Opis
Spółka jawna jest jedną z najczęściej wybieranych form prowadzenia działalności gospodarczej spośród spółek handlowych. Jej zalety to z pewnością znaczna swoboda w kształtowaniu umowy spółki, brak wymagań kapitałowych i relatywnie mało sformalizowany proces rejestracji i likwidacji spółki. Bez wątpienia forma spółki jawnej najlepiej sprawdza się przy prowadzeniu działalności w mniejszych lub średnich rozmiarach z uwagi na konstrukcję zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Wspólnicy spółki jawnej ponoszą odpowiedzialność subsydiarną i solidarną za jej zobowiązania. Zasadniczo przez 20 lat od wejścia w życie Kodeksu spółek handlowych od dnia 1 stycznia 2001 r. polski ustawodawca przyjął na gruncie ustaw o podatkach dochodowych koncepcję zakładającą, że mimo przyznania spółkom osobowym podmiotowości prawnej w prawie cywilnym mamy do czynienia z pewną zbiorowością wspólników realizującą w ramach spółki wspólny cel gospodarczy i dlatego skutki podatkowe działalności spółki należy oceniać indywidualnie, na poziomie każdego wspólnika. Takie podejście powodowało, że na gruncie podatków dochodowych spółka jawna nie była uznawana za podatnika, a dochody spółek jawnych były opodatkowane na poziomie wspólników. Zmiany w zasadach opodatkowania spółek jawnych i komandytowych wprowadzone w 2021 r., a wcześniej również w odniesieniu do spółek komandytowo-akcyjnych, sprawiły, że model opodatkowania oparty na założeniu, że dochody wygenerowane przez spółki osobowe są opodatkowane jednokrotnie, uległ zasadniczej zmianie. Od dnia 1 stycznia 2021 r. dochody ze spółek jawnych są opodatkowane jednokrotnie lub dwukrotnie (w pewnym uproszczeniu) w zależności od tego, czy wspólnikami spółki są wyłącznie osoby fizyczne, czy w gronie wspólników znajduje się spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, czyli przede wszystkim spółka kapitałowa. Spis treściWykaz skrótów.................................................................................... 9 Wstęp ............................................................................................... 13 Rozdział 1 Wpływ konstrukcji spółki jawnej na jej wybór jako formy prowadzenia działalności gospodarczej.................................................... 14 1.1. Charakterystyka spółki jawnej....................................... 14 1.1.1. Wprowadzenie........................................................... 14 1.1.2. Spółka jawna – charakterystyka na gruncie Kodeksu spółek handlowych........................................................................... 25 1.1.3. Podsumowanie.............................................................. 28 1.2. Podmiotowość podatkowa spółki jawnej................................ 29 1.2.1. Wprowadzenie................................................................ 29 1.2.2. Spółka jawna jako podatnik poszczególnych podatków....... 29 1.2.2.1. Podatki dochodowe...................................................... 29 1.2.2.2. Podatki pośrednie........................................................ 33 1.2.2.2.1. Podatek od towarów i usług....................................... 33 1.2.2.2.2. Podatek akcyzowy.................................................... 37 1.2.2.3. Podatek od czynności cywilnoprawnych............................ 40 1.2.2.4. Podatek od nieruchomości...................................... 42 1.2.3. Podsumowanie...................................................................... 44 1.3. Opodatkowanie dochodów z tytułu uczestnictwa w spółce jawnej.. 45 1.3.1. Wprowadzenie....................................................................... 45 1.3.2. Zasady ogólne opodatkowania dochodów uzyskiwanych ze spółek jawnych niebędących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych........................................................ 47 1.3.2.1. Opodatkowanie dochodów wspólników spółki jawnej podatkiem zryczałtowanym........................ 59 1.3.2.2. Opodatkowanie odsetek od udziału kapitałowego. 61 1.3.2.3. Wynagrodzenie za prowadzenie spraw spółki jawnej..................... 62 1.3.2.3.1. Podatek dochodowy od osób fizycznych..................64 1.3.2.3.2. Podatek od towarów i usług.................. 66 1.3.2.3.3. Spółka jawna jako uczestnik grupy VAT w rozumieniu przepisów wprowadzających Polski Ład .................................... 69 1.3.3. Opodatkowanie dochodów spółek jawnych będących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych................ 73 1.3.3.1. Ogólne warunki nieuznania spółki jawnej za podatnika podatku dochodowego od osób prawnych...... 73 1.3.3.2. Informacja o wspólnikach spółki jawnej................ 74 1.3.3.2.1. Wymogi, jakie musi spełniać informacja o wspólnikach ....................................... 74 1.3.3.2.2. Informacja i aktualizacja ...................... 74 1.3.3.2.3. Obowiązek corocznego składania informacji...................................................... 76 1.3.3.2.4. Aktualizacja informacji bez uprzedniego złożenia takiego dokumentu ...........