Opis
Książka stanowi naukowe opracowanie najważniejszych zagadnień teorii prawa administracyjnego i ustrojowego. Omawia pojęcia prawa administracyjnego oraz jego zasady ogólne, w tym m.in.: • pojęcie administracji i prawa administracyjnego, władztwa administracyjnego, władzy dyskrecjonalnej, publicznych praw podmiotowych sankcji, dóbr publicznych • zasady: demokratycznego państwa prawnego, ochrony godności człowieka, legalności, proporcjonalności, jawności, dobrej administracji, • źródła prawa administracyjnego i jego wykładnię. W podręczniku przedstawiono także zagadnienia ustroju administracji rządowej, centralnej i terenowej oraz samorządu terytorialnego, system podmiotów administrujących i powiązania między nimi, prawne formy działania administracji publicznej oraz kontrolę jej działalności. Najważniejsze zagadnienia zostały uzupełnione o ilustrujące je wypisy z literatury i orzecznictwo. Książka przeznaczona jest dla studentów prawa, administracji, ekonomii, zarządzania, socjologii i innych kierunków, w ramach których prowadzi się zajęcia z określonych dziedzin prawa, np. prawa ochrony środowiska, prawa oświatowego, prawa ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Autorami podręcznika są profesorowie Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, wykładający w Katedrze Prawa Administracyjnego i Nauki Administracji. Spis treściSPIS TREŚCI Wykaz skrótów 11 Wstęp 15 Rozdział I Pojęcie administracji, jej cechy i funkcje 17 1. Pojęcie administracji 17 2. Cechy administracji 22 3. Funkcje administracji i jej podziały 24 4. Sprawa administracyjna, sprawa z zakresu administracji publicznej 31 Rozdział II Geneza, charakterystyka i definicje prawa administracyjnego 37 1. Geneza prawa administracyjnego 37 2. Prawo administracyjne a inne gałęzie prawa 39 3. Zakres, wewnętrzna systematyka i cechy prawa administracyjnego 44 4. Definicje prawa administracyjnego 49 4.1. Zagadnienia wprowadzające 49 4.2. Przegląd definicji prawa administracyjnego w doktrynie wybranych państw 51 4.3. Wybrane definicje prawa administracyjnego w polskiej doktrynie przedwojennej 53 4.4. Wybrane definicje prawa administracyjnego w polskiej doktrynie powojennej 54 5. Europeizacja prawa administracyjnego 59 Rozdział III Podstawowe pojęcia prawa administracyjnego 79 1. Stosunek administracyjnoprawny. Sytuacja administracyjnoprawna 79 2. Cel publiczny, interes publiczny i dobro wspólne 87 3. Publiczne prawo podmiotowe 93 4. Władztwo administracyjne (państwowe) i sankcja administracyjna 101 4.1. Władztwo administracyjne 101 4.2. Sankcja administracyjna 103 5. Uznanie administracyjne – władza dyskrecjonalna 111 6. Dobra publiczne, świadczenia publiczne, obowiązki publiczne 126 Rozdział IV Zasady prawa administracyjnego i organizacji administracji 135 1. Pojęcie, cechy i typologia zasad prawa administracyjnego 135 2. Rodzaje zasad i ich charakterystyka 142 2.1. Zasada demokratycznego państwa prawnego 142 2.2. Zasada legalności, zasada równości wobec prawa i zasada sprawiedliwości społecznej 151 2.3. Zasada ochrony godności człowieka 160 2.4. Zasada proporcjonalności 175 2.5. Zasada jawności administracyjnej 187 2.6. Prawo do sądu 200 2.7. Zasady postępowania administracyjnego 206 2.7.1. Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego 206 2.7.2. Zasada dwuinstancyjności 209 2.7.3. Zasada sprawiedliwości proceduralnej 211 2.8. Zasada pomocniczości (subsydiarności) 214 2.9. Zasady centralizacji i decentralizacji oraz koncentracji i dekoncentracji 220 2.10. Zasada kompetencyjności 227 2.11. Dualizm i monizm w administracji 230 2.12. Zasada zespolenia administracyjnego 233 2.13. Zasada sprawności działań administracji (zasada efektywności) 236 2.14. Zasada dobrej administracji 241 Rozdział V Źródła prawa administracyjnego 249 1. Pojęcie prawa, określenie i charakterystyka systemu oraz źródeł prawa administracyjnego 249 1.1. Źródła prawa administracyjnego w systemie prawa 249 1.2. Delimitacja źródeł prawa 256 1.3. Źródła prawa Unii Europejskiej w systemie źródeł polskiego prawa 257 2. Konstytucja, ustawy i umowy międzynarodowe 269 3. Akty prawne powszechnie obowiązujące, pochodzące od naczelnych organów władzy wykonawczej, akty prawa wewnętrznego i swoiste źródła prawa 278 3.1. Akty prawne powszechnie obowiązujące, pochodzące od naczelnych organów władzy wykonawczej 278 3.2. Akty prawa wewnętrznego 281 3.3. Inne swoiste źródła prawa 284 3.4. Znaczenie zwyczaju, orzecznictwa sądowego i doktryny 286 4. Prawo miejscowe 289 5. Ogłaszanie źródeł prawa 305 6. Wykładnia prawa administracyjnego 313 7. Luki i analogia w prawie administracyjnym 321 Rozdział VI Podmioty administrujące 335 1. Pojęcie podmiotów administrujących i systemu administracji publicznej 335 2. Cele i zadania, kompetencja i właściwość 336 3. Pojęcie i rodzaje organów administracji publicznej, władza i urząd 338 4. Zakład publiczny (administracyjny) 343 5. Inne podmioty administrujące – agencje, instytucje, przedsiębiorstwa, spółki prawa publicznego, fundacje, organizacje społeczne 347 5.1.