Opis
Opracowanie obejmuje wszystkie aspekty instytucji umowy o dożywocie - od jej powstania poprzez treść i wykonywanie, aż do chwili ustania. Ponadto, w publikacji poruszono kwestię ochrony osób trzecich w przypadku zawarcia tej umowy tj. ochronę wierzycieli dożywotnika, jego spadkobierców oraz losu prawa dożywocia w postępowaniu egzekucyjnym. W monografii omówiono także: porównanie umowy o dożywocie z innymi umowami o charakterze alimentacyjnym, w szczególności z umową o dożywotnią rentę w zamian za przeniesienie własności nieruchomości w kontekście dopuszczalności ich zawarcia oraz skutków; kolizję między przysługującymi dożywotnikowi roszczeniami alimentacyjnymi i roszczeniami ze stosunku dożywocia; zmianę treści prawa dożywocia na dożywotnią rentę oraz zmianę treści uprawnień dożywotnika; rozwiązanie umowy o dożywocie we wszystkich konfiguracjach podmiotowych; przedterminowe ustanie stosunku dożywocia na skutek śmierci dożywotnika przed rozpoczęciem wykonywania umowy; rozważania dotyczące wzajemnych roszczeń dożywotnika i nabywcy w przypadku ustania stosunku dożywocia z uwzględnieniem przepisów ograniczających nabywanie nieruchomości rolnych. Adresaci: Książka przeznaczona jest dla prawników praktyków: sędziów, notariuszy, adwokatów, radców prawnych, a także komorników z uwagi na omówienie realizacji dożywocia w postępowaniu egzekucyjnym. Adresatem opracowania są również strony umowy dożywocia. Spis treściSpis treści I. Wstęp. II. Umowa o dożywocie – rys historyczny. Rozdział I Umowy o charakterze losowym – uwagi ogólne I. Wprowadzenie I. Umowy II. Czynności prawne konsensualne i realne III. Czynności prawne zobowiązujące, rozporządzające i przysparzające 1. Czynności zobowiązujące i rozporządzające 2. Skutek rozporządzający czynności zobowiązującej 3. Czynności wyłącznie rozporządzające 4. Czynności wyłącznie zobowiązujące 5. Przedmiot czynności rozporządzającej 6. Czynności przysparzające IV. Czynności prawne kauzalne i abstrakcyjne 1. Czynności kauzalne 1.1. Kauza przysporzenia 1.2. Subiektywna koncepcja kauzy 1.3. Obiektywna koncepcja kauzy 1.4. Skutki prawne wadliwości kauzy 2. Czynności abstrakcyjne V. Czynności odpłatne i nieodpłatne 1. Czynności odpłatne 2. Czynności nieodpłatne VI. Umowy między żyjącymi i na wypadek śmierci VII. Czynności prawne warunkowe oraz z zastrzeżonym terminem VIII. Stosunki prawne o charakterze jednorazowym oraz trwałym IX. Charakter prawny umów losowych. Rozdział II – umowa o dożywocie. I. Uwagi ogólne II. Umowa o dożywocie – charakterystyka ogólna. III. Cechy stosunku dożywocia 1. Stosunek prawny dwustronnie zobowiązujący 2. Czynność konsensualna 3. Odpłatność dożywocia 4. Losowość umowy o dożywocie 5. Kauzalność dożywocia 6. Dożywocie jako czynność zobowiązująco – rozporządzająca 7. Ciągłość (trwałość) stosunku dożywocia 8. Zbywalność uprawnień objętych prawem dożywocia IV. Powstanie stosunku dożywocia 1. Umowa 2. Przedwstępna umowa o dożywocie 3. Rozwiązanie przedwstępnej umowy o dożywocie 4. Pozaumowne źródła stosunku dożywocia V. Forma umowy o dożywocie VI. Podmioty stosunku dożywocia 1. Dożywotnik 2. Obciążenie nieruchomości kilkoma prawami dożywocia 3. Nabywca nieruchomości. 4. Nabywca nieruchomości rolnych, cudzoziemiec. VII. Treść stosunku dożywocia 1. Treść stosunku dożywocia z perspektywy praw dożywotnika 2. Stosunek dożywocia obejmujący świadczenia wskazane w przepisie art. 908§2 k.c. 3. Treść stosunku dożywocia obejmująca inne świadczenia – niewymienione w przepisie art. 908§1 i 2 k.c. 4. Dodatkowe postanowienia umowne 4.1. Zastrzeżenie świadczenia na rzecz osoby trzeciej i zwolnienie z długu 4.2. Zadatek 4.3. Umowne prawo odstąpienia i odstępne 5. Wybór prawa właściwego dla stosunku dożywocia VIII. Charakter prawny prawa dożywocia – geneza regulacji. IX. Charakter prawny prawa dożywocia. 1. Odpowiednie stosowanie przepisów o ograniczonych prawach rzeczowych 2. Prawo pierwszeństwa. 2.1. Kolizja praw ciążących na rzecz 2.2. Pierwszeństwo dożywocia 2.3. Zmiana pierwszeństwa 3. Pozostałe przepisy ogólne o ograniczonych prawach rzeczowych 4. Odpowiednie zastosowanie przepisów odnoszących się do poszczególnych ograniczonych praw rzeczowych. X. Przedmiot dożywocia (przedmiot świadczenia dożywotnika). 1. Nieruchomość 2. Udział we współwłasności nieruchomości 2.1. Los dożywocia ustanowionego na udziale w przypadku zniesienia współwłasności nieruchomości 3. Użytkowanie wieczyste 3.1. Los dożywocia ustanowionego na użytkowaniu wieczystym w przypadku wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego. 4. Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu XI. Ochrona wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika powstałą na skutek zawarcia umowy o dożywocie 1. Ochrona wierzyciela alimentacyjnego 2. Ochrona innych wierzycieli 2.1. Pokrzywdzenie wierzyciela 2.2. Świadomość pokrzywdzenia XII. Dożywocie na tle innych stosunków prawnych 1. Dożywocie – darowizna 2. Dożywocie – renta 3. Dożywocie - odwrócony kredyt hipoteczny 4. Dożywocie – umowa z następcą Rozdział III – wykonywanie dożywocia. I.