Opis
Praca pokazuje, jak przez pryzmat pewnej koncepcji czasowości i kultury naukowej możemy badać naukę, rozumieć jej wytwory, uczestniczyć w sposób świadomy i odpowiedzialny w świecie, który nauka eksploruje i współtworzy. Autorka czerpie inspiracje z wędrówek między dyscyplinami i stylami myślowymi, nieraz odwołując się do orientacji odległych od tradycyjnego formatu humanistyki jako nauki. I to stanowi wartość tej trudnej książki; chodzi zarówno o metaforykę i konceptualizacje, jak też świadomie erudycyjną heterodoksję – sięganie do tak wielu kontekstów, tropów, wynajdowanie nieoczekiwanych korelacji, aby pełniej opowiedzieć o przedmiocie badań, ale też o sobie jako współczesnym badaczu-humaniście (historyku, filozofie, akademiku, człowieku poznającym i reflektującym) Nielinearność, meandryczność i wielostronność narracji; napięcie między metaforą, paradoksem, ironią i racjonalnością cały czas towarzyszą lekturze rozprawy. Lektura zaś przypomina podróż, która wzburza na początku zdziwienie i niepewność, a na końcu już nic nie jest takie samo, bo przebyta droga i czas spędzony nad tą książką zmieniają też czytelnika. Także dlatego, że ważną jej stroną jest wymiar etyczny, przypominając to, co często się pomija w odniesieniu do nauki – że być w świecie to być wobec innych, zwłaszcza w sytuacji wyboru, zaś każdy wybór, zwłaszcza moralny, ma charakter twórczy i przynosi zmianę. [Z recenzji prof. dra hab. Huberta Łaszkiewicza] Spis treściWstęp 7 Rozdział I. Usytuowania dyskursywne 31 Metodologia soi-disant 33 O teorii nauki, która przesunęła znaczenia 42 Wierność kulturze 67 Rozdział II. Konteksty rozproszone 87 Topos demona w kulturze naukowej 90 Apofatyczność obcości 104 Aksjologia nauki historii 120 Rozdział III. Strony z lekkim przemieszczeniem znaczeń 139 Europejskość jako sytuacja 140 Enkyklios paideia w doświadczeniu miejsca 160 Sprzeciw, czyli antyTINA 177 Rozdział IV. Tropy rozszerzeń 191 Postulat oświeceniowy 191 Koncept historiae magistrae – reaktywacja 219 O praktykowaniu historii w sferze public humanities 235 Rozdział V. Kultura naukowa w dyskursie humanistycznym 251 Humanistyka cyfrowa jako metaorientacja współczesnych badań humanistycznych 253 Dyskurs rozszerzony w trybie kontrfaktycznym 270 Rekonstrukcja. W stronę eksperymentalizmu 291 Zakończenie 303 Dodatek 319 Bibliografia 321 Summary 337