Opis
Książka jest wynikiem wieloletnich, międzynarodowych badań porównawczych instytucji uniwersyteckich w Europie. Uniwersytety są poddawane potężnym presjom zmian, które z jednej strony są związane z wyzwaniami globalizacji, europeizacji i umasowienia całego szkolnictwa wyższego, a z drugiej ze zmianą roli europejskiego państwa dobrobytu. W centrum tych zmian stoi kadra akademicka, która od co najmniej dwudziestu lat poddawana jest presjom kolejnych etapów reform finansowania i zarządzania systemami szkolnictwa wyższego w Europie. Uniwersytet w dobie przemian analizuje zachodzące w Europie i w Polsce zmiany z perspektywy porównawczej w oparciu o niezwykle obszerny materiał empiryczny. Najważniejszym punktem odniesienia są w książce polskie uniwersytety i zmiany w ich funkcjonowaniu zachodzące pod wpływem presji zewnętrznych i wewnętrznych, w tym presji związanych z kolejnymi falami reform i zmieniającą się demografią. Analizie poddaje się tu między innymi kolegialność akademicką, produktywność naukową, różnice międzypokoleniowe w podejściu do różnych ról akademickich, umiędzynarodowienie badań naukowych oraz przyszłość młodej kadry naukowej w coraz bardziej konkurencyjnym środowisku naukowym w Europie. Spis treściPodziękowania 7 Wprowadzenie 11 Adaptacje szkolnictwa wyższego do zmieniającego się świata 11 Część I. Konteksty teoretyczne w europejskich badaniach porównawczych 49 Rozdział 1. Pytanie o państwo dobrobytu: reformy szkolnictwa wyższego w kontekście reform sektora publicznego 51 Rozdział 2. Pytanie o międzypokoleniową ruchliwość społeczną: szkolnictwo wyższe a drabina edukacyjna i zawodowa 79 Rozdział 3. Pytanie o prywatyzację i deprywatyzację: epoka ekspansji edukacyjnej i epoka implozji systemów szkolnictwa wyższego 107 Rozdział 4. Pytanie o partnerstwa uniwersytetów z przedsiębiorstwami: rola zróżnicowania kanałów wymiany wiedzy 145 Rozdział 5. Pytanie o badania naukowe: od deinstytucjonalizacji do reinstytucjonalizacji misji badawczej polskich uczelni 175 Rozdział 6. Pytanie o produkcję wiedzy i konkurencyjność gospodarczą: szkolnictwo wyższe w Polsce i w Europie Środkowej 211 Rozdział 7. Pytanie o kontekst historyczny: postkomunistyczne transformacje uniwersytetów w Europie Środkowej 231 Część II. Polska kadra akademicka z europejskiej perspektywy porównawczej 255 Rozdział 8. Zarządzanie w szkolnictwie wyższym: kolegialność akademicka i uniwersytet jako „wspólnota badaczy”? 257 Rozdział 9. Kariera akademicka: stabilizacja, drobne kroki i kamienie milowe 291 Rozdział 10. Umiędzynarodowienie badań naukowych: wpływ na produktywność badawczą 331 Rozdział 11. Nierówności w produkcji wiedzy naukowej: rola najbardziej produktywnych naukowców 369 Rozdział 12. Młoda kadra akademicka: międzypokoleniowe różnice w pracy naukowej i produktywności badawczej 435 Bibliografia 488 Nota bibliograficzna 525 Indeks rzeczowy 527 Spis tabel 535 Spis rysunków 540 O Autorze 544