Opis
Niniejsza monografia składa się z siedmiu rozdziałów. W pierwszym przedstawiono terminologię bezpieczeństwa, opisano jego subiektywny i obiektywny charakter oraz dokonano typologii. Rozdział drugi dotyczy kulturowego wymiaru bezpieczeństwa, w którym autorzy podjęli próbę zdefiniowania bezpieczeństwa kulturowego oraz kultury politycznej. Rozdział trzeci przedstawia genezę, istotę oraz prekursorów koncepcji kultury strategicznej. Autorzy oparli się m.in. na literaturze z zakresu bezpieczeństwa, dokonując przeglądu generacji badań nad kulturą strategiczną. Opisano również jej praktyczne zastosowanie. Natomiast w rozdziale czwartym podjęto próbę uporządkowania problematyki w kontekście wyzwań i zagrożeń. W rozdziale tym zaakcentowano kwestie związane z istniejącymi dylematami, jeśli chodzi o bezpieczeństwo ekonomiczne w Polsce, nie pomijając zagadnienia dotyczącego ekonomii i obronności w dokumentach strategicznych Unii Europejskiej. Ogólna charakterystyka polskiej kultury strategicznej jest treścią rozdziału piątego. Przedstawiono w nim uwarunkowania i cechy polskiej kultury strategicznej i jego cechy, a także warunki dotyczące bezpieczeństwa militarnego Polski. Natomiast w rozdziale szóstym skupiono się na kwestii kultury strategicznej w wybranych państwach, rozpoczynając od Stanów Zjednoczonych, poprzez fenomen francuskiej, źródła i ewolucję rosyjskiej, niemieckiej, ukraińskiej, chińskiej i kończąc na ciągłości i zmianie kultury japońskiej. W rozdziale siódmym zaprezentowano charakterystykę kultury strategicznej wybranych państw i organizacji międzynarodowych, równolegle podejmując się próby oceny wpływu kultury strategicznej NATO i UE na Polskę. (Fragment Wstępu) Spis treściWSTĘP 5 R o z d z i a ł 1 OGÓLNE ROZUMIENIE BEZPIECZEŃSTWA 11 1.1. Próby zdefiniowania terminu „bezpieczeństwo” oraz jego obiektywny i subiektywny charakter 11 1.2. Bezpieczeństwo zewnętrzne (międzynarodowe) i wewnętrzne (narodowe) państwa 14 1.3. Typologia bezpieczeństwa 19 R o z d z i a ł 2 KULTUROWY WYMIAR BEZPIECZEŃSTWA 21 2.1. Kultura a bezpieczeństwo 21 2.2. Bezpieczeństwo kulturowe – próby zdefiniowania, jego istota i czynniki 27 2.3. Kultura polityczna 32 R o z d z i a ł 3 KULTURA STRATEGICZNA, JEJ GENEZA I ISTOTA 36 3.1. Geneza, istota oraz prekursorzy koncepcji kultury strategicznej 36 3.2. Typologia kultur strategicznych 39 3.3. Kultura polityczna, kultura strategiczna, a kultura bezpieczeństwa 45 3.4. Znaczenie kultury strategicznej dla strategii bezpieczeństwa 50 3.5. Wyścig zbrojeń jako element kultury strategicznej 52 R o z d z i a ł 4 KULTURA EKONOMICZNA A BEZPIECZEŃSTWO EKONOMICZNE PAŃSTWA 57 4.1. Próba zdefiniowania pojęcia kultury ekonomicznej 57 4.2. Rola kultury ekonomicznej w procesie tworzenia strategii rozwoju 62 4.3. Ekonomiczny wymiar bezpieczeństwa – wyzwania i zagrożenia 65 R o z d z i a ł 5 POLSKA KULTURA STRATEGICZNA 80 5.1. Uwarunkowania i cechy kultury strategicznej Polski 80 5.2. Strategia bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej zwierciadłem kultury strategicznej państwa 85 5.3. Bezpieczeństwo militarne Polski z perspektywy kulturowej 88 5.4. Transformacja Sił Zbrojnych RP po 1989 roku jako element polskiej kultury strategicznej 90 R o z d z i a ł 6 KULTURA STRATEGICZNA WYBRANYCH PAŃSTW 94 6.1. Kultura strategiczna Stanów Zjednoczonych 94 6.2. Fenomen francuskiej kultury strategicznej 98 6.3. Źródła i ewolucja rosyjskiej kultury strategicznej 107 6.4. Ewolucja niemieckiej kultury strategicznej w kontekście remilitaryzacji RFN po II wojnie światowej 118 6.5. Kultura strategiczna Ukrainy 125 6.6. Kultura strategiczna Chińskiej Republiki Ludowej 138 6.7. Ciągłość i zmiany japońskiej kultury strategicznej 143 R o z d z i a ł 7 KULTURA STRATEGICZNA WYBRANYCH ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWYCH 151 7.1. Kultura strategiczna Sojuszu Północnoatlantyckiego 151 7.2. Rola Unii Europejskiej w dziedzinie bezpieczeństwa międzynarodowego 158 7.3. Dynamika kultury politycznej i strategicznej Unii Europejskiej 164 7.4. Doskonalenie zdolności w dziedzinie obrony UE jako wyraz europejskiej autonomii strategicznej 167 7.5. Wpływ kultury strategicznej NATO i UE na Polskę 172 ZAKOŃCZENIE 175 BIBLIOGRAFIA 179 SPIS RYSUNKÓW 191 SPIS TABEL 191