Podstawy kasacyjne w procesie cywilnym

Opis

Tematyka skargi kasacyjnej w procesie cywilnym jest niezwykle istotna ze względu na swoją złożoność oraz znaczenie dla możliwości usuwania z obrotu prawnego prawomocnych orzeczeń sądowych. W książce przedstawiono sposoby korzystania z procesowo dopuszczalnych środków obrony przed niekorzystnymi skutkami rozstrzygnięcia wydanego przez sąd drugiej instancji. Oceniono najczęściej występujące w praktyce pod­stawy kasacyjne służące obronie interesów stron w obecnej rzeczywistości prawnej oraz przedstawiono te okoliczności, które taką podstawą nie mogą być ze względu na ograniczenia ustawowe. Argumentację poparto licznymi odesła­niami do ugruntowanych poglądów, ale także najnowszych trendów prezento­wanych w doktrynie i orzecznictwie. W opracowaniu uwzględniono zmiany procedury cywilnej wprowadzone bar­dzo obszernymi nowelizacjami Kodeksu postępowania cywilnego z 4 lipca 2019 r. i z 7 lipca 2023 r., jak również – w założeniu tymczasowe – rozwiązania przyjęte w tzw. tarczach antycovidowych. Książka zainteresuje przede wszystkim praktyków stosujących prawo cywilne, w tym zwłaszcza sędziów, adwokatów i radców prawnych. Może przyczynić się do standaryzacji praktyk prawniczych w zakresie konstruowania skarg kasa­cyjnych, zapewniając tym samym jednolitość interpretacji przepisów prawnych. Spis treściSPIS TREŚCI Wykaz skrótów .................................................................................. 11 Wprowadzenie ................................................................................... 15 Rozdział I Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię (Ireneusz Wolwiak) ............................................................................ 19 1. Uwagi wprowadzające ............................................................. 19 2. Wykładnia przepisów prawa materialnego .......................... 22 2.1. Uwagi wstępne ................................................................... 22 2.2. Koncepcje wykładni .......................................................... 26 2.2.1. Wykładnia klaryfikacyjna ..................................... 31 2.2.2. Wykładnia derywacyjna ........................................ 37 2.2.3. Analiza dalszych postulatów w zakresie wykładni .................................................................. 42 2.2.4. Reguły wnioskowania ............................................ 49 3. Błędna wykładnia prawa materialnego jako podstawa skargi kasacyjnej ....................................................................... 56 3.1. Istota zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego ... 56 3.2. Stanowisko Sądu Najwyższego w przedmiocie wykładni prawa materialnego ......................................... 68 3.3. Sporządzenie zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego ....................................................................... 72 4. Podsumowanie .......................................................................... 76 Rozdział II Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie (Aneta Mendrek) ....................................................... 79 1. Uwagi wprowadzające ............................................................. 79 2. Pojęcie prawa materialnego w rozumieniu pierwszej podstawy kasacyjnej ................................................................. 81 3. Naruszenie prawa materialnego – zagadnienia szczegółowe ............................................................................... 83 3.1. Naruszenie lex contractus z perspektywy pierwszej podstawy kasacyjnej.......................................................... 83 3.2. Charakter autonomicznych źródeł prawa pracy ........... 85 3.3. Odróżnienie prawa materialnego i procesowego .......... 86 3.4. Prawo kolizyjne i prawo obce .......................................... 92 3.5. Naruszenie przepisów regulujących warunki uznania orzeczenia sądu państwa obcego lub wyroku sądu polubownego ...................................................................... 94 3.6. Rozgraniczenie sfery faktów od sfery prawa ................. 95 3.7. Poprawne sformułowanie skargi kasacyjnej ................. 98 3.8. Objęcie pierwszą z podstaw kasacyjnych naruszenia prawa materialnego niewytkniętego w postępowaniu apelacyjnym........................................................................ 101 4. Wzajemna relacja podstaw kasacyjnych ............................... 102 5. Wzajemna relacja obu postaci naruszenia prawa materialnego .............................................................................. 105 6. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego ................... 107 7. Skutki niewłaściwego określenia postaci naruszenia prawa materialnego .................................................................. 115 8. Braki w ustaleniach faktycznych jako niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego (błąd subsumcji) ........... 121 9. Podsumowanie .......................................................................... 124 Rozdział III Naruszenie przepisów postępowania