Opis
Książka stanowi studium związków Teofila Lenartowicza z tradycją europejskiego odrodzenia. W centrum zainteresowania badawczego pozostają wybitne postaci renesansu włoskiego i polskiego. Autor analizuje literacką i artystyczną spuściznę lirnika mazowieckiego. Swoje badania opiera na epistolografii sztukmistrza, archiwaliach i innych tekstach pochodzących z XIX wieku. Spis treściUwagi wstępne 7 Fascynacja kulturą odrodzenia. Fenomen Lenartowicza 7 U źródeł terminu „renesans” 16 Romantyczny renesansyzm 21 Idea wielkich ludzi a renesanse sztukmistrza 30 Rozdział 1. W starej ojców szkole. Mit życia i twórczości Jana Kochanowskiego 37 Meandry recepcji „rzeczy czarnoleskiej” w refleksji pisarzy pierwszej połowy XIX wieku 37 Szkic do romantycznego portretu odrodzeniowego pisarza 44 Pod egidą czarnoleskiego mistrza. O korespondencji Lenartowicza z przyjaciółmi i rodziną 55 U źródeł własnej twórczości. Rola motta w pisarstwie lirnika mazowieckiego 59 „Wieniec laurowy” ku czci poety. Literackie formy pamięci o Janie z Czarnego Lasu 63 Rozdział 2. W blasku florenckiego renesansu. Rzeźba i rysunek Lenartowicza 81 Rzeźba jako przedmiot zainteresowania poetyckiego 83 Per aspera ad astra 90 Krytyka artystyczna wobec dorobku rzeźbiarskiego Lenartowicza 95 W pracowni sztukmistrza 107 W świecie inspiracji rzeźbiarskich artysty-amatora 123 Anachronizm czy twórcze przetworzenie? 152 Rozdział 3. Polski Vasari? Listy o sztuce włoskiej 157 Rozproszona całość 160 Geniusz jako fundament kreacji sztuki 173 Etos sztuki – etos życia. Powołanie artysty – powołanie człowieka 178 Od renesansu do romantyzmu. Lenartowicza model pisania o artyście 192 Wit Stwosz – w poszukiwaniu polskiego ideału? 201 Koncepcja deskrypcji dzieła sztuki 203 Renesans włoski a charakter szkoły narodowej 215 Rozdział 4. Próba dialogu. Wykłady bolońskie 228 Accademia Adamo Mickiewicz di Storia e Letteratura Polacca e Slava 228 Samotnik znad Arno w murach bolońskiego uniwersytetu 231 Sul carattere della poesia polono-slava. Uwagi o nowożytnym uczonym i czarnoleskim mistrzu pióra 235 Mikołaj Kopernik jako naukowiec, humanista i ateista? Europejski wymiar działalności astronoma 241 Jan Kochanowski – ideały poety wobec wyzwań epoki. Między intymistyką literacką a twórczością zaangażowaną w służbę Rzeczpospolitej 247 Renesans jako epoka sprzeczności. Ku dynamice dziejów 256 Rozdział 5. Wyczytane z gwiazd. Romantyczna biografia Mikołaja Kopernika 264 Między literaturą, nauką a obrazem. Dziewiętnastowieczny konterfekt astronoma 264 Kopernik jako wzór etycznego i intelektualnego modelu naukowca 271 Rozdział 6. Między nazarenizmem a gustem epoki. Wiersze o artystach 281 Renesansowy artysta jako wytwór romantycznej kultury 281 Twórcy odrodzenia w korespondencji i liryce Lenartowicza 292 Poetyckie spotkania z mistrzami 312 Zamiast zakończenia. Poeta kultury 358 Wizja renesansu a program poetycki lirnika mazowieckiego 358 Lenartowiczowe glosy w dyskusji o renesansowym postrzeganiu literatury i sztuki 362 Odrodzenie jako jedna z tradycji kluczowych dla późnego pokolenia romantyków? 375 Aneks 379 T. Lenartowicz, Listy o sztuce włoskiej, „Tygodnik Ilustrowany” 1867–1868 380 Wiersze Mikołaj Kopernik. Oda; Kopernik przy otwartym oknie składając teleskop 399 T. Lenartowicz, Rafael Sanzio. Fragmenta z poematu „Senna podróż do Rzymu”; Fragmenta z poematu „Fra Angelico di Fiesole”; Przesyłając przekład sonetu Michała Anioła Buonarotti. Wiersz do…; Wstęp do poematu „Michał Anioł Buonaroti” 408 Bibliografia 414 Bibliografia podmiotowa 414 Bibliografia przedmiotowa 421 Nota bibliograficzna 434 Indeks osobowy 435 Spis ilustracji 447 Summary (A portrait of a magician. Teofil Lenartowicz in the face of Renaissance culture) 454