Opis
Celem niniejszej pracy jest próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego kapitał okazuje się niezbędną kategorią analityczną, bez której nie da się uchwycić ani opisać struktury, funkcji i logiki współczesnej gospodarki w procesie jej stawania się. Niniejsza wieloautorska monografia naukowa Dyskusje o kapitale wczoraj i dziś składa się z trzech części. Część pierwsza (rozdziały I-VII) dotyczy kategorii kapitału w teoriach ekonomicznych, część druga (rozdziały VIII-XII) – kategorii kapitału w teoriach społecznych, a cześć trzecia (rozdziały XIII-XV) – kategorii kapitału w naukach stosowanych. Układ wewnętrzny pracy, pod względem merytorycznym taki sam w ramach trzech części, wydawał się przy opracowaniu tematu najbardziej celowy. Praca ma charakter syntetyczny, co zadecydowało o doborze literatury. Niniejsze studium zawiera także Zakończenie, bibliografię, spisy rysunków i tabel, a także streszczenia w języku angielskim oraz indeks nazwisk. Spis treściWSTĘP – Grażyna Musiał 17 CZĘŚĆ PIERWSZA: KATEGORIA KAPITAŁU W TEORIACH EKONOMICZNYCH I. KAPITAŁ JAKO KATEGORIA EKONOMICZNA. KONTROWERSJE CAMBRIDGE KONTRA CAMBRIDGE (Grażyna Musiał) 29 1. Sformułowanie problemu 29 2. Metafizyka kapitału 30 3. Przyczyny kontrowersji między brytyjskim i amerykańskim Cambridge 33 3.1. Poglądy Joan Violet Robinson 34 4. Przebieg dyskusji Cambridge kontra Cambridge 37 5. Podsumowanie 42 Aneks 1: Joan Violet Robinson, Dzieła zebrane [Collected Works], tomy 1-5 43 Aneks 2: Friedrich August von Hayek na temat Johna Maynarda Keynesa 44 II. PROCESY GLOBALIZACJI A PROBLEM WSPÓŁCZESNEJ AKUMULACJI KAPITAŁU (Eugeniusz Kośmicki) 45 1. Wprowadzenie 45 2. Historyczne aspekty procesów globalizacji 46 3. Ogólna charakterystyka współczesnego etapu rozwoju kapitalizmu 50 4. Problem akumulacji kapitału w warunkach globalizacji 53 5. Próba ogólnej oceny współczesnych struktur i warunków globalnej regulacji 62 6. Podsumowanie 67 III. SKUTKI KAPITAŁOWE STRATEGII ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU (Ignacy Henryk Chrzanowski) 69 1. Wprowadzenie 69 2. Czym jest w istocie rozwój zrównoważony? 70 3. Cele zrównoważonego rozwoju (SDGs) 72 4. Finansowanie celów rozwoju zrównoważonego 75 4.1. “The Guardian” o finansowaniu dodatkowej infrastruktury 76 5. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne jako jedna z dróg do osiągnięcia SDGs 78 6. Najwięksi odbiorcy bezpośrednich inwestycji zagranicznych (FDI) w latach 2016/2017 80 7. Podsumowanie 82 IV. THOMAS PIKETTY O PROBLEMIE KAPITAŁU W XXI WIEKU (Grażyna Musiał, Mirosław Lubszczyk) 83 1. Wprowadzenie 83 2. Metodologiczny kontekst powstania dzieła Thomasa Piketty’ego o kapitale, nierównościach i innych kategoriach ekonomicznych 83 3. Stosunek dochodu do kapitału w długiej perspektywie w ujęciu Thomasa Piketty’ego 85 4. Podsumowanie 96 Aneks 97 V. O AKTUALNOŚCI TEORII EKONOMICZNEJ MARKSA (Włodzimierz Luty) 99 1. O Marksie: „pamięć polska” versus „pamięć świata” 99 2. Intelektualna porażka ekonomii głównego nurtu 101 3. What would Marx think? 107 4. Dorobek Marksa nie wystarczy 113 5. A jednak warto czytać 116 VI. KONTROWERSJE WOKÓŁ KAPITAŁU I SPOSOBU JEGO POMIARU (Maria Smejda) 118 1. Wprowadzenie 118 2. Kategoria kapitału – skapitalizowanie pracy ludzkiej 119 3. Przebudowa systemu pomiarowego – czy dozwolona? 124 4. Konsekwencje nowego podejścia do pomiaru kapitału – czy oczekiwane? 129 5. Podsumowanie: ontologiczny błąd ekonomii 133 VII. WPŁYW BEZPOŚREDNICH INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH NA PKB REGIONALNYCH WSPÓLNOT GOSPODARCZYCH W AFRYCE (Krystyna Mitręga-Niestrój, Blandyna Puszer, Łukasz Szewczyk) 135 1. Wprowadzenie 135 2. Skutki napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych do państw goszczących 136 3. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne a produkt krajowy brutto (PKB) 140 4. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w regionalnych wspólnotach gospodarczych w Afryce – zarys problemu 143 5. Ocena zależności między bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi a poziomem PKB na przykładzie regionalnych wspólnot gospodarczych w Afryce 145 6. Podsumowanie 148 CZĘŚĆ DRUGA: KATEGORIA KAPITAŁU W TEORIACH SPOŁECZNYCH VIII. KAPITAŁ SPOŁECZNY W OBRĘBIE KATEGORII POLSKICH MENEDŻERÓW (Sławomir Banaszak) 153 1. Wprowadzenie 153 2. Pojęcie menedżera 154 3. Menedżerowie jako klasa społeczna 158 4. Klasy menedżerskie w perspektywie ekonomiczno-socjologicznej teorii własności 159 4.1. Własność środków produkcji 160 4.2. Własność ergodynamis 161 5. Menedżerskie makro- i mikroklasy 162 6. Makroklasa menedżerów a klasy i stany kierownicze 163 6.1. Kapitał społeczny jako koncept i jako praktyczny regulator życia społecznego 163 6.2. Kapitał społeczny jako zasób osób trzecich 165 6.3. Kapitał społeczny a społeczna wymiana 167 7. Kapitał społeczny w dyskursie publicznym i w sferze rodzinnej własności 168 8. Podsumowanie 170 IX. RELACJE KONTRAKTOWE JAKO KAPITAŁ PRZEDSIĘBIORSTWA W PERSPEKTYWIE TEORII SYSTEMU SPOŁECZNEGO TALCOTTA PARSONSA (Przemysław Wechta) 173 1. Wprowadzenie 173 2. Turbokapitalizm a teorie kapitałów 175 3. Relacje kontraktowe w przedsiębiorstwie w ujęciu Tal