Opis
Autor dotyka fundamentalnego problemu: czy współczesne trendy społeczne, takie jak globalizacja, informatyzacja są czynnikami wyrównywania szans, czy też wzmacniają istniejące już nierówności oraz/lub tworzą nowe ich postaci? Cała praca zbudowana jest w oparciu o tradycyjny trójelementowy schemat: teoria – metodologia – empiria, co stanowi przypomnienie kanonów tradycyjnie podejmowanej działalności naukowej. Autor reprezentuje porządną metodologiczną szkołę, umiejętnie wykorzystując mniej i bardziej zaawansowane procedury analiz statystycznych. Każdy krok w jego rozumowaniu, każdy etap jego analizy, każdy szczegółowy wniosek znajduje swoje uzasadnienie w prezentacji określonego rozkładu zmiennej czy zmiennych. Praca ma walory poznawcze, praktyczne i dydaktyczne. Może być użyteczna jako ważny element diagnozy, stanowiącej punkt wyjścia np. do konstrukcji strategii rozwojowych Podkarpacia, jeśli chodzi o rozwój kapitału ludzkiego. Może stanowić wzór solidnej, naukowej roboty, może być dowodem na użyteczność posługiwania się metodami ilościowymi oraz może być przykładem znakomitego opanowania warsztatu statystycznego. W dzisiejszej socjologii pełnej tzw. postmodernistycznego bełkotu i pseudosocjologicznej eseistyki ten walor pracy zyskuje szczególnie na znaczeniu. Z recenzji prof. dra hab. Krzysztofa Gorlacha Spis treściWstęp 7 Rozdział I. Młodzież społeczności lokalnych wobec formowania się społeczeństwa informacyjnego 10 1. Funkcjonalne wymogi współczesności 10 1.1. Koncepcje nowoczesnego społeczeństwa 10 1.2. Kapitał kulturowy jako kluczowa kwestia w społeczeństwie wiedzy 19 1.3. Specyfika nowoczesnej osobowości 22 2. Społeczność lokalna w społeczeństwie informacyjnym 25 2.1. Społeczność lokalna – zagadnienia definicyjne 26 2.2. Endogenne i egzogenne uwarunkowania społeczności lokalnych 30 2.3. Lokalność jako peryferyjność 39 3. Młodzież wobec wyzwań społeczeństwa informacyjnego 48 3.1. Młodzież jako relatywnie nowa kategoria społeczna 48 3.2. Młodzież – problemy definicyjne 50 3.3. Współczesna młodzież – kohorta wiekowa czy pokolenie 54 Rozdział II. Zarys koncepcji badań 61 1. Konceptualizacja badań i problematyka badawcza 61 2. Technika badawcza i operacjonalizacja pojęć teoretycznych 70 3. Procedura doboru próby 74 3.1. Założona wielkość próby ze względu na poziom peryferyjności 74 3.2. Operat badawczy i procedura losowania 76 3.3. Struktura próby badawczej 78 Rozdział III. Charakterystyka kapitału kulturowego młodzieży społeczności lokalnych Podkarpacia 83 1. Typy osobowościowe młodzieży w kontekście wyzwań społeczeństwa informacyjnego 83 1.1. Orientacja na przyszłość a potrzeba osiągania 83 1.2. Samoocena a poczucie kontroli 88 1.3. Otwartość na zmiany a kreatywność 93 1.4. Mobilność przestrzenna a poczucie marginalizacji (stygmatyzacja i identyfikacja lokalna) 98 1.4.1. Mobilność przestrzenna 98 1.4.2. Poczucie marginalizacji 100 1.5. Potrzeba uczęszczania do instytucji kulturalnych a poziom aktywności w tym zakresie 105 2. Kompetencje kulturowe a aktywność kulturowa młodzieży 112 2.1. Kompetencje językowe młodzieży a czytelnictwo książek, gazet i czasopism oraz własna działalność twórcza 112 2.2. Umiejętności młodzieży w zakresie obsługi technologii informacyjnych a wykorzystanie mediów elektronicznych i preferencje muzyczne 125 2.3. Dokształcanie się młodzieży a korzystanie z bibliotek i czytelni 135 3. Wyniki w nauce a aspiracje edukacyjne młodzieży 151 3.1. Wyniki w nauce a etos wiedzy i wykształcenia 151 3.2. Wyniki w nauce a planowana ścieżka edukacyjna 156 3.3. Wyniki w nauce a cechy osobowościowe osoby znaczącej 157 4. Struktura kapitału kulturowego młodzieży społeczności lokalnych 165 5. Kapitał kulturowy młodzieży – uwagi podsumowujące 171 Rozdział IV. Kapitał kulturowy młodzieży społeczności lokalnych Podkarpacia a postrzeganie społeczeństwa informacyjnego 174 1. Postrzeganie wyzwań społeczeństwa informacyjnego przez młodzież 174 1.1. Wiedza i wykształcenie jako warunek efektywnego funkcjonowania w nowoczesnym społeczeństwie 178 1.2. Uczestnictwo w kulturze i styl życia w nowoczesnym społeczeństwie w opinii młodzieży 184 1.3. Umiejętności korzystania z nowoczesnych technologii jako podstawowe kompetencje współczesności 188 1.4. Media jako narzędzia podnoszenia kwalifikacji 193 1.5. Pożądane cechy osobowościowe członków nowoczesnego społeczeństwa 197 2. Nadzieje i obawy młodzieży społeczności lokalnych wobec przyszłości w społeczeństwie informacyjnym 206 2.1. Młodzież o nadziejach związanych z własną przyszłością 207 2.2. Źródła obaw młodzieży o swoją przyszłość 210 3. Kapitał kulturowy młodzieży a postrzeganie swojej przyszłości w nowoczesnym społeczeństwie – uwagi podsumowujące 215 Zakończenie 216 Bibliografia 220 Publikacje 220 Prasa, radio, telewizja, Internet, źródła urzędowe 224 Spis schematów, tabel, wykresów i zestawień 226