Opis
Książka stanowi pierwsze monograficzne ujęcie zawartości literackiej „Dziennika Wileńskiego”, ukazującego się w latach 1805–1806 i 1815–1830. Została ona wzbogacona o obszerny aneks bibliograficzny, w którym odnotowano łącznie 724 pozycje w działach: Poezja; Proza; Publicystyka literacka, krytyka, syntezy i przeglądy (wybór). Dokonany przez Autorkę badawczy ogląd periodyku odsłania synkretyczność oraz wielokierunkowość tendencji, zarówno na gruncie publikowanej w nim literatury, jak i w obszarze literackiej oraz okołoliterackiej publicystyki. Przy bezsprzecznej dominacji estetyki klasycznej i towarzyszących jej, aczkolwiek w mniejszym stopniu, tendencjach sentymentalnych widoczne są także na jego łamach literackie przejawy rodzącego się w stolicy Litwy romantyzmu. „Dziennik Wileński” – jako najdłużej ukazujące się podówczas czasopismo o profilu naukowo-literackim – pozwolił również na obserwacje pewnych długofalowych procesów oraz zmian zachodzących w świadomości estetyczno-literackiej ówczesnych twórców i teoretyków. Wyłania się z nich złożony i wielowymiarowy obraz kultury literackiej na Litwie w pierwszych trzech dekadach XIX wieku. Spis treściWprowadzenie 7 ROZDZIAŁ I. Obraz czasopiśmiennictwa polskiego na Litwie epoki porozbiorowej. Warunki rozwoju 15 ROZDZIAŁ II. Historia wydawnicza oraz dzieje recepcji „Dziennika Wileńskiego” 41 II.1. „… w zamiarze rozszerzenia powszechnego oświecenia…”. „Dziennik Wileński” z lat 1805–1806 41 II.2. „… do nowego wzrostu i pomnożenia nauk…”. „Dziennik Wileński” w latach 1815–1830 53 ROZDZIAŁ III. Literatura na łamach „Dziennika Wileńskiego” 71 III.1. Poezja 71 III.1.1. Parnas klasycyzujący 77 III.1.2. W kręgu estetyki sentymentalnej 102 III.1.3. Wobec polskiej tradycji oświeceniowej XVIII wieku 124 III.1.4. Na gruncie tradycji antycznej oraz nowożytnej spuścizny klasycyzmu francuskiego 141 III.1.5. Twórczość poetycka młodych romantyków 166 III.2. Proza 186 III.2.1. Powiastki moralne 189 III.2.2. Powiastki orientalne 204 III.2.3. Powieści sentymentalne 211 III.2.4. Powieści gotyckie, rycersko-zbójeckie i fantastyczne 221 III.2.5. Rodzima powieść obyczajowa oraz historyczna 236 ROZDZIAŁ IV. Na gruncie zagadnień publicystycznych 243 IV.1. Dyskurs o języku polskim 244 IV.2. Liberalizm kontra obskurantyzm 259 IV.3. Zainteresowania orientalistyczne 274 IV.4. Wokół pieśni ludowych 284 IV.5. Polemika klasyków z romantykami 290 ROZDZIAŁ V. Litteraria w ogłoszeniach wydawniczych, recenzjach i ujęciach syntetycznych 307 Zakończenie 353 Nota bibliograficzna 359 Aneks 361 Bibliografia zawartości literackiej „Dziennika Wileńskiego” z lat 1805–1806 oraz 1815–1830 361 Bibliografia 431 Indeks osób 445 Summary 459