Opis
W książce opisano mechanizmy powstawania bólu, jego charakter i rodzaje w poszczególnych zespołach chorobowych. Przedstawiono metody leczenia farmakologiczne (lekami uśmierzającymi ból), metody psychologiczne (psychoterapię, trening autogenny) oraz fizjoterapię i zabiegi chirurgiczne. W kolejnym, drugim wydaniu tej publikacji przedstawiono współczesne poglądy na leczenie bólu z uwzględnieniem możliwości i perspektyw terapeutycznych, m.in. na podstawie poziomów wiarygodności według EBM. Wydanie to uzupełniono o rozdziały dotyczące farmakogenetyki w terapii bólu, niekorzystnych interakcji lekowych i rzadko występujących zespołów bólowych. Publikacja adresowana jest do lekarzy klinicystów, specjalistów z różnych dziedzin, lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i rodzinnych. Spis treści1. MECHANIZMY POWSTAWANIA BÓLU - Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski 1 Patomechanizm bólu ostrego 3 Patomechanizm bólu przewlekłego 9 Ból neuropatyczny 10 Ośrodkowa sensytyzacja 15 2. METODY LECZENIA BÓLU 19 Farmakoterapia 19 Farmakogenetyka w leczeniu bólu - Jarosław Woroń, Iwona Filipczak-Bryniarska 19 Nieopioidowe leki przeciwbólowe - Jerzy Wordliczek, Jarosław Woroń, Jan Dobrogowski 26 Opioidowe leki przeciwbólowe - Jan Dobrogowski, Renata Zajączkowska, Jerzy Wordliczek 46 Zastosowanie leków opioidowych w leczeniu bólu pochodzenia nienowotworowego - Renata Zajączkowska, Jan Dobrogowski, Jerzy Wordliczek 66 Koanalgetyki (adjuwanty) - Anna Przeklasa-Muszyńska, Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski 77 Powierzchniowe lub przezskórne podawanie leków w terapii bólu - Małgorzata Malec-Milewska, Lidia Rutkowska- Sak, Iwona Słowińska 91 Niekorzystne interakcje leków stosowanych w farmakoterapii bólu - Jarosław Woroń, Iwona Filipczak-Bryniarska, Jerzy Wordliczek 105 Interwencyjne metody leczenia bólu 117 Blokady układu nerwowego (diagnostyczne, prognostyczne i lecznicze) - Jan Dobrogowski, Jerzy Wordliczek 117 Zastosowanie opioidów i leków nieopioidowych w blokadach układu nerwowego - Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski 142 Blokady neurolityczne i inne zabiegi neurodestrukcyjne - Jan Dobrogowski, Jerzy Wordliczek, Małgorzata Malec-Milewska 159 Niefarmakologiczne metody leczenia bólu 177 Neuromodulacja - Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski 177 Psychologiczne metody leczenia bólu - Marta Kołłątaj, Jan Dobrogowski 191 Fizykalne metody leczenia bólu - Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski, Julita Istrati 206 Leczenie manualne zespołów bólowych kręgosłupa - Jan Dobrogowski, Jerzy Wordliczek 215 3. OCENA KLINICZNA I POSTĘPOWANIE TERAPEUTYCZNE W WYBRANYCH ZESPOŁACH BÓLU OSTREGO I PRZEWLEKŁEGO 233 Ocena kliniczna chorego z bólem - Jan Dobrogowski, Marta Kołłątaj 233 Taksonomia i klasyfikacja bólu 235 Wywiad 238 Ocena nasilenia bólu - skale bólowe 240 Charakterystyka bólu - kwestionariusze i inne narzędzia oceny 243 Ocena skuteczności leczenia 249 Ocena kliniczna chorego z bólem pooperacyjnym 250 Ocena kliniczna chorego z bólem przewlekłym 253 Ból pooperacyjny i pourazowy - Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski 263 Uśmierzanie bólu pooperacyjnego 264 Uśmierzanie bólu pourazowego 282 Przetrwały ból pooperacyjny i pourazowy 286 Epidemiologia bólu przewlekłego - Jan Dobrogowski, Magdalena Kocot-Kępska 294 Bóle twarzy - Jan Dobrogowski, Anna Przeklasa-Muszyńska, Jerzy Wordliczek 299 Neuralgie nerwów czaszkowych 300 Zespół piekących ust 313 Przewlekły idiopatyczny ból twarzy (PIBT)/przetrwały ból twarzy/nietypowy ból twarzy 313 Zespół bólowo- dysfunkcyjny stawu skroniowo-żuchwowego 315 Zespół Eagle'a (zespół więzadła rylcowo-gnykowego) 318 Bóle głowy - Adam Stępień 320 Migrena 320 Napięciowy ból głowy 343 Klasterowy ból głowy (ból głowy Hortona) 346 Inne bóle głowy - Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski 349 Zespół szyjny górny (szyjnopochodny ból głowy, migrena szyjna) 349 Bolesne zapalenie olbrzymiokomórkowe tętnicy skroniowej .. 350 Nerwoból potyliczny 350 Polekowe bóle głowy (polekowe bóle głowy z „odbicia") 351 Neuropatyczne zespoły bólowe (odrębności terapii oparte na EBM) - Jan Dobrogowski, Renata Zajączkowska, Jerzy Wordliczek 353 Półpasiec i neuralgia popółpaścowa 356 Neuropatia cukrzycowa 363 Neuropatie obwodowe 367 Bóle po amputacji 368 Złożone wieloobjawowe miejscowe zespoły bólowe 372 Ból ośrodkowy 377 Zespoły bólowe narządu ruchu - Jan Dobrogowski, Jerzy Wordliczek, Julita Istrati 382 Choroba zwyrodnieniowa stawów 382 Fibromialgia 391 Osteoporoza 395 Zespoły bólowe kończyn górnych 397 Zespoły bólowe kończyn dolnych 402 Bóle kręgosłupa - Jan Dobrogowski, Jerzy Wordliczek, Julita Istrati 406 Badanie chorych z bólami kręgosłupa 407 Zespoły bólowe kręgosłupa szyjnego 410 Bóle kręgosłupa piersiowego i klatki piersiowej 412 Zespoły bólowe kręgosłupa lędźwiowo- krzyżowego 413 Postępowanie u chorych z ostrymi bólami krzyża 416 Leczenie ostrych bólów krzyża 417 Leczenie przewlekłych bólów krzyża 421 Ból kości guzicznej (coccygodynia) 423 Ból u dzieci - Krzysztof Kobylarz, Iwona Szlachta-Jezioro 423 Ból ostry 423 Ból przewlekły 443 Ból u chorych w wieku podeszłym - Je