Opis
Celem niniejszego opracowania jest wykazanie bezzasadności istnienia w jednym systemie prawnym dwóch podobnych do siebie czynności, tj.: przeszukania osoby – poszukiwawczej czynności dowodowej i kontroli osobistej – czynności administracyjno-porządkowej na podstawie tej samej przesłanki, jaką jest istnienie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa. W rozdziale 1 niniejszej pracy przedstawiona została charakterystyka przeszukania osoby i kontroli osobistej. Przeszukanie osoby przedstawione zostało jako poszukiwawcza czynność dowodowa oraz jako środek przymusu procesowego, bez którego organy ścigania nie byłyby w stanie wyegzekwować obowiązków nałożonych na uczestników procesu. Z drugiej jednak strony, jako czynność stanowiącą ingerencję w prawa zagwarantowane Konstytucją RP, na co prawodawca pod pewnymi warunkami wyraża zgodę. Następnie przedmiotem dalszych rozważań są zagadnienia związane z administracyjno-prawną kontrolą osobistą, podejmowaną w tym samym momencie co proces karny. Taki stan prawny na etapie stosowania prawa stanowi wyjątkowo uciążliwy problem. Do przeprowadzenia przeszukania osoby i kontroli osobistej, oprócz prokuratora i Policji, uprawnionych zostało kilkanaście nieprokuratorskich organów, co w demokratycznym państwie prawa nie znajduje uzasadnienia. W kolejnym rozdziale przedstawiony został sposób przeprowadzenia przeszukania oraz wskazana została rola przygotowania do czynności przeszukania osoby jako czynności bardzo złożonej, wymagającej zaangażowania wielu sił i środków oraz merytorycznej wiedzy osób odpowiadających za jej wynik. Mając na uwadze konstrukcję przepisów regulujących ww. czynności, podjęto próbę odpowiedzi na pytanie o racjonalność ustawodawcy w zakresie wprowadzenia do systemu prawnego dwóch instytucji na podstawie odmiennych aktów prawnych. Zwrócono w nim uwagę na szereg reperkusji z tym związanych, szczególnie na etapie stosowania prawa zarówno z punktu widzenia osoby kontrolowanej, jak i organu Policji. (Fragment Wstępu) (Stan prawny: 1 luty 2021) Spis treściWYKAZ SKRÓTÓW 5 WSTĘP 7 R o z d z i a ł 1 CHARAKTERYSTYKA PRZESZUKANIA OSOBY I KONTROLI OSOBISTEJ 11 1.1. Pojęcie, podstawy, cel oraz rodzaje przeszukania i rygory z nimi związane 11 1.2. Przeszukanie osoby jako poszukiwawcza czynność dowodowa o przymusowym charakterze 32 1.3. Pojęcie, podstawy i cel kontroli osobistej dokonywanej przez Policję 53 R o z d z i a ł 2 INNE ORGANY UPRAWNIONE DO DOKONANIA PRZESZUKANIA OSOBY I KONTROLI OSOBISTEJ 71 2.1. Straż Graniczna, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Krajowa Administracja Skarbowa, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Żandarmeria Wojskowa 71 2.2. Inne organy przewidziane w przepisach szczególnych 89 R o z d z i a ł 3 PRZESZUKANIE OSOBY W UJĘCIU KRYMINALISTYCZNYM 109 3.1. Przygotowanie do przeszukania – jego znaczenie w procesie dowodzenia 109 3.2. Taktyka przeszukania osób 122 3.3. Wyniki przeszukania – postępowanie z przedmiotami znalezionymi podczas przeszukania 139 R o z d z i a ł 4 KONTROLA OSOBISTA JAKO CZYNNOŚĆ ZBLIŻONA DO PRZESZUKANIA 152 4.1. Kontrola osobista, przeglądanie zawartości bagażu i sprawdzenie ładunku – racjonalność ustawodawcy 152 4.2. Taktyka przeprowadzania kontroli osobistej 160 4.3. Wyniki kontroli osobistej – postępowanie z przedmiotami odebranymi podczas kontroli osobistej 166 R o z d z i a ł 5 EFEKTYWNOŚĆ A DOWODOWE WYKORZYSTANIE CZYNNOŚCI PRZESZUKANIA OSOBY ORAZ KONTROLI OSOBISTEJ W PRAKTYCE POLICYJNEJ– WYNIKI BADAŃ EMPIRYCZNYCH PRZED WYKONANIEM WYROKU TK Z DNIA 14 GRUDNIA 2017 R. 178 5.1. Metodologia badań 178 5.2. Weryfikacja hipotez i prezentacja wyników 181 5.3. Wnioski 194 TABELE 198 BIBLIOGRAFIA 239