Opis
Publikacja zawiera usystematyzowane przedstawienie całości wykładu prawa prywatnego rzymskiego. Dla ułatwienia zrozumienia analizowanych zagadnień autorka posługuje się tabelami, wyliczeniami i schematami, a także uwzględnia bogate zestawienie literatury przedmiotu i przekładów źródłowych.W podręczniku omówiono m.in.:• rozumienie prawa przez starożytnych Rzymian, dokonywane przez nich podziały i systematyzacje materiału normatywnego,• historyczny rozwój prawa rzymskiego;• podmiotowość prawną i jej komponenty;• szeroko pojęte prawo osobowe, małżeńskie oraz rodzinne;• tzw. majątkowe działy prawa prywatnego: prawo spadkowe, rzeczowe, obligacyjne;• sposoby ochrony praw prywatnych, w szczególności elementy rzymskiego procesu prywatnego.Książka stanowi pomoc dydaktyczną dla studentów wydziałów prawa i wydziałów historycznych (w zakresie nauk o antyku). Będzie użyteczna dla aplikantów w celu powtórki materiału przed egzaminem. Zainteresuje również pracowników naukowych prowadzących zajęcia z prawa rzymskiego. Spis treściWstęp 11 Index librorum 15 Wykaz skrótów i objaśnienia symboli 19 CZĘŚĆ PIERWSZA POWSTANIE I ROZWÓJ PRAWA Rozdział pierwszy De iure ac de iuris divisione – o prawie i podziale prawa 23 De iure – o prawie 23 De iuris divisione – o podziale prawa 24 Systematyzacja materiału normatywnego 30 De diversis regulis iuris: D. 50,17 – o różnych regułach prawa 34 Rozdział drugi De fontibus iuris Romani – o źródłach prawa rzymskiego 37 Pojęcie źródła prawa (fons iuris) 37 System prawa rzymskiego jako system otwarty – cechy charakterystyczne 39 Periodyzacja historii źródeł prawa rzymskiego 39 Źródła prawa powszechnego (iura populi Romani) 42 Jurysprudencja i prawo jurysprudencyjne 59 Kompilacja justyniańska (lata 528–534 n.e.) i jej znaczenie dla obecności prawa rzymskiego i kształtowania się romanistycznej tradycji w średniowieczu, czasach nowożytnych i współczesnych 71 Pojęcie tradycji romanistycznej i jej znaczenie 79 CZĘŚĆ DRUGA AKTY, KTÓRYCH CELEM BYŁO WYWOŁANIE SKUTKÓW PRAWNYCH, DOKONYWANE PRZEZ PODMIOTY PRAWA W RAMACH AUTONOMII IUS PRIVATUM Rozdział pierwszy Pojęcie podmiotowości prawnej i jej komponenty 87 Rozdział drugi De negotiis – o czynnościach prawnych 89 Czynność prawna na tle faktów prawnie relewantnych 89 Pojęcie czynności prawnej 89 Wymogi ważności czynności prawnej i skutki ich niedochowania: nieważność, zaskarżalność, konwersja, konwalidacja 90 Skutki czynności prawnych 93 Podziały czynności prawnych 94 Oświadczenie woli i interpretacja oświadczeń woli 96 Materialna struktura czynności prawnej i niezgodność woli z oświadczeniem 99 Pobudka i jej znaczenie 103 Formalna struktura czynności prawnej 106 Problem zastępstwa przy składaniu oświadczeń woli i nabycie prawa przez osobę trzecią 112 CZĘŚĆ TRZECIA RZYMSKIE PRAWO PRYWATNE Rozdział pierwszy De iure quod ad personas pertinet et de familia tutelaque – o prawie, które dotyczy osób, o rodzinie i opiece 117 Charakterystyczne cechy rzymskiego prawa dotyczącego osób 117 Pojęcie osoby 118 Osoby fizyczne 118 *Status libertatis – stan wolności 123 *Status civitatis 138 *Status familiae 143 Cześć obywatelska (existimatio) i przypadki jej umniejszenia (infamia, ignominia) 146 „Osoby prawne” według reguł prawa rzymskiego 148 Zdolność do czynności prawnych 152 Małżeństwo (matrimonium, nuptiae) 164 Rodzina i władza rodzicielska (ojcowska) 178 Piecza prawna nad osobami 188 Rozdział drugi De successionibus – o dziedziczeniu 195 Zasady dotyczące dziedziczenia 195 Spadek jako przedmiot dziedziczenia 196 Elementy dziedziczenia 199 Dziedziczenie wedle reguł ius civile a dziedziczenie wedle reguł prawa pretorskiego (ius honorarium – ius praetorium) 200 Dziedziczenie testamentowe 202 Dziedziczenie beztestamentowe (successio ab intestato) 222 Dziedziczenie przeciwtestamentowe (*successio contra tabulas / bonorum possessio contra tabulas) 226 Nabycie spadku (acquisitio hereditatis) 229 Zarząd majątkiem spadkowym 236 Odpowiedzialność za długi spadkowe 237 Dział spadku 238 Ochrona prawa do spadku 240 Zapisy 242 Inne przypadki nabycia na wypadek śmierci: mortis causa capio 250 Rozdział trzeci De iure quod ad res pertinet – o prawie, które dotyczy rzeczy 251 Pojęcie i istota praw rzeczowych 251 Pojęcie „rzecz” (res) w prawie rzymskim 254 Podziały rzeczy 255 Posiadanie (possessio) 261 Własność (dominium, proprietas) 273 Współwłasność i zasady wykonywania wspólnego prawa 279 Nabycie prawa własności (acquisitio/adquisitio dominii) 281 Ochrona prawa własności 299 Zgaśnięcie prawa własności 309 Prawa na rzeczy cudzej (iura in re aliena) 310 Rozdział czwarty De obligationibus et actionibus – o zobowiązaniach i 329 Dział pierwszy. Wiadomości ogólne o zobowiązaniach 329 Pojęcie obligatio jako stosunku prawnego o charakterze względnym 329 Źródłowe definicje zobowiązania 329 Ochrona stosunków zobowiązaniowych – actiones in personam 330 Funkcja zobowiązań w obrocie gospodarczym 332 Geneza rzymskiej obligatio 332 Rzymskie stosunki zobowiązaniowe: źródła zobowiązań, cechy charakter