Opis
ePUB ISBN: 978-83-01-17918-2 Mobi ISBN: 978-83-01-17919-9 Najlepszy podręcznik wprowadzający w problematykę psychologii stresu Irena Heszen, ceniony ekspert w dziedzinie psychologii stresu, prowadzi nas przez krytyczny przegląd teorii stresu, analizę procesu radzenia sobie, jego efektywności, kosztów i konsekwencji. Przybliża kwestionariuszowe i alternatywne metody badania tych zagadnień, a także nowe wątki teoretyczne w badaniach nad stresem i radzeniem sobie. Treść podręcznika wzbogacona jest o bloki rozszerzające, biogramy najważniejszych postaci, wypowiedzi ekspertów. Trudniejsze problemy zilustrowano barwnymi przykładami. Naukę i utrwalanie wiedzy ułatwią pytania i problemy do dyskusji kończące każdy rozdział. Tak o stresie nie pisał jeszcze nikt. Profesor dr hab. Irena Heszen prowadziła badania naukowe jako kierownik zespołów badawczych w Akademii Medycznej w Warszawie, na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, na Uniwersytecie Warszawskim i w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej, gdzie pracuje od 2003 roku. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Psychologicznego i międzynarodowych towarzystw naukowych, między innymi, International Society for Stress and Anxiety Research STAR. Opublikowała ponad 150 prac, w tym ponad 20 książek jako autor lub redaktor. Zainteresowania naukowe Autorki obejmują problematykę psychologii stresu i radzenie sobie, a ponadto podstawy psychologii zdrowia, psychologiczne aspekty relacji lekarz–pacjent oraz duchowość z perspektywy psychologicznej. W ostatnich latach prowadzi badania nad korzystnymi stronami stresu oraz źródłami emocji pozytywnych w sytuacji stresowej i ich znaczeniem dla przebiegu radzenia sobie. Spis treściOd autora 9 Wprowadzenie 13 Rozdział 1. Co to jest stres? Od klasycznych do współczesnych koncepcji stresu 17 1.1. Ujęcia stresu w koncepcjach klasycznych i współczesnych 22 1.1.1. Stres jako bodziec czy jako reakcja? 22 1.1.2. Relacyjne ujęcia stresu w pracach psychologów polskich 24 1.2. Lazarusa i Folkman poznawczo-transakcyjny paradygmat stresu i radzenia sobie 27 1.3. Ocena modelu Lazarusa i Folkman w świetle teorii psychologicznej i badań empirycznych 35 1.4. Hobfolla Teoria Zachowania Zasobów COR 40 1.5. Porównanie poznawczo-transakcyjnego paradygmatu stresu i radzenia sobie Lazarusa i Folkman ze środowiskowym Modelem Zachowania Zasobów Hobfolla 44 1.6. W stronę emocji pozytywnych; Folkman i Moskowitz rozwinięcie modelu Lazarusa 48 Podsumowanie 55 Rozdział 2. Jak pokonujemy stres? Radzenie sobie jako specyficzna forma aktywności w sytuacji stresowej 59 2.1. Historyczne ujęcia radzenia sobie 62 2.2. Wokół klasycznego ujęcia Lazarusa i Folkman – radzenie sobie jako proces 63 2.3. Strategie radzenia sobie i propozycje ich klasyfikacji 67 2.4. Co po Lazarusie? Nowe tendencje we współczesnych badaniach nad radzeniem sobie 75 2.4.1. Nowe formy radzenia sobie w ujęciach współczesnych 76 2.4.2. Wymiar czasowy i proaktywne radzenie sobie 78 2.4.3. Regulacja emocji; wzbudzanie emocji pozytywnych 83 2.5. Uwarunkowania radzenia sobie w paradygmacie interakcyjnym 91 Podsumowanie 93 Rozdział 3. Od czego zależy zachowanie wobec stresu? Właściwości podmiotu jako wyznaczniki procesu radzenia sobie 95 3.1. Styl radzenia sobie jako specyficzny wyznacznik procesu radzenia sobie 97 3.1.1. Konceptualizacja stylu radzenia sobie 97 3.1.2. Rodzaje stylów radzenia sobie 102 3.1.3. Styl radzenia sobie jako predyktor zachowania; problem dopasowania stosowanych strategii do stylu 112 3.1.4. Perspektywy badań nad stylem radzenia sobie 117 3.2. Ogólne właściwości podmiotu jako wyznaczniki radzenia sobie 118 3.2.1. Temperament i jego znaczenie dla radzenia sobie 118 3.2.1.1. Ogólna charakterystyka temperamentu i jego związków ze zjawiskami stresu 118 3.2.1.2. Temperament a radzenie sobie – badania własne 125 3.2.2. Osobowościowe uwarunkowania radzenia sobie 132 Podsumowanie 136 Rozdział 4. Od czego zależy zachowanie wobec stresu? Właściwości sytuacji jako wyznaczniki procesu radzenia sobie 139 4.1. Przyczyny stresu – stresory 141 4.1.1. Nasilenie stresora 141 4.1.2. Przebieg wydarzenia stresowego w czasie 145 4.1.3. Lokalizacja stresora 146 4.1.4. Kontrolowalność źródła stresu 148 4.1.5. Dziedzina stresu 150 4.2. Wpływ właściwości stresora na przebieg radzenia sobie 150 4.2.1. Czy bodziec niewywołujący reakcji stresowej można uznać za stresor? 150 4.2.2. Kontrolowalność a strategie radzenia sobie 153 4.2.3. Dziedziny i rodzaje wydarzeń stresowych 157 Podsumowanie 160 Rozdział 5. Jak badamy radzenie sobie? Podejście kwestionariuszowe 167 5.1. Kwestionariusze do psychologicznego badania wydarzeń stresowych i ich oceny 173 5.1.1. Kwestionariusz Zmian Życiowych KZŻ 173 5.1.2. Kwestionariusz Samooceny Zysków i Strat 176 5.1.3. Skala Odczuwanego Stresu PSS-10 179 5.1.4. Kwestionariusz Oceny Stresu KOS 183 5.2. Kwestionariusze do badania radzenia sobie 187 5.2.1. Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS 188 5.2.2. Wielowymiarowy Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem