Opis
Monografia Szkice o przekładzie literackim. Literatura rodem z Quebecu w Polsce jest pierwszym opracowaniem mającym na celu opis istniejących przekładów literatury quebeckiej w języku polskim. Badaczka łączy perspektywę historycznoliteracką oraz przekładoznawczą: przybliża zatem rodzimemu odbiorcy kontekst i problematykę analizowanych dzieł, ukazując wybrany korpus badawczy przez pryzmat konkretnych ram teoretycznych, które wydają się najbardziej odpowiednie do opisu najbardziej reprezentatywnych zjawisk i problemów tłumaczeniowych. Autorka zastanawia się kolejno nad kwestią wyboru dzieł do przekładu i decyzjami wydawców oraz charakteryzuje parateksty cechujące przełożone na język polski quebeckie powieści. Opisuje szerzej jedyną istniejącą do tej pory serię przekładową, czyli powstałe w odstępie niemal stu lat dwa tłumaczenia należącej do kanonu literackiego powieści Maria Chapdelaine Louisa Hémona. Na podstawie przekładów czterech ważnych dla rozwoju powieści w Quebecu dzieł: Agaguka Yves’a Thériaulta, Une saison dans la vie d’Emmanuel Marie-Claire Blais, Kamouraski Anne Hébert i La fille qui aimait trop les allumettes Gaétana Soucy’ego ukazuje rolę tłumacza i nieodzownej w jego działalności inwencji. Przybliża ponadto polskiemu czytelnikowi zjawisko literatury neoquebeckiej (fr. écritures migrantes), czyli tworzonej przez autorów urodzonych poza Quebekiem, badając kolejno możliwości przekładu przesyconej wielością kodów kulturowych prozy pochodzącego z Haiti Dany’ego Laferriere’a oraz tekstów mającej polskie korzenie Régine Robin. Odrębny rozdział traktuje o specyfice twórczości najważniejszego dla rozwoju quebeckiego teatru dramatopisarza, Michela Tremblaya, oraz o niepośledniej roli, jaką we wszystkich jego utworach, także prozatorskich, odgrywa joual, czyli socjolekt używany w Montrealu. Autorka podejmuje ponadto próbę opisu specyfiki antologii, czyli publikacji typowej dla przekładowego rynku wydawniczego. Pretekstem do poruszenia tego zagadnienia jest obecność na liście polskich przekładów literatury quebeckiej dwujęzycznej Antologii poezji Quebeku (1985) oraz Antologii współczesnej noweli quebeckiej (2011). Monografię zamyka refleksja na temat obrazu literatury quebeckiej na podstawie przekładów i tekstów krytycznych publikowanych w czasopismach literackich. Spis treściSpis treści Słowo wstępne / 7 Rozdział 1 O przypadku. Literatura rodem z Quebecu w Polsce, czyli przekładowi decydenci / 17 Rozdział 2 Co mówią parateksty polskich przekładów literatury quebeckiej? / 37 Rozdział 3 Seria przekładowa słynnej powieści. Maria Chapdelaine przedwojenna i jej powojenne losy w Polsce / 67 Rozdział 4 Powieść we francuskojęzycznej literaturze kanadyjskiej i w literaturze quebeckiej, czyli o dobrze tłumaczących dobre powieści / 107 Rozdział 5 Wielość kodów w literaturze neoquebeckiej: jak prze(y)kładowo rozszyfrować Dany’ego Laferriere’a / 145 Rozdział 6 Wielokulturowy oryginał i literackie wędrówki do korzeni: przypadek Régine Robin / 173 Rozdział 7 Gdy język staje się pełnoprawnym bohaterem: o polskich przekładach joualu w teatrze Michela Tremblaya / 195 Rozdział 8 W kręgu antologii: poezja i nowela rodem z Quebecu w Polsce / 225 Rozdział 9 Czasopismo literackie: niezrównany propagator Quebecu w Polsce / 247 Posłowie / 271 Nota bibliograficzna / 275 Bibliografia / 277 Lista przełożonych na język polski dzieł literatury quebeckiej / 293 Résumé / 307 Abstract / 311