Opis
Obecność kultur skandynawskich w przestrzeni cywilizacyjnej Pomorza i Kaszub jest czymś oczywistym. Można ją rozpatrywać w porządku historycznym, literackim, językowym, religioznawczym czy socjologicznym, a w każdym z tych aspektów jest bardzo wiele do ustalenia i to z różnych perspektyw narodowych czy językowych. Oczywiście sporo kwestii kulturowych zostało już omówionych, na co autorzy poszczególnych artykułów zawartych w przedstawianym dzisiaj uwadze czytelników tomie ukazują liczne dowody. Jednakże wiele kwestii badawczych wciąż domaga się sprecyzowania, czeka na głębszą analizę i podjęcie prac, które wypełnią luki w świadomości dzisiejszego użytkownika kultury. W prezentowanej tutaj wieloautorskiej monografii najbardziej interesowały nas kwestie kontaktów Pomorza z szeroko rozumianą Skandynawią, analizowanych na przykładach relacji międzykulturowych zapisanych w językach polskim, niemieckim, duńskim, szwedzkim, norweskim, rosyjskim i kaszubskim. Wszystkie z owych mediów komunikacyjnych były dla nas jednakowo ważne, gdyż przecież miały (i dalej mają) swoje doniosłe cywilizacyjne znaczenie. Ponieważ jednak inicjatywa poniższego opracowania pojawiła się w środowisku polskich akademików, w naturalny sposób to właśnie polskojęzyczne medium dominuje, co nie znaczy, że praca ma za zadanie prezentować wyłącznie polski punkt widzenia. (Fragment Wstępu) Spis treściDaniel Kalinowski Wstęp 5 Kamil Kajkowski Kilka uwag na temat „importów” skandynawskich na wczesnośredniowiecznym Pomorzu i innych ziemiach „państwa gnieźnieńskiego”. Casus pochewek noży zdobionych motywem żmii 11 Andrzej Stachowiak Śladami pomorskich relikwii skandynawskich świętych 23 Roch Pałubicki Kultura umysłowa dwóch pokoleń słupsko-szwedzkiej linii Pałubickich w XVI i XVII wieku 47 Danuta Drywa Więźniowie z państw skandynawskich w KL Stutthof 81 Thorsten Päplow Der Einfluss von Ernst Moritz Arndts Reise durch Schweden im Jahr 1804 auf Ernst Theodor Amadeus Hoffmanns Die Bergwerke zu Falun 105 Barbara Gawrońska Pettersson Szwedzki romantyk zwiedza byłe Pomorze Szwedzkie: Per Daniel Amadeus Atterbom, zapiski z podróży z roku 1817 131 Magdalena Dąbrowska Szwecja oczami Tadeusza Bułharyna (na podstawie Letniej przechadzki po Finlandii i Szwecji w 1838 roku) 147 Joanna Flinik Spór szwedzko-brandenburski o Szczecin w roku 1677 w powieści Hansa Hoffmanna Wider den Kurfürsten 161 Daniel Kalinowski Szwedzi i Pomorze w epice Henryka Sienkiewicza 177 Elżbieta Bugajna Szwedzkie spotkania Jadamka – w prozie Franciszka Fenikowskiego 197 Zuzanna Szwedek-Kwiecińska Motywy skandynawskie w Oku za oko Lecha Bądkowskiego. Zarys problematyki 213 Miloš Řezník „W piekle czują niby w domu”. Szwecja i Szwedzi w kaszubskiej tradycji i literaturze 225 Bożena Wołowczyk Skandynawski kontekst międzynarodowego turystycznego Szlaku Gryfitów 255 Rafał Foltyn Inspiracje mitologią i historią wikingów u pomorskich kapel metalowych 273 Andrzej Chludziński Skandynawskie ślady w toponimii Pomorza 293 Jan Wołucki Skandynawia – brakujące ogniwo w etymologii pomorskich toponimów 311 Elżbieta Cherezińska Patrzeć po horyzont 335 Dariusz Narloch Teatr młodych Gotów 339 Bibliografia 345 Indeks nazwisk 379