, przy czym bardzo wyraźnie zaznaczono, które poglądy można uznać za utrwalone, dominujące, a które są mniejszościowe czy przebrzmiałe. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla sędziów, notariuszy, adwokatów, radców prawnych, oraz aplikantów tych zawodów. Zainteresuje także pracowników naukowych i studentów prawa. Spis treściWykaz skrótów | str. 9 Wprowadzenie | str. 15 Rozdział I Ustawowy zakaz zawierania umów o spadek po osobie żyjącej | str. 29 1. Pojęcie i uzasadnienie zakazu zawierania umów o spadek po osobie żyjącej | str. 29 2. Zakres zakazu zawierania umów o spadek po osobie żyjącej | str. 41 2.1. Umowy dotyczące spadku dopuszczalne według obowiązującego w Polsce porządku prawnego | str. 41 2.2. Umowy o spadek a prawo prywatne międzynarodowe | str. 43 2.3. Umowy o spadek a prawo unijne | str. 54 Rozdział II Regulacja umowy zrzeczenia się dziedziczenia w prawie polskim oraz w innych systemach prawnych | str. 65 1. Regulacja umowy zrzeczenia się dziedziczenia na ziemiach polskich przed wejściem w życie kodeksu cywilnego oraz w kodeksie cywilnym | str. 65 1.1. Stan prawny przed rokiem 1918 | str. 65 1.2. Stan prawny w latach 1918-1946 | str. 66 1.3. Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe | str. 72 1.4. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny | str. 80 2. Regulacja umowy zrzeczenia się dziedziczenia w innych systemach prawnych | str. 83 2.1. Uwagi ogólne | str. 83 2.2. Ujęcie zrzeczenia się dziedziczenia w prawie niemieckim, austriackim, szwajcarskim i węgierskim | str. 85 2.2.1. Prawo niemieckie | str. 85 2.2.2. Prawo austriackie | str. 93 2.2.3. Prawo szwajcarskie | str. 95 2.2.4. Prawo węgierskie | str. 106 Rozdział III Przedmiot i strony umowy zrzeczenia się dziedziczenia | str. 110 1. Przedmiot umowy zrzeczenia się dziedziczenia | str. 110 1.1. Czy przedmiotem zrzeczenia się dziedziczenia jest prawo podmiotowe dziedziczenia? | str. 111 1.2. Czy przedmiotem zrzeczenia się dziedziczenia jest ekspektatywa prawa podmiotowego dziedziczenia? | str. 137 2. Dopuszczalność warunku i terminu w umowie zrzeczenia się dziedziczenia | str. 144 3. Strony umowy zrzeczenia się dziedziczenia | str. 156 4. Zakres zdolności do czynności prawnych wymagany do zawarcia umowy zrzeczenia się dziedziczenia | str. 168 5. Zawarcie umowy zrzeczenia się dziedziczenia przez pełnomocnika | str. 173 Rozdział IV Charakter prawny umowy zrzeczenia się dziedziczenia | str. 186 1. Uwagi ogólne | str. 186 2. Cechy szczególne umowy zrzeczenia się dziedziczenia | str. 190 2.1. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne zobowiązujące i rozporządzające | str. 191 2.2. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne konsensualne i realne | str. 198 2.3. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne formalne i nieformalne | str. 199 2.4. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne między żyjącymi (inter vivos) i na wypadek śmierci (mortis causa) | str. 207 2.5. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne rozrządzające | str. 215 2.6. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne przysparzające oraz nieprowadzące do przysporzenia | str. 220 2.7. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne kauzalne i abstrakcyjne | str. 223 2.8. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a czynności prawne odpłatne i nieodpłatne | str. 226 3. Wykładnia umowy zrzeczenia się dziedziczenia | str. 235 4. Funkcje zrzeczenia się dziedziczenia | str. 241 5. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia a odrzucenie spadku | str. 245 6. Umowa zrzeczenia się dziedziczenia jako samodzielna czynność prawna | str. 252 Rozdział V Skutki zrzeczenia się dziedziczenia | str. 264 1. Uwagi ogólne | str. 264 1.1. Skutki wobec zrzekającego się dziedziczenia | str. 264 1.2. Skutki wobec zstępnych zrzekającego się | str. 279 1.3. Skutki wobec innych osób | str. 286 2. Problem dopuszczalności częściowego zrze