Opis
Książka przedstawia jeden z najbardziej kluczowych i aktualnych problemów procedury karnej – wybór między inkwizycyjnością a kontradyktoryjnością modelu rozprawy głównej. Omówiono w niej nie tylko kształt normatywny wybranych instytucji procesowych, lecz także przybliżono dyskusję w doktrynie poszczególnych państw dotyczącą efektywności i zasadności danego rozwiązania. Poddano również analizie konsekwencje określonego ukształtowania procedury karnej . W opracowaniu omówiono ukształtowanie modelu rozprawy głównej w procesie karnym w Polsce, we Francji, w Niemczech, Anglii, Stanach Zjednoczonych i we Włoszech. Przedstawiono w nim, jak dane rozwiązanie procesowe funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym i jakie są konsekwencje przebiegu i zasad prowadzenia rozprawy w porównaniu z modelem polskim. Publikacja jest przeznaczona dla prawników, w szczególności adwokatów, radców prawnych, sędziów, a także pracowników naukowych. „Autorką monografii jest bardzo wybitna znawczyni prawa karnego międzynarodowego, współczesnego prawa karnego procesowego obowiązującego za granicą oraz prawa procesowego karnego na terenie Unii Europejskiej, autorka m.in. ciekawej książki (w j. angielskim) o modelu skargowym procedury stosowanej przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym (…). Recenzowana rozprawa napisana została w oparciu o metodę operowania modelami. Podejście to przyjęło się w polskiej teorii procesu już w 1968 r. i obecnie stało się prawie że klasyczną metodą badania instytucji prawa (używam tego słowa w znaczeniu tradycyjnym wywodzącym się jeszcze z kodyfikacji Justyniana). (…) Autorka przygląda się bacznie najpierw fundamentalnym pojęciom dla rozprawy – kontradyktoryjności i inkwizycyjności, opisuje starannie rolę zasad związanych z tymi pojęciami. Działanie zrozumiałe, od wyjaśnienia kwestii tu pojawiających się było możliwe przystąpienie do analizy wyodrębnionych modeli”. Z recenzji prof. dr. hab. Stanisława Waltosia Spis treściWykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 15 Rozdział I Modele procesu karnego i ich komponenty | str. 23 Metody prowadzenia badań prawnoporównawczych | str. 23 Metody uporządkowania materii procesu | str. 28 2.1. Operowanie modelami prawnymi | str. 29 2.2. Modele idealne i modele normatywne | str. 37 2.3. Tradycje prawne | str. 41 Modele idealne anglosaskiego i kontynentalnego procesu karnego | str. 49 3.1. Komponenty rozprawy w modelu anglosaskim i kontynentalnym | str. 53 3.2. Model mieszany o zwiększonej kontradyktoryjności | str. 68 Przemieszczanie się instytucji karnoprocesowych między modelami | str. 71 4.1. Przyczyny zmian | str. 71 4.2. Przeszczepy prawne | str. 74 4.3. Rola orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka | str. 76 Podsumowanie | str. 81 Rozdział II Poszukiwanie prawdy materialnej a zasada kontradyktoryjności | str. 87 Kompatybilność zasad procesu karnego | str. 87 Ustalenie prawdy materialnej jako cel procesu karnego | str. 90 2.1. Ustalenie prawdy materialnej jako cel procesu kontynentalnego | str. 90 2.2. Spór o ustalenie prawdy materialnej w procesie kontynentalnym | str. 94 2.3. Spór o ustalenie prawdy materialnej w procesie angielskim | str. 105 2.4. Spór o ustalenie prawdy materialnej w procesie amerykańskim | str. 110 Prowadzenie rozprawy zgodnie z zasadą kontradyktoryjności | str. 123 3.1. Zasada kontradyktoryjności w procesie kontynentalnym | str. 123 3.2. Zasada kontradyktoryjności w modelu anglosaskim | str. 132 3.3. Spór o jednolite rozumienie zasady kontradyktoryjności | str. 134 Założenia modelu mieszanego o zwiększonej kontradyktoryjności | str. 137 4.1. Zwrot modelu włoskiego w stronę większej kontradyktoryjności | str. 137 4.2. Zwrot modelu polskiego w stronę większej kontradyktoryjności | str. 145 4.3. W poszukiwaniu równowagi między zasadą prawdy materialnej i zasadą kontradyktoryjności | str. 151 Podsumowanie | str. 159 Rozdział III Dylematy bezstronności sędziego | str. 165 Rola mechanizmów zapewniających bezstronność sędziego | str. 165 Granice aktywności sędziego w postępowaniu dowodowym | str. 169 2.1. Pasywność sędziego w modelu anglosaskim | str. 169 2.2. Dlaczego sędzia musi pozostać pasywny w modelu anglosaskim? | str. 174 2.3. Aktywność sędziego w modelu kontynentalnym | str. 177 2.4. Dlaczego sędzia musi pozostać aktywny w modelu kontynentalnym? | str. 185 2.5. Poszukiwanie złotego środka w modelu mieszanym o zwiększonej kontradyktoryjności | str. 190 2.6. Synteza | str. 194 Etapy zarządzania przez sędziego rozprawą | str. 201 3.1. Znaczenie posiedzenia przygotowawczego w modelu anglosaskim | str. 201 3.2. Bieżące zarządzanie rozprawą w modelu kontynentalnym | str. 207 3.3. Zmiana paradygmatu zarządzania rozprawą w modelu mieszanym o zwiększonej kontradyktoryjności | str. 211 3.4. Synteza | str. 213 Specyfika organu rozstrzygającego | str. 215 4.1. Ława przysięgłych w modelu anglosaskim (sąd podzielony) | str. 217 4.2. Ława przysięgłych w modelu kontynentalnym (sąd jednolity) | str. 222 4.3. Synteza | str. 228 Podsumowanie | str. 232 Rozdzi