Opis
\n\nW publikacji omówiono podstawy modelu własnej i samoistnej odpowiedzialności ściśle karnej podmiotu zbiorowego jako pierwotnego sprawcy kryminalnego bezprawia. W poszczególnych rozdziałach zaprezentowano poglądy doktryny europejskiej oraz ich odzwierciedlenie w konkretnych rozwiązaniach legislacyjnych. \n\nW publikacji poruszono zagadnienia istotne dla praktyków wymiaru sprawiedliwości: dotyczące karnistycznych figur czynu, winy, bezprawia obiektywnego i subiektywnego oraz ich przypisywalności, a także szeroko odnoszące się do prawnokarnej odpowiedzialności własnej i pierwotnej organizacji gospodarczych. \n\nPrzedstawiono też analizę badań socjologicznych problemu relacji pomiędzy jednostką jako członkiem struktury zbiorowej a samą strukturą oraz kryminologicznych uwarunkowań przestępczości korporacyjnej. Spis treściSpis treści Wykaz skrótów 11 Wstęp 13 Rozdział I Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych jako wyzwanie dla przyszłości prawa karnego – obszary problemowe i kierunki rozwiązań 21 1. Uwagi ogólne 21 2. Racje kryminalnopolityczne zaostrzenia odpowiedzialności podmiotów zbiorowych w kierunku reżimu karnoprawnego 28 3. Nieadekwatność i nieoperatywność tradycyjnych konstrukcji karnistycznych w obszarze zagrożeń generowanych przez podmioty zbiorowe 52 4. Podstawowe pytania dogmatyczne w świetle wyróżnianych modeli odpowiedzialności podmiotów zbiorowych 68 5. Nurt akcesoryjnej odpowiedzialności podmiotów zbiorowych i zaszczepienie czynu oraz winy zbiorowości w zachowaniu jednostkowym 74 6. Kategorie dogmatyczne w modelach odpowiedzialności samoistnej podmiotu zbiorowego 90 7. Aplikacja założeń modelowych odpowiedzialności podmiotów zbiorowych w wybranych europejskich systemach prawnych 111 Rozdział II Od zbioru podmiotów do podmiotu zbiorowego – samodzielność adresata norm prawa karnego jednostek kolektywnych 159 1. Uwagi ogólne 159 2. Ewolucja zbiorowości i status „podmiotu zbiorowego” z perspektywy socjologicznej 161 3. Atrybuty organizacji formalnej w perspektywie psychologii społecznej – granice autonomiczności wyborów jednostki 195 4. Grupowe procesy decyzyjne – organizacja jako decydent kolektywny i uwarunkowania jej wyborów 225 5. Podmiot zbiorowy jako struktura kryminogenna? 239 Rozdział III Czyn podmiotu zbiorowego 285 1. Uwagi ogólne 285 2. Normatywizujące a ontologizujące spojrzenie na kategorię czynu 287 3. Modelowanie czynu podmiotu zbiorowego 305 4. Kwestia subiektywnego wymiaru zdolności podmiotu zbiorowego do czynu 327 5. Podsumowanie 343 Rozdział IV Podmiot zbiorowy jako sprawca kryminalnego bezprawia 347 1. Uwagi ogólne 347 2. Bezprawie podmiotu zbiorowego – perspektywa systemowa 349 3. Urzeczywistnienie obiektywnego bezprawia przez jednostkę kolektywną 366 4. Podmiot zbiorowy a problematyka obiektywnego przypisania sprawstwa 403 5. Analiza intelektualno-wolicjonalnych przesłanek odpowiedzialności podmiotu zbiorowego 438 6. Wyznaczenie granicy między umyślnością a nieumyślnością czynu podmiotu zbiorowego w kontekście przesłanek subiektywnego przypisania 464 7. Podsumowanie 479 Rozdział V Podmiot zbiorowy wobec problemu winy 482 1. Uwagi ogólne 482 2. Zawinienie korporacyjne na tle zasadniczych punktów spornych współczesnej debaty nad rozumieniem winy 488 3. Próba dekonstrukcji winy podmiotu zbiorowego 507 4. Wina podmiotu zbiorowego w aspekcie temporalnym 539 5. Zarys koncepcji winy własnej podmiotu zbiorowego 557 6. Podsumowanie 563 Zakończenie 567 Bibliografia 577