Opis
Książka jest próbą ponownego odczytania twórczości najważniejszych czeskich i słowackich autorek XIX wieku - Boženy Němcovej, Karolíny Světlej, Terézy Novákovej, Eleny Maróthy-Šoltésovej i Terezii Vansovej. Autor korzysta z ustaleń badawczych feministycznej krytyki literackiej. Przeprowadza ona analizę twórczości pisarek przynależnych do dwóch literatur, przy czym jej celem nie jest ujęcie komparatystyczne. U źródeł takiego rozwiązania znalazły się refleksje teoretyczne dotyczące istnienia w literaturze specyficznej kobiecej wspólnoty literackiej, na którą w powyższym przypadku dodatkowo nakłada się pozostawania obu literatur w tym okresie w ścisłym związku, określanym czesko-słowacką wzajemnością kulturową. Horyzont teoretyczny książki wyznacza nurt feministycznej krytyki literackiej, przy czym autor nie dokonuje jednoznacznego wyboru między anglosaskim a francuskim nurtem feministycznych badań literaturoznawczych, ale stara się również nawiązywać do tradycji prac polskich powstających od połowy lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Trzon książki stanowią cztery kolejne rozdziały rozpatrujące czeską i słowacką literaturę kobiecą II połowy XIX wieku pod kątem problematyki recepcji, organizacji tekstu dzieła literackiego oraz specyfiki tematycznej Spis treściWstęp 9 Rozdział I. Antycypacja feministycznej krytyki literackiej? 22 Rozdział II. XIX-wieczna krytyka literacka a twórczość kobieca 37 Męska krytyka literacka w ocenie feministycznej krytyki literackiej 37 Uwarunkowania społeczne XIX-wiecznej krytyki literackiej w świetle feministycznej krytyki literackiej 42 Niepasujący model 47 Stosunek krytyki literackiej do twórczości kobiecej 62 Odrzucenie i niezrozumienie 75 Rozdział III. Płeć a organizacja tekstu i gatunek literacki 87 Twórczość Boženy Němcovej w świetle projektu écriture féminine 89 Gatunek literacki a płeć 102 Trop arachnologiczny w powieściach Karolíny Světlej 107 Etnografizm Terézy Novákovej 114 Kobieta w podróży 126 Styl kobiecy między oralnością a piśmiennością 143 Rozdział IV. Kobieca tożsamość, czyli co się kryje w powieści tendencyjnej 148 Fallogocentryczny model i jego pęknięcia 149 Ideał czeskiej i słowackiej patriotki oraz jego literacka realizacja 154 První Češka - tożsamość w wolności 161 Maloměstský román raz jeszcze 181 Baśniowy schemat w powieści Sirota Podhradských 194 Rozdział V. Obraz macierzyństwa 209 Czy ulegać konfesji? 209 Macierzyństwo jako temat charakterystyczny dla literatury kobiecej 210 Feministyczna krytyka instytucji macierzyństwa 212 XIX-wieczny ideał matki 215 Literackie obrazy macierzyństwa 218 Macierzyństwo patriotyczne 220 Matka wychowawczyni i strażniczka moralności 224 Co nie mieści się w oficjalnym obrazie 226 Pomiędzy obowiązkiem, ograniczeniem i bolesną miłością 233 Ambiwalencja wielowymiarowa-243 Uwagi końcowe 254 Bibliografia 257 Indeks nazwisk 271