Opis
Jest to pierwsza publikacja dotycząca ryzyka walutowego ujętego od strony cywilnoprawnej. W książce omówiono przyczyny, zakres i metody ochrony klienta, który zawiera z bankiem terminową umowę walutową. W szczególności przedstawiono sytuację klientów banków w zakresie umów już zawartych w latach 2004–2010, ale również tych umów, które mogą być oferowane w przyszłości. Przybliżono również zagadnienia związane z obowiązkami banku w fazie zawierania bankowej umowy walutowej oraz wadliwością bankowej umowy walutowej wynikającą z naruszenia przez bank obowiązków towarzyszących jej zawarciu. Autor skoncentrował się na wyjaśnieniu problemów prawnych pojawiających się przy ocenie proponowanych przez banki umów terminowych z elementem walutowym, w tym głównie: opcji walutowych, kredytów denominowanych oraz kredytów indeksowanych do waluty obcej. Problematykę tę zaprezentowano w szerszej perspektywie, korzystając zarówno z dorobku wypracowanego w obcych porządkach prawnych, jak i prawa unijnego, a także w pewnym stopniu z nauk ekonomicznych. W pracy uwzględniono ponadto najnowsze piśmiennictwo i orzecznictwo dotyczące tej tematyki. Adresaci: Książka będzie stanowiła pomoc w pracy adwokatom, radcom prawnym, sędziom, a także przedsiębiorcom, menedżerom firm, będących klientami banków. Spis treściWykaz skrótów | str. 11 Wstęp | str. 17 Rozdział I Zmienność kursu walutowego jako element zobowiązania wynikającego z umowy bankowej | str. 23 1. Założenia terminologiczne | str. 23 1.1. Tworzenie siatki pojęciowej | str. 23 1.2. Pojęcia podstawowe | str. 24 2. Pojęcia instrumentów pochodnych oraz instrumentów kredytowych | str. 30 2.1. Pojęcie instrumentów pochodnych | str. 30 2.1.1. Definicja instrumentu pochodnego | str. 30 2.1.2. Podział instrumentów pochodnych | str. 33 2.2. Pojęcie instrumentów kredytowych | str. 37 3. Czynności bankowe wyeksponowane na ryzyko zmiany kursu walutowego | str. 39 4. Elementy konstrukcji prawnej instrumentów pochodnych w instrumentach kredytowych | str. 42 4.1. Instrumenty kredytowe z klauzulami walutowymi jako instrumenty hybrydowe | str. 42 4.2. Umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej jako umowa mieszana | str. 47 4.3. Umowa kredytu denominowanego do waluty obcej jako umowa mieszana | str. 49 4.4. Dodatkowe uprawnienia prawokształtujące klienta banku | str. 54 5. Regulacja instrumentów pochodnych oraz instrumentów kredytowych | str. 56 5.1. Semiimperatywność norm | str. 56 5.2. Implementacja dyrektywy MiFID 2004/39/WE | str. 58 5.3. Implementacja dyrektywy MiFID 2014/65/UE | str. 63 5.4. Aktualna regulacja instrumentów pochodnych | str. 65 5.5. Regulacja instrumentów kredytowych | str. 67 5.5.1. Ustawa – Prawo bankowe | str. 67 5.5.2. Konsumenckie prawo kredytowe | str. 68 Rozdział II Zarządzanie ryzykiem jako rola banku w obrocie | str. 73 1. Zarządzanie ryzykiem jako rola banku w całym systemie prawa | str. 73 2. Kwantyfikacja ryzyka inwestycyjnego | str. 76 2.1. Pomiar ryzyka inwestycyjnego jako pozytywna przesłanka ograniczania ryzyka | str. 76 2.2. Paradygmat zmierzenia i redukcji każdego ryzyka | str. 78 2.3. Empiryczne problemy redukcji ryzyka inwestycyjnego | str. 80 2.3.1. Nieprzystawalność algorytmów do rzeczywistości | str. 80 2.3.2. Brak możliwości przewidywania przyszłych zjawisk przez analizę danych historycznych | str. 83 2.3.3. Subiektywność modeli wyceny derywatów | str. 87 2.4. Wymóg umownego sprecyzowania zasad wyceny | str. 93 3. Ograniczanie przez bank ryzyka własnego i ryzyka klienta | str. 95 4. Rola pracowników banku w umownym kształtowaniu rozkładu ryzyka w bankowych umowach walutowych | str. 98 4.1. Zachęty motywacyjne pracowników banków a dysfunkcjonalność bankowych umów walutowych | str. 98 4.2. Prawidłowy system motywacyjny | str. 103 Rozdział III Swoiste cechy stosunków bankowych związanych z przenoszeniem ryzyka | str. 106 1. Rozróżnienie domen bankowości tradycyjnej i inwestycyjnej | str. 106 2. Umowy należące typologicznie do bankowości inwestycyjnej w praktyce kontraktowej bankowości tradycyjnej | str. 112 3. Ryzyko ponoszone przez klienta w bankowości tradycyjnej i inwestycyjnej | str. 114 3.1. Podejście tradycyjne do ryzyka ponoszonego przez klienta | str. 114 3.2. Podejście inwestycyjne do ryzyka ponoszonego przez klienta | str. 115 3.3. Wypieranie trwałych relacji umownych przez relacje incydentalne | str. 117 3.4. Zwracanie uwagi na przechodzenie do domeny inwestycyjnej | str. 120 3.5. Kredytowanie rozliczenia instrumentu pochodnego | str. 122 4. Uzasadnione oczekiwania co do rozkładu ryzyka walutowego w umowach bankowych | str. 125 4.1. Oczekiwania klienta w bankowości tradycyjnej (zero risk tolerance) | str. 125 4.2. Oczekiwania klienta w bankowości inwestycyjnej (best execution) | str. 126 4.3. Pojęcia zero risk tolerance i best execution a zobowiązania rezultatu i starannego działania | str. 130 4.4. Zakres ryzyka zakładanego przez klienta | str. 131 4.5. Transakcje pochodne zabezpieczające przed ryzykiem walutowym | str. 135 Rozdział IV Niepe