Opis
Podręcznik składa się z dwóch części: Pierwsza dotyczy zasad ogólnych ochrony środowiska i oceny oddziaływania na nie. Porusza również zagadnienia dostępu do informacji o środowisku, instrumentów finansowo-prawnych stosowanych do osiągania celów jego ochrony oraz odpowiedzialności prawnej z tytułu niewykonywania obowiązków ochronnych i wyrządzania szkód w środowisku. W części drugiej omówiono poszczególne komponenty i sposoby oddziaływania na środowisko oraz jego ochronę (prawo emisyjne, gospodarowanie odpadami, ochronę wód, ochronę przyrody i jej zasobów, regulacje rolno-środowiskowe). Książka przeznaczona jest przede wszystkim dla studentów prawa i administracji oraz innych kierunków związanych z ochroną środowiska. Zainteresuje również specjalistów w zakresie szeroko rozumianej problematyki prawnej ochrony środowiska. Podręcznik został przygotowany przez zespół autorów z katedr prawa ochrony środowiska wydziałów prawa Uniwersytetu Szczecińskiego i Uniwersytetu Łódzkiego oraz Gdańskiej Szkoły Wyższej, a także prawników praktyków działających w instytucjach i firmach związanych z ochroną środowiska. Współautorem oraz redaktorem całości jest prof. Marek Górski, autor blisko 200 publikacji z zakresu głównie prawa ochrony środowiska, w tym komentarzy do ustaw oraz opinii do projektów aktów legislacyjnych; członek różnego rodzaju organów konsultacyjnych i doradczych, m.in. Państwowej Rady Ochrony Środowiska, Państwowej Rady Ochrony Przyrody, Komisji ds. ocen oddziaływania na środowisko. Spis treściWykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Część pierwsza ZAGADNIENIA OGÓLNE Rozdział 1. Zagadnienia wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 1.1. Środowisko i jego zagrożenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 1.2. Ochrona środowiska – od działań incydentalnych do polityki środowiskowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 1.3. Ochrona środowiska jako zadanie państwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 1.4. Prawo w ochronie środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 1.5. Normy administracyjnoprawne w ochronie środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . 44 1.6. System przepisów prawa ochrony środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 1.7. Podstawowe założenia aktualnego systemu prawa ochrony środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 1.7.1. Zakres regulacji i rola ustawy ogólnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 1.7.2. Przepisy ogólne Prawa ochrony środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 1.7.3. Ustawa wprowadzająca i inne akty nowego systemu . . . . . . . . . . . . . 49 1.8. Ochrona środowiska w prawie unijnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 1.8.1. Podstawy prawne kompetencji Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska . . . . . . . . . . 50 1.8.2. Zasady polityki w dziedzinie ochrony środowiska . . . . . . . . . . . . . . . 52 1.8.3. Ustawodawstwo wtórne jako podstawowe źródło prawa ochrony środowiska . . . . . . . . . . . . . 53 1.8.4. Dokumenty programowe – akty paraprawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 1.9. Sprawiedliwość ekologiczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 Rozdział 2. Zasady ogólne prawa ochrony środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 2.1. Koncepcje zasad ogólnych w prawie polskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 2.2. Zasady ogólne w prawie ochrony środowiska – poglądy doktryny . . . . . . 61 2.3. Zasady prawa ochrony środowiska wynikające z przepisów Konstytucji RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 2.4. Zasady ogólne w regulacjach ustawowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 2.4.1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 2.4.2. Zasada zrównoważonego rozwoju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 2.4.3. Zasada kompleksowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 2.4.4. Zasada prewencji i zasada przezorności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 2.4.5. Zasada przezorności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 2.4.6. Zasada odpowiedzialności sprawcy – „zanieczyszczający płaci” . . . . 78 2.4.7. Zasada integracji wymagań ochrony środowiska w politykach, planach i programach . . . . . . . . 83 2.4.8. Zasada dostępu do informacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 2.4.9. Zasada partycypacji publicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 2.4.1