Opis
Publikacja kompleksowo omawia rolę asystenta sędziego w systemie sądownictwa powszechnego w kontekście zapewnienia konstytucyjnego prawa do sądu, ze szczególnym uwzględnieniem sprawności postępowania. Autorka udzieliła odpowiedzi m.in. na pytania: • czy przyjęte w polskim systemie prawnym rozwiązania ustrojowe i procesowe pozwalają na uznanie asystenta sędziego za kolejny – obok sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych – organ wykonujący zadania z zakresu szeroko rozumianej ochrony prawnej; • czy ustawowo określone wymagania kwalifikacyjne stawiane asystentowi sędziego umożliwiają rozszerzenie zakresu powierzonych asystentowi czynności; • czy możliwe jest rozszerzenie zakresu kompetencji asystenta sędziego w sądownictwie powszechnym o samodzielne wykonywanie czynności sądowych; • czy zmiana sposobu wykonywania czynności i ich zakresu przez asystentów sędziów może przyczynić się do zwiększenia stopnia realizacji prawa do sądu, a w szczególności sprawności postępowań sądowych w Polsce. Poddała analizie stanowiska prezentowane w piśmiennictwie i orzecznictwie, co pozwoliło sformułować wnioski de lege lata i de lege ferenda, które mogą być przyczynkiem do zmian legislacyjnych modelu asystentury w sądownictwie powszechnym. Książka przeznaczona jest przede wszystkim dla asystentów sędziów, ale zainteresuje także sędziów, referendarzy sądowych, legislatorów, prezesów sądów i pracowników działów kadr w sądach. Będzie stanowiła pomoc dla aplikantów sądowych oraz przedstawicieli nauki prawa. Spis treściWykaz skrótów | str. 9 Wstęp | str. 15 Rozdział I Asystent sędziego w strukturze sądownictwa powszechnego | str. 27 Wprowadzenie | str. 27 Ratio legis instytucji asystenta sędziego w polskim systemie sądownictwa powszechnego | str. 30 Instytucja asystenta sędziego w systemach prawnych wybranych państw europejskich | str. 41 Kwalifikacje niezbędne do zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego w sądzie powszechnym | str. 50 Status pracowniczy asystenta sędziego w sądzie powszechnym | str. 66 5.1. Procedura naboru kandydatów na asystenta sędziego | str. 66 5.2. Nawiązanie stosunku pracy z asystentem sędziego | str. 73 5.3. Podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez asystenta sędziego | str. 76 5.4. Etyczne aspekty wykonywania obowiązków przez asystenta sędziego | str. 80 5.5. Ocena pracy asystenta sędziego | str. 88 5.6. Ścieżka awansu asystentów sędziów | str. 93 5.7. Ustanie stosunku pracy asystenta sędziego | str. 98 Podsumowanie | str. 106 Rozdział II Działalność sądów powszechnych | str. 109 Wprowadzenie | str. 109 Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sędziów i asesorów sądowych | str. 112 Udzielanie ochrony prawnej sensu stricto jako zadanie referendarzy sądowych | str. 122 Ustawowe determinanty sprawowania wymiaru sprawiedliwości i wykonywania zadań z zakresu ochrony prawnej sensu largo i sensu stricto | str. 144 4.1. Niezawisłość sędziowska | str. 144 4.2. Niezależność referendarzy sądowych | str. 154 Podsumowanie | str. 162 Rozdział III Czynności asystenta sędziego w sprawach rozpoznawanych przez sądy powszechne | str. 165 Wprowadzenie | str. 165 Pozycja ustrojowa asystenta sędziego w świetle Prawa o ustroju sądów powszechnych | str. 168 Uprawnienia asystenta sędziego w przepisach ustrojowych | str. 176 3.1. Kompetencje asystenta sędziego w świetle Prawa o ustroju sądów powszechnych | str. 176 3.2. Kompetencje asystenta sędziego w świetle przepisów wykonawczych | str. 180 Kompetencje asystenta sędziego w świetle przepisów ustaw procesowych | str. 187 4.1. Czynności asystenta sędziego w świetle Kodeksu postępowania karnego | str. 187 4.2. Czynności asystenta sędziego w świetle Kodeksu postępowania cywilnego | str. 191 4.2.1. Uprawnienia asystenta sędziego w świetle Kodeksu postępowania cywilnego do 7.10.2019 r. | str. 191 4.2.2. Uprawnienia asystenta sędziego w świetle Kodeksu postępowania cywilnego po 7.10.2019 r. | str. 194 Czynności asystenta sędziego a czynności sekretariatów sądowych | str. 207 Samodzielność asystenta sędziego | str. 214 Podsumowanie | str. 218 Rozdział IV Instytucja asystenta sędziego i jego czynności w postępowaniu sądowym a prawo do sądu | str. 221 Wprowadzenie | str. 221 Kształtowanie się prawa do sądu i jego istota w polskim systemie prawnym | str. 223 Pojęcie sprawy w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP a czynności asystenta sędziego | str. 243 Uprawnienia składające się na prawo do sądu a czynności asystenta sędziego | str. 249 Wpływ czynności asystenta sędziego na realizację prawa do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki | str. 272 Podsumowanie | str. 282 Zakończenie | str. 285 Streszczenie | str. 295 Summary | str. 299 Bibliografia | str. 303 Źródła prawa | str. 341 Orzecznictwo | str. 349