Opis
Książka wypełnia lukę w polskiej literaturze ekonomicznej na temat istoty, roli i znaczenia przedsiębiorstw państwowych w gospodarce. Publikacja zawiera analizę stanu, celów i zasad funkcjonowania przedsiębiorstw państwowych w kilkunastu wybranych, reprezentatywnych krajach świata (m.in. wielkie i znaczące w skali globalnej gospodarki – Chiny, Rosja, Indie, Brazylia; mniejsze, szybko rozwijające się gospodarki – Indonezja, RPA; gospodarki krajów wysokorozwiniętych – Niemcy, Włochy, Norwegia, Stany Zjednoczone). Oddzielny rozdział został poświęcony przedsiębiorstwom państwowym w Polsce – ich roli gospodarczej, zasadom funkcjonowania oraz sposobom wypełniania przez państwo praw własności. Co istotne, w książce zidentyfikowane zostały tendencje rozwojowe dotyczące zakresu i roli przedsiębiorstw państwowych we współczesnej, globalnej gospodarce. Publikacja jest cennym źródłem wiedzy dla pracowników administracji państwowej i analityków. Może być również wykorzystywana jako literatura uzupełniająca na wydziałach ekonomicznych w ramach przedmiotów takich jak: polityka gospodarcza, sektor publiczny w gospodarce, rola państwa w gospodarce. Spis treściWstęp 11 1. Przedsiębiorstwa państwowe – aspekty historyczne i teoretyczne 15 1.1. Państwo a działalność gospodarcza – rys historyczny 17 1.2. Państwo-przedsiębiorca i państwo-właściciel w myśli ekonomiczno-społecznej 22 1.2.1. Daleka historia 22 1.2.2. Od wczesnych utopii społecznych do fizjokratów 24 1.2.3. Ekonomia klasyczna 26 1.2.4. Socjalizm utopijny i ekonomia marksistowska 27 1.2.5. Ekonomia neoklasyczna i liberalna 29 1.2.6. Keynesizm 31 1.2.7. Teoria praw własności 32 1.3. Współczesne ujęcia roli państwa w gospodarce a funkcja właścicielska 34 1.3.1. Ujęcie Freda Blocka 34 1.3.2. Inne wybrane ujęcia 36 1.3.3. Podsumowanie. Problem optymalnego udziału przedsiębiorstw państwowych w gospodarce 38 1.4. Efektywność przedsiębiorstw państwowych 40 1.4.1. Wprowadzenie 40 1.4.2. Problemy metodologiczne 41 1.4.3. Efektywność przedsiębiorstw państwowych w ujęciu teoretycznym 42 1.4.3.1. Wielość i różnorodność celów 43 1.4.3.2. Ograniczona samodzielność decyzyjna 44 1.4.3.3. Miękkie ograniczenia budżetowe 45 1.4.4. Prezentacja i analiza badań empirycznych 47 1.4.4.1. Badania potwierdzające tezę o niższej efektywności przedsiębiorstw państwowych 48 1.4.4.2. Badania kwestionujące tezę o niższej efektywności przedsiębiorstw państwowych 50 1.4.4.3. Analizy przeglądowe badań empirycznych 51 1.4.5. Podsumowanie 53 2. Przedsiębiorstwa państwowe jako przedmiot badań ekonomicznych – ramy analityczne 55 2.1. Terminologia i definicje przedsiębiorstw państwowych 57 2.1.1. Zróżnicowanie nazw podmiotów państwowych 58 2.1.2. Przegląd definicji przedsiębiorstw państwowych 61 2.2. Wyodrębnienie i zdefiniowanie przedsiębiorstw państwowych 63 2.2.1. Wprowadzenie 63 2.2.2. Kryterium kontroli korporacyjnej państwa 65 2.2.3. Przedsiębiorstwa państwowe a inne podmioty państwowe 68 2.2.4. Podsumowanie. Definicje stosowane w niniejszej książce 70 2.3. Kryteria podziału przedsiębiorstw państwowych 71 2.4. Modele nadzoru właścicielskiego państwa 75 2.5. Źródła danych do badań nad przedsiębiorstwami państwowymi 78 2.5.1. Statystyki publiczne poszczególnych krajów 79 2.5.2. Listy rankingowe największych przedsiębiorstw 80 2.5.3. Komercyjne bazy przedsiębiorstw 81 2.5.4. Raporty OECD 82 2.6. Miary syntetyczne odnoszące się do sektora przedsiębiorstw państwowych 82 2.6.1. Wskaźnik PMR-PO 83 2.6.2. Wskaźnik CSS 84 2.6.3. Wskaźnik IPE 85 2.7. Wprowadzenie metodyczne do rozdziałów empirycznych (3–6) 85 3. Sektor przedsiębiorstw państwowych w krajach wysoko rozwiniętych 89 3.1. Sektor przedsiębiorstw państwowych w Niemczech 91 3.1.1. Geneza i ewolucja 91 3.1.2. Dane liczbowe i ich analiza 94 3.1.3. Państwo jako właściciel 97 3.1.4. Podsumowanie 99 3.2. Sektor przedsiębiorstw państwowych we Francji 100 3.2.1. Geneza i ewolucja 100 3.2.2. Dane liczbowe i ich analiza 102 3.2.3. Państwo jako właściciel 105 3.2.4. Podsumowanie 107 3.3. Sektor przedsiębiorstw państwowych we Włoszech 108 3.3.1. Geneza i ewolucja 108 3.3.2. Dane liczbowe i ich analiza 111 3.3.3. Państwo jako właściciel 113 3.3.4. Podsumowanie 115 3.4. Sektor przedsiębiorstw państwowych w Norwegii 116 3.4.1. Geneza i ewolucja 116 3.4.2. Dane liczbowe i ich analiza 118 3.4.3. Państwo jako właściciel 121 3.4.4. Podsumowanie 124 3.5. Sektor przedsiębiorstw państwowych w Stanach Zjednoczonych 125 3.5.1. Geneza i ewolucja 125 3.5.2. Dane liczbowe i ich analiza 127 3.5.3. Państwo jako właściciel 129 3.5.4. Podsumowanie 133 4. Sektor przedsiębiorstw państwowych w krajach postsocjalistycznych 135 4.1. Sektor przedsiębiorstw państwowych w Rosji 137 4.1.1. Geneza i ewolucja 137 4.1.2. Dane liczbowe i ich analiza 140 4.1.3. Państwo jako właściciel 144 4.1.4. Podsumowanie 147 4.2. Sektor przedsiębiorstw państwowych w Chinach 148 4.2.1. Geneza i ewolucja 148 4.2.2. Dane liczbowe i ich analiza 151 4.2.3. Państwo jako właściciel 154 4.2.4. Podsumowanie 158 4.3.