Opis
Podręcznik jest odpowiedzią na potrzebę podjęcia przez polskie społeczeństwo i gospodarkę aktywnych przygotowań do przejścia do nowego etapu rozwoju społeczno-gospodarczego opartego na innowacyjności. Nawiązuje też do zaleceń World Economic Forum Global Competitiveness Report, w którym gospodarka Polski została zakwalifikowana do przejściowego etapu rozwoju: ze stadium drugiego, stymulowanego efektywnością, do stadium trzeciego, stymulowanego innowacjami. Podkreśla się, że rewolucja przemysłowa 4.0 zakłóca gospodarkę i społeczeństwo, wymuszając ponowne zdefiniowanie sposobu, w jaki pracujemy, żyjemy i współdziałamy ze sobą, oferując przy tym potencjał do skokowego rozwoju. W praktyce oznacza to zapotrzebowanie na nowe kompetencje o charakterze uniwersalnym. Taką metakompetencją może być innowacyjność, która wymaga konsekwentnego kształtowania szczegółowych kompetencji innowacyjnych, a konkretnie: budowania świadomości innowacyjnej, wyzwalania zaangażowania innowacyjnego, stymulowania biegłości i wspierania sprawstwa (prakseologicznej skuteczności). Większa skuteczność zarządzania innowacjami w postaci zwiększonej intensywności wprowadzania innowacji osiągalna jest zatem pośrednio, przez wcześniejsze upowszechnianie innowacyjnych postaw i zachowań ludzi, we wszystkich środowiskach ich funkcjonowania. Książka adresowana jest głównie do studentów kierunków takich jak zarządzanie czy ekonomia menedżerska. Będzie także przydatna dla wykładowców oraz osób prowadzących grupy ćwiczeniowe i projektowe, a także dla praktyków gospodarczych, kadry kierowniczej i specjalistycznej, projektantów oraz konsultantów. Ze wstępu Spis treściWprowadzenie 9 ROZDZIAŁ 1 Zarządzanie innowacjami jako subdyscyplina nauk o zarządzaniu i jakości 13 1.1. Istota procesów zarządzania oraz zarządzanie innowacjami w ujęciu klasycznym, aktualnie obowiązującym i zalecanym podmiotowym 15 1.2. Formy koordynowania działań w ramach zarządzania innowacjami 17 1.3. Zarządzanie innowacyjnością oparte na kapitale ludzkim, czyli o instytucjonalnym kontekście zachowań innowacyjnych 22 Propozycje tematyczne dla zespołów problemowych 29 Literatura 29 Literatura zalecana 29 Literatura uzupełniająca 29 ROZDZIAŁ 2 Istota i rodzaje innowacji oraz źródła pomysłów innowacyjnych 31 2.1. Ewolucja terminu „innowacje” 33 2.2. Rodzaje innowacji oraz ich źródła według różnych koncepcji 39 2.3. Innowacyjność jako uniwersalna kompetencja wdrażania zmian i jej filary 42 Propozycje tematyczne dla zespołów problemowych 45 Literatura 45 Literatura zalecana 45 Literatura uzupełniająca 45 ROZDZIAŁ 3 Analiza procesu innowacyjnego i jego modelowe ujęcia 47 3.1. Proces innowacyjny i logika jego analizy 49 3.2. Modele innowacyjne kolejnych generacji ze wskazaniem na dyfuzję 52 3.3. Sieci i innowacje otwarte jako struktury zwiększające zakres współpracy przedsiębiorstw z otoczeniem dla rozprzestrzeniania innowacji 54 Propozycje tematyczne dla zespołów problemowych 59 Literatura 59 Literatura zalecana 59 Literatura uzupełniająca 59 ROZDZIAŁ 4 Twarde uwarunkowania realizacyjne innowacji – poziom przedsiębiorstwa 61 4.1. Ekonomiczno-finansowe uwarunkowania działalności innowacyjnej 63 4.2. Problemy ochrony własności intelektualnej 67 4.3. Organizacyjne warunki przebiegu procesów innowacyjnych i komercjalizacji wyników badań 69 Propozycje tematyczne dla zespołów problemowych 73 Literatura 73 Literatura zalecana 73 Literatura uzupełniająca 73 ROZDZIAŁ 5 Podmiotowe podstawy zarządzania innowacjami – poziom jednostki ludzkiej 75 5.1. Model innowacyjności oparty na podmiotowości uczestników procesów gospodarowania 77 5.2. Pytania wymagające odpowiedzi do potrzeb zwiększenia skuteczności zarządzania innowacjami w skali przedsiębiorstwa, regionu, gospodarki i ugrupowań międzynarodowych (kto, co, jak) 79 5.3. Zarządzanie innowacjami przez upowszechnianie innowacyjnych zachowań podmiotów 80 Propozycje tematyczne dla zespołów problemowych 84 Literatura 84 Literatura zalecana 84 Literatura uzupełniająca 84 ROZDZIAŁ 6 Uwarunkowania miękkie istotne dla kształtowania i upowszechniania zachowań innowacyjnych – poziom społeczeństwa 85 6.1. Proinnowacyjna kultura organizacyjna i klimat dla innowacyjności z uwzględnieniem kultury innowacyjności 87 6.2. Przywództwo i partycypacja 95 6.3. Partnerstwo i kapitał społeczny 98 Propozycje tematyczne dla zespołów problemowych 101 Literatura 101 Literatura zalecana 101 Literatura uzupełniająca 101 ROZDZIAŁ 7 Polityka innowacyjna – poziom gospodarki krajowej 103 7.1. Istota polityki innowacyjnej i jej generacje 105 7.2. Polityka innowacyjna kraju-wzorca 107 7.3. Wielopoziomowe zarządzanie innowacyjnością jako warunek poprawy skuteczności zarządzania innowacjami 109 Propozycje tematyczne dla zespołów problemowych 112 Literatura 112 Literatura zalecana 112 Literatura uzupełniająca 112 ROZDZIAŁ 8 Innowacyjność polskiej gospodarki na tle Europy i świata – poziom regionalny, międzynarodowy i globalny 113 8.1. Syntetyczny indeks europejskiej innowacyjności i jego sk