Opis
Podstawowym celem książki jest kompleksowe zbadanie zagadnienia współdziałania organów administracji w postaci zajęcia stanowiska, a także odpowiedzialności za tego rodzaju akty administracyjne. O ile w doktrynie prawniczej problematyka współdziałania jednostek samorządu terytorialnego o charakterze ustrojowym była przedmiotem licznych opracowań, o tyle współdziałanie materialne w stosowaniu prawa administracyjnego i stanowieniu prawa administracyjnego nie jest zbyt często przedmiotem rozważań. Ostatnie opracowanie monograficzne pochodzi z lat 80. XX w. Zagadnienie to jest jednak bardzo doniosłe z perspektywą dalszego rozwoju współpracy organów administracji publicznej, ponieważ współcześnie administracja prowadzi coraz bardziej skomplikowane i wymagające specjalistycznej wiedzy postępowania. Zauważyć można także tendencje do wypracowywania w praktyce przez organy administracji niesformalizowanych form współdziałania. Jeśli wywołują one skutki wobec podmiotów trzecich, stron postępowań, można się w takim przypadku zastanawiać nad gwarancjami sprawiedliwej procedury administracyjnej. Konieczność współdziałania organów jest nieunikniona ze względu na podział zadań, właściwości i kompetencji pomiędzy organami, a także ze względu na globalizację i transgraniczność postępowań administracyjnych. Współdziałanie staje się instytucją nie tylko wewnątrzpaństwową, ale także o znaczeniu międzypaństwowym – w ramach organów państw członkowskich UE i państw oraz organów unijnych. Wciąż jednak wiele organów rozstrzygających obawia się współdziałania, bowiem kojarzą to z oddawaniem własnych kompetencji innym organom, za których działanie ponoszą w całości odpowiedzialność. W polskim porządku prawnym wciąż brakuje klarownej koncepcji dla instytucji zajścia stanowiska, a niekonsekwencja prawodawcy nadającego różne znaczenia i charakter tożsamym formom współdziałania materialnego sprawia poważne w stosowaniu tej instytucji. Wpływa to na niekorzystnie na jej efektywność, a także na niechęć organów do instytucji zajęcia stanowiska, podobnie i stron postępowań, kojarzących współdziałanie z wydłużeniem czasu trwania postępowania i niewielką jego efektywnością. Nie bez znaczenia pozostają także problemy związane z podjęciem aktu współdziałania. Spis treściWykaz skrótów 11 Wstęp 15 1. Cele i założenia badawcze 15 2. Wybór tematu 20 3. Przedmiot badań 22 4. Uwagi terminologiczne 24 5. Metody badawcze 25 6. Tezy i pytania badawcze 28 Rozdział I. Wprowadzenie do badań nad instytucją zajęcia stanowiska 33 1. Ustalenia terminologiczne 33 2. Działania wspólne a współdziałanie 34 3. Pojęcie współpracy i kooperacji 36 4. Pojęcie współkompetencji 39 5. Pojęcie koordynacji 42 6. Współdziałanie – znaczenie prawne 44 6.1. Poglądy w literaturze polskiej na współdziałanie materialne 48 6.2. Poglądy w literaturze niemieckiej na współdziałanie materialne 56 6.3. Poglądy w literaturze austriackiej na współdziałanie materialne 66 6.4. Poglądy w literaturze chorwackiej na współdziałanie materialne 69 6.5. Poglądy w literaturze włoskiej na współdziałanie materialne 72 7. Współdziałanie a instytucje podobne 74 7.1. Decyzja rozstrzygająca zagadnienie wstępne 74 7.2. Współdziałanie a nadzór 84 7.3. Współdecyzja 96 7.4. Współuczestnictwo 103 Rozdział II. Istota współdziałania materialnego 109 1. Współdziałanie materialne 109 2. Akt zajęcia stanowiska – typologia 112 2.1. Uzgodnienie – ujęcie klasyczne 118 2.2. Uzgodnienie jako akt nadzoru 122 2.3. Zgoda 124 2.4. Sprzeciw 128 2.5. Porozumienie 130 2.6. Opinia 130 2.7. Formy współdziałania zbliżone do opinii oraz niesformalizowane zajęcie stanowiska 135 3. Zagadnienia konstrukcyjne aktu zajęcia stanowiska 140 3.1. Koncepcja aktu odrębnego w prawie polskim 147 3.2. Koncepcja aktu wielopoziomowego w prawie niemieckim 150 3.3. Koncepcja aktu wielopoziomowego w prawie austriackim 155 4. Stosunki prawne pomiędzy organami współdziałającymi 161 5. Podmioty relacji współdziałania materialnego 166 5.1. Podmioty współdziałające w strukturze administracji publicznej 169 5.2. Podmioty współdziałające spoza struktury administracji publicznej 174 5.3. Cechy podmiotów współdziałających 175 5.4. Spory kompetencyjne oraz o właściwość 176 6. Cele i wartości instytucji zajęcia stanowiska w prawie polskim 179 6.1. Cele instytucji zajęcia stanowiska 180 6.2. Wartości instytucji zajęcia stanowiska 184 Rozdział III. Współdziałanie w stosowaniu prawa 191 1. Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego a współdziałanie organów administracji publicznej w wydawaniu aktów administracyjnych 191 1.1. Zasada współdziałania organów 192 1.2. Zasada praworządności a współdziałanie 199 1.3. Zasada pogłębiania zaufania obywateli a współdziałanie 201 1.4. Zasada proporcjonalności a współdziałanie 203 1.5. Zasada informowania a współdziałanie 204 1.6. Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu a współdziałanie 206 1.7. Zasada przekonywania a współdziałanie 207 1.8. Zasada pisemności a współdziałanie 209 1.9. Zasada dwuinstancyjności a