Opis
Zespoły roślinne to podstawowe jednostki pozwalające opisać i wyodrębnić przestrzennie roślinność dowolnego obszaru. Znajdują one zastosowanie w ochronie przyrody, są podstawą identyfikowania siedlisk sieci Natura 2000 oraz planowania i zarządzania zasobami przyrodniczymi. Jest to jedyne w swoim rodzaju kompendium, które w zwięzły i całościowy sposób prezentuje wszystkie uznane jednostki leśne i zaroślowe występujące w Polsce. Publikacja przeznaczona jest dla studentów wydziałów biologii, leśnictwa, architektury krajobrazu, ochrony środowiska oraz pracowników służb leśnych, a także dla miłośników przyrody hobbystycznie zajmujących się tematyką leśną. Autorzy są pracownikami naukowymi SGGW, Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu i Akademii Podlaskiej w Siedlcach Spis treściPrzedmowa V Podziękowania VII 1. Lasy i zarośla – definicje, cechy diagnostyczne, funkcje (Piotr Sikorski, Wojciech Szwed, Czesław Wysocki) 1 2. Historia badań roślinności leśnej i zaroślowej – pionierzy fitosocjologii w Polsce (Władysław Matuszkiewicz, Piotr Sikorski, Wojciech Szwed) 5 Józef Konrad Paczoski – prekursor fitosocjologii opisowej 5 Początki nowoczesnej fitosocjologii przed II wojną światową 6 Gwałtowny rozwój ośrodków fitosocjologii po II wojnie światowej 11 Czas rewizji i syntez na przełomie XX i XXi wieku 19 3. Drzewa leśne Polski (Władysław Danielewicz) 21 Drzewa iglaste (nagozalążkowe) 22 Jodła pospolita – Abies alba Mill. 22 Świerk pospolity – Picea abies (L.) H. Karst 24 Sosna pospolita – Pinus sylvestris L. 27 Sosna limba – Pinus cembra L. 29 Drzewa liściaste (okrytozalążkowe) 31 Klon polny – Acer campestre L. 31 Klon zwyczajny – Acer platanoides L. 32 Klon jawor – Acer pseudoplatanus L. 33 Olsza czarna – Alnus glutinosa (L.) Gaertn. 34 Olsza szara – Alnus incana (L.) Moench 36 Brzoza brodawkowata – Betula pendula Roth 37 Brzoza omszona – Betula pubescens Ehrh. 38 Grab pospolity – Carpinus betulus L. 39 Buk pospolity – Fagus sylvatica L. 40 Jesion wyniosły – Fraxinus excelsior L. 42 Topola biała – Populus alba L. 43 Topola czarna – Populus nigra L. 44 Topola osika – Populus tremula L. 45 Dąb bezszypułkowy – Quercus petraea (Matt.) Liebl. 47 Dąb szypułkowy – Quercus robur L. 48 Wierzba biała – Salix alba L 49 Wierzba krucha – Salix fragilis L 50 Jarząb pospolity – Sorbus aucuparia L 51 Lipa drobnolistna – Tilia cordata Mill. 52 Lipa szerokolistna – Tilia platyphyllos Scop. 53 Wiąz górski – Ulmus glabra Huds. 54 Wiąz szypułkowy – Ulmus laevis Pall. 55 Wiąz polny – Ulmus minor Mill. em. Richens 56 4. Znaczenie lasów i ich podział z punktu widzenia leśnictwa (Władysław Danielewicz, Wojciech Szwed, Piotr Kiciński) 63 5. Zagrożenia i ochrona zbiorowisk leśnych (Władysław Danielewicz) 74 Przyczyny zagrożenia zbiorowisk leśnych 75 Zasady i formy ochrony zbiorowisk leśnych 79 6. Ogólny podział fitosocjologiczny lasów i zarośli w Polsce (Władysław Matuszkiewicz, Piotr Sikorski, Wojciech Szwed) 87 7. Klucz do oznaczania roślinności zaroślowej i leśnej (Władysław Matuszkiewicz, Piotr Sikorski, Wojciech Szwed) 105 8. Przegląd zespołów leśnych występujących w Polsce (Władysław Matuszkiewicz, Piotr Sikorski, Wojciech Szwed, Władysław Danielewicz, Piotr Kiciński, Marek Wierzba) 136 Klasa Epilobietea angustifolii 138 Zarośla maliny – Rubetum idaei 138 Zarośla bzu czarnego – Sambucetum nigrae 140 Zarośla bzu koralowego – Sambucetum racemosae 144 Zarośla wierzby iwy – Epilobio-Salicetum capreae 147 Klasa Oxycocco-Sphagnetea 151 Górskie torfowiska wysokie z sosną drzewokosą – Pino mugo-Sphagnetum 151 Kontynentalne torfowiska wysokie – Ledo-Sphagnetum magellanici 154 Klasa Betulo-Adenostyletea 160 Karkonoskie laski jarzębinowe – Pado-Sorbetum 160 Karpackie laski jarzębinowe – Athyrio-Sorbetum 162 Klasa Rhamno-Prunetea 166 Zarośla tarninowe – Rubo fruticosi-Prunetum spinosae 166 Zarośla kruszyny i jeżyn – Frangulo-Rubetum plicati 170 Zarośla żarnowca – Calluno-Sarothamnetum 173 Zarośla ligustru – Pruno-Ligustretum 176 Zarośla derenia świdwy – Rhamno-Cornetum sanguinei 180 Zarośla rokitnika i wierzby piaskowej – Salicion arenariae 184 Klasa Salicetea purpureae 189 Zarośla wierzby siwej – Salici-Myricarietum 189 Zarośla wiklin – Salicetum triandro-viminalis 192 Łęg wierzbowy – Salicetum albo-fragilis 197 Łęg topolowy – Populetum albae 201 Klasa Alnetea glutinosae 206 Łozowisko z wierzbą uszatą – Myrico-Salicetum auritae 206 Łozowisko z wierzbą szarą – Salicetum pentandro-cinereae 210 Łozowisko z wierzbą rokitą – Betulo-Salicetum repentis 214 Ols torfowcowy – Sphagno squarrosi-Alnetum 218 Ols porzeczkowy – Ribeso nigri-Alnetum 223 Borealna brzezina bagienna – zbiorowisko Betula pubescens-Thelypteris palustris 228 Dębniak turzycowy – zbiorowisko Quercus robur-Carex elongata 232 Klasa Erico-Pinetea 237 Reliktowe sośniny górskie – Erico-Pinion 237 Klasa Vaccinio-Piceetea 242 Bór bażynowy – Empetro nigri-Pinetum 242 Bór chrobotkowy – Cladonio-Pinetum 246 Subkontynentalny bór świeży – Peucedano-Pinetum 251 Subatlantycki bór sosnowy świeży – Leucobr