Opis
Publikacja stanowi próbę całościowego zbadania tematu prawa w cyberprzestrzeni z perspektywy prawa międzynarodowego, prawa organizacji międzynarodowych oraz prawodawstwa wybranych państw, w tym Polski. Interdyscyplinarność cyberprzestrzeni powoduje, że doktryna skupia się zazwyczaj tylko na wybranych zagadnieniach przedmiotowych. W książce omówiono m.in. następujące problemy dotyczące: pojęcia, genezy i ewolucji historycznej cyberprzestrzeni, jurysdykcji karnej i cywilnej w cyberprzestrzeni, analizy norm prawnych dotyczących cyberprzestrzeni ustanowionych przez powszechne i regionalne organizacje międzynarodowe, cyberprzestępczości, cyberterroryzmu, pieniądza wirtualnego i umów zawieranych w Internecie, postulatów i koncepcji zmian zarządzania cyberprzestrzenią i jej regulacji. Opracowanie zawiera obszerny przegląd poglądów doktryny, judykatury oraz analizę wielostronnych umów międzynarodowych. Adresaci: Publikacja będzie wsparciem dla praktyków prawa, pracowników naukowych i studentów, zainteresowanych tematyką nowych technologii. Spis treściWYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 19 CZĘŚĆ I CYBERPRZESTRZEŃ A JURYSDYKCJA ROZDZIAŁ 1 CYBERPRZESTRZEŃ – POJĘCIE I GENEZA 27 1.1. Pojęcie cyberprzestrzeni 28 1.2. Geneza i ewolucja cyberprzestrzeni 32 1.2.1. Historia powstania Internetu 33 1.2.1.1. ARPANET 33 1.2.1.2. Komercjalizacja Internetu 38 1.2.1.3. System domen internetowych 39 1.2.2. Internet na początku XXI wieku 40 1.3. Etapy rozwoju społeczeństwa informacyjnego 42 1.4. Zagrożenie w cyberprzestrzeni 49 1.4.1. Zagadnienia ogólne 49 1.4.2. Walka informacyjna 52 Podsumowanie 57 ROZDZIAŁ 2 JURYSDYKCJA PAŃSTWOWA A CYBERPRZESTRZEŃ 58 2.1. Jurysdykcja jako pojęcie prawa – istota 59 2.1.1. Obszary jurysdykcji 63 2.1.2. Jurysdykcja cywilna 64 2.1.2.1. Zasady jurysdykcji cywilnej 65 2.1.2.2. Regulacje globalne 68 2.1.2.2.1. Konwencja wiedeńska z 1980 r. 69 2.1.2.2.2. Konwencja lugańska z 2007 r. 69 2.1.2.3. Regulacje regionalne na przykładzie Unii Europejskiej 73 2.1.2.3.1. Rozporządzenie Rzym I 73 2.1.2.3.2. Rozporządzenie Rzym II 77 2.1.2.3.3. Rozporządzenie nr 1215/2012 78 2.1.2.4. Jurysdykcja cywilna w cyberprzestrzeni w aspekcie prawnoporównawczym 82 2.1.2.4.1. Regulacje europejskie 83 2.1.2.4.1.1. Francja 83 2.1.2.4.1.2. Niemcy 89 2.1.2.4.1.3. Polska 90 2.1.2.4.1.4. Wielka Brytania 93 2.1.2.4.2. Regulacje pozaeuropejskie 93 2.1.2.4.2.1. Stany Zjednoczone 93 2.1.2.4.2.2. Indie 97 2.1.3. Jurysdykcja karna 99 2.1.3.1. Zasady jurysdykcji karnej 101 2.1.3.1.1. Zasada jurysdykcji terytorialnej 101 2.1.3.1.2. Zasada jurysdykcji personalnej 104 2.1.3.1.2.1. Zasada czynnej jurysdykcji personalnej 104 2.1.3.1.2.2. Zasada biernej jurysdykcji personalnej 105 2.1.3.1.3. Zasada jurysdykcji ochronnej 105 2.1.3.1.4. Zasada jurysdykcji uniwersalnej 106 2.1.3.2. Regulacje globalne 111 2.1.3.2.1. Jurysdykcja a konwencja o cyberprzestępczości 111 2.1.3.3. Regulacje regionalne na przykładzie Unii Europejskiej 113 2.1.3.3.1. Decyzja ramowa 2009/948/WSiSW 114 2.1.3.3.2. Inne akty prawne Unii Europejskiej 116 2.1.3.4. Jurysdykcja karna w cyberprzestrzeni w aspekcie prawnoporównawczym 117 2.1.3.4.1. Regulacje europejskie 118 2.1.3.4.1.1. Belgia 118 2.1.3.4.1.2. Dania 120 2.1.3.4.1.3. Niemcy 121 2.1.3.4.1.4. Polska 124 2.1.3.4.1.5. Wielka Brytania 125 2.1.3.4.2. Regulacje pozaeuropejskie 127 2.1.3.4.2.1. Australia 127 2.1.3.4.2.2. Stany Zjednoczone Ameryki 129 2.2. Próba identyfikacji właściwych przedmiotowo norm wobec cyberprzestrzeni 130 CZĘŚĆ II PRAWNOMIĘDZYNARODOWY WYMIAR CYBERPRZESTRZENI – STATUS QUO ROZDZIAŁ 1 IDENTYFIKACJA REGULACJI PRAWNYCH CYBERPRZESTRZENI Z PERSPEKTYWY MIĘDZYNARODOWEJ 137 1.1. Prawnomiędzynarodowe regulacje cyberprzestrzeni 138 1.1.1. Regulacje wypracowane w systemie Organizacji Narodów Zjednoczonych 139 1.1.1.1. Dorobek Organizacji Narodów Zjednoczonych 139 1.1.1.2. Dorobek Biura Narodów Zjednoczonych do spraw Narkotyków i Przestępczości 143 1.1.1.3. Dorobek Komisji Narodów Zjednoczonych do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego 146 1.1.1.3.1. Ustawa modelowa UNCITRAL z 16.12.1996 r. w sprawie handlu elektronicznego 147 1.1.1.3.2. Ustawa modelowa UNCITRAL o podpisach elektronicznych z 12.12.2001 r. 148 1.1.1.3.3. Konwencja Organizacji Narodów Zjednoczonych z 23.11.2005 r. o korzystaniu z komunikacji elektronicznej w kontraktach międzynarodowych 151 1.1.1.4. Dorobek Forum Zarządzania Internetem 154 1.1.1.5. Dorobek Światowej Organizacji Własności Intelektualnej 156 1.1.1.5.1. Traktat WIPO o prawie autorskim 157 1.1.1.5.2. Traktat WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach 158 1.1.1.6. Dorobek Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego 159 1.1.2. Regulacje wypracowane w systemach organizacji regionalnych 161 1.1.2.1. Dorobek Rady Europy 161 1.1.2.1.1. Konwencja o cyberprzestępczości 163 1.1.2.1.2. Protokół dodatkowy do konwencji o cyberprzestępczości 172 1.1.2.1.3. Konwencja o ochronie dzieci przed wykorzystaniem seksualnym i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych 173 1.1.2.1.4. Inne regulacje Rady Europy 175 1