Opis
Książka ukazuje relacje pomiędzy kulturą dominującą szkoły a kulturą oporu tworzoną przez aktywnie działające podmioty (uczniów, nauczycieli, rodziców) i stanowiącą integralny element codzienności szkoły. Przedstawia fenomen tak zwanego „drugiego życia szkoły”, w którym dochodzi do legitymizacji i walki o obowiązujące znaczenia i symbole. Autorka podkreśla, że szkoła jest nie tylko instytucją przekazującą wiedzę o obowiązujących normach, regułach i wartościach, lecz także przestrzenią umożliwiającą zaangażowanym podmiotom przekraczanie ograniczeń narzuconych przez kulturę dominującą. W książce zostały omówione takie zagadnienia jak: cechy szkolnych kultur oporu, uczestnictwo w grach szkolnych jako przejaw dominacji lub podporządkowania, specyfika oporu uczniów, nauczycieli i rodziców wobec hegemonii szkoły, przestrzenie występowania oporu w szkole, potencjał wyzwolenia ulokowany w kulturach oporu. Adresaci: Książka jest przeznaczona dla profesjonalistów związanych ze sferą edukacji: dyrektorów, nauczycieli i pedagogów. Może być także cenną pomocą dydaktyczną dla studentów kierunków pedagogicznych i nauczycielskich. Opór w pięciu smakach - przeczytaj recenzję >> Szkoła contra... O kulturach oporu - obejrzyj recenzję Spis treściWSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1 KULTURA OPORU W SZKOLE –ZŁOŻONOŚĆ ZJAWISKA 21 Wprowadzenie 21 1. Wielowymiarowość oporu 24 2. Heksaedr oporu – kostka Rubika 49 3. (Nie)miejsca kultury oporu w szkole 52 4. Szkolna kultura oporu – reguły gry 63 5. Cechy szkolnych kultur oporu 77 6. Typologie kultur oporu 84 Konkluzje 92 ROZDZIAŁ 2 SZKOLNE GRY W DOMINACJĘ I PODPORZĄDKOWANIE 97 Wprowadzenie 97 1. Gry jako element kultury szkoły 101 2. Komu i czemu służą szkolne gry oporu? 106 3. Rozgrywający i rozgrywani 113 4. Ograć szkolną opresję 132 Konkluzje 139 ROZDZIAŁ 3 UCZNIOWIE I „KULTURA ULICY” W SZKOLE 143 Wprowadzenie 143 1. Nudna szkoła versus emocjonująca ulica 146 2. Tożsamość sprzeciwiających się uczniów 154 3. Szkolne dziedziczenie oporu 162 4. Potencjał uczniowskiego (u)śmiechu 170 5. Figura klasowego błazna 177 Konkluzje 179 ROZDZIAŁ 4 SPECYFIKA OPORU NAUCZYCIELI WOBEC SZKOLNEJ HEGEMONII 185 Wprowadzenie 185 1. (Nie)formalna kultura nauczycielska 188 2. Nauczyciel jako pan i władca w szkole 194 3. Nauczyciel jako super(wo)man, czyli sztukmistrz 206 4. Nauczyciel „służący progowi”, czyli ignorant 212 Konkluzje 218 ROZDZIAŁ 5 RODZICE WOBEC SZKOŁY – BUNT, KONTESTACJA CZY OPÓR? 221 Wprowadzenie 221 1. Rodzice jako rezerwowi gracze 223 2. Źródła rodzicielskiego oporu 226 3. Kategorie buntujących się rodziców 235 Konkluzje 239 ROZDZIAŁ 6 PRZESTRZENIE LIMINALNE SZKOŁY 243 Wprowadzenie 243 1. Szkolna utopia i heterotopia 246 2. Zakamarki i szczeliny szkolnego oporu 250 3. Tam, gdzie gnieździ się uczniowski opór 259 Konkluzje 269 NA ZAKOŃCZENIE: O POTENCJALE WYZWOLENIA SZKOLNEJ KULTURY OPORU 273 BIBLIOGRAFIA 285 NETOGRAFIA 299