Opis
Książka obejmuje całość zagadnień związanych z odpornością chwastów na herbicydy. Zawiera podstawową wiedzę, wyjaśnia przyczyny powstawania odporności i podaje sposoby ograniczenia jej rozwoju; opisuje mechanizmy działania herbicydów, które mają wpływ na rozwój odporności chwastów. Jest to publikacja dla studentów rolnictwa, ogrodnictwa i biologii, nauczycieli akademickich, pracowników naukowych instytutów badawczych. Może być pomocna dla nauczycieli i uczniów średnich szkół rolniczych i ogrodniczych, a także doradców w zakresie ochrony roślin, pracujących zarówno w państwowych jednostkach doradczych, jak i firmach produkujących i dystrybuujących środki ochrony roślin. Może też być przydatna dla osób zajmujących się uprawą roślin i produkcją rolną. Spis treściI. Wstęp 11 II. Biologia i ekologia chwastów w zależności od długości życia osobniczego i sposobu rozmnażania 14 II.1. Chwasty krótkotrwałe 16 II.2. Chwasty dwuletnie 17 II.3. Chwasty wieloletnie 18 II.4. Chwasty cebulkowe 20 III. Biologia wybranych gatunków chwastów i jej znaczenie w rozwoju odporności 21 III.1. Miotła zbożowa – Apera spica-venti (L.) P.B 24 III.2. Wyczyniec polny – Alopecurus myosuroides Huds 28 III.3. Owies głuchy – Avena fatua L. 30 III.4. Chwastnica jednostronna – Echinochloa crus-galli (L.) P.B 32 III.5. Włośnica sina – Setaria pumila (Poir.) Roem. & Schult 34 III.6. Komosa biała – Chenopodium album L 36 III.7. Szarłat szorstki – Amaranthus retroflexus L 38 III.8. Chaber bławatek – Centaurea cyanus L 40 III.9. Maruna bezwonna – Matricaria maritima L. ssp. inodora (L.) Dostal 42 III.10. Rumian polny – Anthemis arvensis L 44 III.11. Rumianek pospolity – Matricaria chamomilla L 46 III.12. Starzec zwyczajny – Senecio vulgaris L 48 III.13. Przymiotno kanadyjskie – Conyza canadensis (L.) Cronq 50 III.14. Żółtlica drobnokwiatowa – Galinsoga parviflora Cav 52 III.15. Fiołek polny – Viola arvensis Murray 54 III.16. Przytulia czepna – Galium aparine L 56 III.17. Mak polny – Papaver rhoeas L 58 III.18. Gwiazdnica pospolita – Stellaria media (L.) Vill 60 III.19. Tasznik pospolity – Capsella bursa-pastoris (L.) Med 62 III.20. Tobołki polne – Thlaspi arvense L 64 III.21. Gorczyca polna – Sinapis arvensis L 66 III.22. Rzodkiew świrzepa – Raphanus raphanistrum L 68 III.23. Rdestówka powojowata – Fallopia convolvulus (L.) Á. Löve 70 III.24. Poziewnik szorstki – Galeopsis tetrahit L 72 IV. Rozwój badań nad herbicydami 74 V. Historia odporności chwastów na herbicydy 77 V.1. Problem odporności chwastów w świecie 77 V.2. Problem odporności chwastów w Polsce 83 V.3. Zakres występowania odporności – obecny stan odporności w liczbach 86 VI. Mechanizm i sposób działania herbicydów 91 VI.1. Wpływ herbicydów na procesy biochemiczne i fizjologiczne roślin 92 VI.2. Reakcja roślin na herbicydy 93 VI.3. Klasyfikacja herbicydów według mechanizmu działania 94 VI.3.1. Inhibitory fotosyntezy w fotosystemie II (PS II) 96 VI.3.2. Inhibitory fotosyntezy w fotosystemie I 97 VI.3.3. Inhibitory syntazy acetylomleczanowej (ALS) – syntazy kwasu acetylohydroksylowego (AHAS) 98 VI.3.4. Inhibitory karboksylazy acetylokoenzymu A (ACCazy) 99 VI.3.5. Inhibitory wzrostu i rozwoju (syntetyczne auksyny) 100 VI.3.6. Inhibitory syntazy kwasu 5-endolopirogrono-3-fosfoszikimowego (EPSP) 101 VI.3.7. Inhibitory syntetazy glutaminowej 102 VI.3.8. Inhibitory biosyntezy celulozy 103 VI.3.9. Inhibitory podziału komórki 103 VI.3.10. Inhibitory biosyntezy kwasów tłuszczowych 104 VI.3.11. Inhibitory biosyntezy karotenoidów (herbicydy powodujące zanik chlorofilu) 105 VI.3.12. Inhibitory oksydazy protoporfirynogenowej (PPO) 106 VII. Mechanizm odporności chwastów na herbicydy 108 VII.1. Odporność związana z miejscem działania herbicydu (target-site) 111 VII.1.1. Odporność na inhibitory fotosyntezy w fotosystemie II (PS II) 112 VII.1.2. Odporność na inhibitory syntazy acetylomleczanowej (ALS/AHAS) 117 VII.1.3. Odporność na inhibitory karboksylazy acetylokoenzymu A (ACCazy) 122 VII.1.4. Odporność na glifosat 126 VII.1.5. Odporność na inhibitory podziału komórki 128 VII.1.6. Odporność na inhibitory oksydazy protoporfirynogenowej (PPO) 129 VII.1.7. Odporność na inhibitory wzrostu i rozwoju (syntetyczne auksyny) 129 VII.2. Odporność na herbicydy nie związana z miejscem działania (non target-site) 130 VII.2.1. Odporność związana z cytochromem P450 monooksygenazy 131 VII.2.2. Odporność związana z glutationem S-transferazą (GST) 132 VII.2.3. Odporność związana ze zdolnością do zmiany przemieszczania (translokacji) herbicydu 135 VII.3. Inne problemy związane z odpornością 138 VIII. Genetyczny i epigenetyczny sposób dziedziczenia odporności 142 VIII.1. Dziedziczenie genetyczne 143 VIII.2. Dziedziczenie epigenetyczne 145 VIII.3. Presja selekcyjna 146 VIII.4. Inne problemy związane z dziedziczeniem 149 IX. Rozwój odporności chwastów w populacji 151 X. Czynniki wpływające na odporność chwastów 154 X.1. Chwasty 154 X.2. Herbicydy 158 X.3. Zabiegi agrotechniczne 163 XI. Modele rozwoju odporności chwastów 166 XI