Opis
Praca jest poświęcona problematyce ładu społecznego i jego zagrożeń. Omówiono w niej szczegółowo metodologię badań nad patologią społeczną, a także konteksty analiz zagrożeń ładu społecznego (moralny i etyczny, psychologiczny, biologiczny, prawny, społeczno-kulturowy, mikrospołeczny). Autor dokonał również przeglądu przejawów patologii społecznej w różnych środowiskach: rodzinnym, pracowniczym, rówieśniczym, w społeczności lokalnej. Osobne rozdziały poświęcono zjawiskom patologii społecznej będącym następstwem konfliktów zbrojnych oraz zagrożeniom ze strony mediów. Prof. zw. dr hab. dr h.c. Brunon Hołyst, rektor Wyższej Szkoły Menedżerskiej w Warszawie, profesor Uniwersytetu Łódzkiego. Inicjator i założyciel Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego. Prezes Honorowy Polskiego Towarzystwa Higieny Psychicznej, prezes Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego. Promotor licznych prac doktorskich, recenzent wielu prac doktorskich i habilitacyjnych. Profesor jest autorem ponad 900 publikacji w tym 65 książek i podręczników akademickich: Suicydologia, Terroryzm (1–2), Policja na świecie, Kryminalistyka, Psychologia Kryminalistyczna, Wiktymologia, Kryminologia. Jego książki ukazały się także w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Japonii, Chinach, Rosji i na Ukrainie. W wielu krajach jako visiting professor prowadził wykłady z zakresu wiktymologii, kryminologii i suicydologii. Spis treściWprowadzenie do problematyki ładu społecznego i jego zagrożeń 11 Pojęcie „ład społeczny” 11 Zagrożenia ładu społecznego 16 Teorie systemów 22 Rodzaje zagrożeń 27 O nowy model ładu społecznego 36 Rozdział 1. Ogólna metodologia badań zjawisk patologii społecznej 39 1.1. Warunki badań naukowych 39 1.2. Metody statystyczne 43 1.3. Obserwacja 46 1.4. Kwestionariusze 48 1.5. Dokumenty osobiste 54 1.6. Dokumenty statystyczne i sprawozdawcze 55 1.7. Testy psychologiczne 58 1.8. Stan zdrowia 62 1.9. Badania socjolingwistyczne 65 Rozdział 2. Zjawiska patologii społecznej w perspektywie badań nad rozwojem cywilizacji 67 2.1. Cywilizacja a kultura 67 2.2. Społeczeństwo informacyjne 69 2.3. Przestępczość komputerowa i internetowa 81 2.4. Zagrożenia edukacyjne 87 2.5. Uzależnienie od internetu 89 2.6. Degradacja środowiska naturalnego 91 Rozdział 3. Moralne i etyczne aspekty patologii społecznej 94 3.1. Moralność a etyka 94 3.2. Teorie moralności i etyki 96 3.3. Etyka normatywna 98 3.4. Etyka sytuacyjna 99 3.5. Technologia etyczna 100 3.6. Prawa naturalne 100 3.7. Prawo a moralność 108 3.8. Zjawiska patologii społecznej a normy moralne 117 Rozdział 4. Prawne aspekty zjawiska patologii społecznej 120 4.1. Pojęcie „patologia społeczna” w relacji do innych terminów 120 4.2. Istota przestępstwa 123 4.3. Pojęcie „norma” 124 4.4. Proces tworzenia i realizacji prawa 128 4.5. Czynniki zakłócające skuteczną realizację prawa 137 4.6. Prawo jako system norm 138 4.7. Prawo jako instrument kontroli społecznej 140 4.8. Budowa systemu prawa 143 Rozdział 5. Społeczno-ekonomiczny kontekst analizy zjawisk patologii społecznej we współczesnym świecie 146 5.1. Przyczyny dezorganizacji społecznej 146 5.2. Wykluczenie społeczne na tle ubóstwa 157 5.3. Patologie w sferze życia gospodarczego 164 5.4. Przestępczość „białych kołnierzyków” 169 Rozdział 6. Społeczno-kulturowy kontekst analiz zjawisk patologii społecznej we współczesnym świecie 173 6.1. Pojęcie „kultura” 173 6.2. Podstawy kulturowej aktywności człowieka 174 6.3. Kultury narodowe 178 6.4. Kultura w okresie „ponowoczesności” 180 6.5. Socjologiczna interpretacja globalizacji 185 6.6. Globalizacja a problemy psychologiczne 194 Rozdział 7. Podejście psychologiczne w badaniach nad zjawiskami patologii społecznej 199 7.1. Czynniki psychologiczne w etiologii przestępczości 199 7.2. Regulacja stymulacji 213 7.3. Istota uzależnienia 220 7.4. Zachowania autodestrukcyjne 223 Rozdział 8. Podejście biologiczne w badaniach nad zjawiskami patologii społecznej 226 8.1. Koncepcje Lombroso i jego następców 226 8.2. Wykorzystanie techniki do badania zachowań patologicznych 234 8.3. Związek anomalii psychicznych z innymi czynnikami 238 8.4. Wpływ genetyki na zachowanie człowieka 241 8.5. Utrata kontroli nad zachowaniem w wyniku uzależnienia 242 8.6. Biologiczne przyczyny zachowań autodestrukcyjnych 248 Rozdział 9. Podejście mikrospołeczne w badaniach nad zjawiskami patologii społecznej w obrębie rodziny 251 9.1. Rodzina jako filar społeczeństwa 251 9.2. Przemoc wobec partnerów życiowych 259 9.3. Traktowanie osób starszych 264 9.4. Przemoc wobec dzieci 267 9.5. Rola rodziny w etiologii uzależnień 270 Rozdział 10. Perspektywa badań nad zjawiskami patologii społecznej w organizacjach i środowisku pracy 274 10.1. Kultura funkcjonowania organizacji 274 10.2. Konflikty 277 10.3. Terror psychiczny w miejscu pracy 282 10.4. Czynniki kształtujące metody zarządzania 287 10.5. Patologizacja układów urzędnik–petent 293 Rozdział 11. Podejście mikrospołeczne w badaniach nad zjawiskami patologii społecznej w społeczności i zbiorowości lokalnej 298