Opis
W publikacji przedstawiono prawne aspekty opodatkowania polskiego sektora energetycznego w kontekście bezpieczeństwa energetycznego, ochrony środowiska oraz zrównoważonego rozwoju. Omówiono m.in.: • system podatków obciążających sektor energetyczny; • cele energetyczno-klimatyczne Unii Europejskiej i ich wpływ na kształtowanie unijnej polityki podatkowej; • zmiany podatkowe realizujące założenia Europejskiego Zielonego Ładu zaproponowane w pakiecie „Fit for 55”; • sposób opodatkowania: dochodów (przychodów) przedsiębiorców energetycznych, produktów energetycznych i energii elektrycznej, emisji dwutlenku węgla oraz infrastruktury energetycznej. Ponadto ukazano wpływ zasad konstytucyjnych na wykładnię prawa podatkowego oraz przeanalizowano orzecznictwo TSUE i polskich sądów administracyjnych w zakresie podatków energetycznych i środowiskowych. Publikacja przeznaczona jest dla praktyków prawa podatkowego, w szczególności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych, a także sędziów i referendarzy sądowych orzekających w sądach administracyjnych. Zainteresuje również pracowników administracji rządowej i samorządowej, pracowników naukowych oraz przedsiębiorców branży energetycznej. Spis treściWykaz skrótów | str. 11 Przedmowa | str. 15 Wstęp | str. 17 Rozdział I Prawne aspekty funkcjonowania polskiego sektora energetycznego | str. 25 Uwagi wprowadzające | str. 25 Pojęcie sektora energetycznego | str. 26 Charakterystyka polskiego sektora energetycznego | str. 29 3.1. Uwagi ogólne | str. 29 3.2. Charakterystyka podsektora elektroenergetycznego | str. 29 3.3. Charakterystyka podsektora gazowniczego | str. 32 3.4. Charakterystyka podsektora ciepłowniczego | str. 36 3.5. Charakterystyka podsektora paliwowego | str. 38 Pojęcie energii | str. 40 4.1. Pojęcie energii pierwotnej, wtórnej (końcowej), bezpośredniej i użytkowej | str. 40 4.2. Pojęcie energii odnawialnej | str. 42 Cele energetyczno-klimatyczne Unii Europejskiej | str. 45 5.1. Uwagi ogólne | str. 45 5.2. Pakiet energetyczno-klimatyczny 20-20-20 | str. 45 5.3. Pakiet energetyczno-klimatyczny „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” | str. 47 5.4. Europejski Zielony Ład i pakiet „Gotowi na 55” | str. 48 Wnioski | str. 50 Rozdział II Prawne aspekty bezpieczeństwa energetycznego, ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju | str. 53 Uwagi wprowadzające | str. 53 Pojęcie wartości, zasad oraz celów | str. 54 2.1. Pojęcie wartości | str. 54 2.2. Pojęcie zasad | str. 59 2.3. Normy programowe i cele w Konstytucji RP | str. 62 Bezpieczeństwo energetyczne, ochrona środowiska i zrównoważony rozwój jako konstytucyjne wartości, zasady i cele | str. 65 Bezpieczeństwo energetyczne | str. 67 4.1. Pojęcie bezpieczeństwa energetycznego | str. 67 4.2. Bezpieczeństwo energetyczne a Konstytucja RP | str. 72 4.3. Bezpieczeństwo energetyczne a prawo Unii Europejskiej | str. 73 Ochrona środowiska | str. 74 5.1. Ochrona środowiska a Konstytucja RP | str. 74 5.2. Ochrona środowiska a prawo Unii Europejskiej | str. 76 5.3. Ochrona środowiska a Prawo ochrony środowiska | str. 77 Zrównoważony rozwój | str. 79 6.1. Pojęcie zrównoważonego rozwoju | str. 79 6.2. Kształtowanie się zrównoważonego rozwoju na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych | str. 80 6.3. Zrównoważony rozwój a Konstytucja RP | str. 86 6.4. Zrównoważony rozwój a prawo Unii Europejskiej | str. 88 Wnioski | str. 91 Rozdział III Ewolucja systemu opodatkowania sektora energetycznego | str. 95 Uwagi wprowadzające | str. 95 Kształtowanie się systemu akcyz i innych danin publicznych obciążających sektor energetyczny w Polsce w latach 1918–1939 | str. 96 Opodatkowanie sektora energetycznego w latach 1944–1989 | str. 102 Kształtowanie się podatków środowiskowych w Europie | str. 106 4.1. Pierwsze podatki od energii | str. 106 4.2. Ewolucja podatków środowiskowych w Europie | str. 107 4.3. Środowiskowe reformy podatkowe | str. 110 Kształtowanie się podatków energetycznych w Unii Europejskiej (Wspólnocie Europejskiej) | str. 112 5.1. Cele harmonizacji podatków energetycznych w Unii Europejskiej (Wspólnocie Europejskiej) | str. 112 5.2. Pierwsze etapy harmonizacji podatków energetycznych w Unii Europejskiej (Wspólnocie Europejskiej) | str. 114 5.3. Harmonizacja akcyz w ramach dyrektyw 92/12/EWG, 92/81/EWG oraz 92/82/EWG | str. 117 5.4. Harmonizacja akcyz w ramach dyrektywy 2003/96/WE | str. 121 5.5. Próby pełniejszej harmonizacji akcyz od produktów energetycznych w Unii Europejskiej (Wspólnocie Europejskiej) | str. 126 5.5.1. Pierwsza próba pełniejszej harmonizacji akcyz od produktów energetycznych | str. 126 5.5.2. Druga próba pełniejszej harmonizacji akcyz od produktów energetycznych | str. 128 5.5.3. Trzecia próba pełniejszej harmonizacji akcyz od produktów energetycznych | str. 130 5.5.4. Czwarta próba pełniejszej harmonizacji akcyz od produktów energetycznych (Europejski Zielony Ład i pakiet „Gotowi na 55”) | str. 132 Harmonizacja prawa polskiego z prawem Unii Europejskiej w zakresie podatków energetycznych | str. 136 W