Opis
ePUB ISBN: 978-83-01-17717-1 Pierwszy podręcznik z zakresu teorii diagnozy edukacyjnej! Książka prezentuje: koncepcję diagnostyki jako nauki o rozpoznawaniu warunków, przebiegu i wynikach uczenia się; główne pojęcia dyscypliny; analizę i ocenę narzędzi diagnozy; metody diagnostyczne oraz wyniki diagnozy osiągnięć ucznia i placówki edukacyjnej oraz poziomu edukacyjnego kraju; ewaluację w edukacji jako pochodną diagnozy; ćwiczenia ułatwiające wdrożenie stosowania pojęć i zaleceń. Podręcznik jest przeznaczony dla: studentów kierunków pedagogicznych i nauczycielskich; pedagogów i nauczycieli pracujących w instytucjach edukacyjnych; dyrektorów szkół, doradców metodycznych, pracowników komisji egzaminacyjnych i nadzoru pedagogicznego. Spis treściPrzedmowa 11 CZĘŚĆ I. Metody diagnostyczne 15 ROZDZIAŁ 1. Diagnostyka edukacyjna jako dziedzina pedagogiki 15 1.1. Uczenie się 15 1.1.1. Cztery modele uczenia się 16 1.1.2. Psychologiczna charakterystyka modeli uczenia się 19 1.1.3. Historyczna zmienność modeli uczenia się 20 1.2. Nauczanie, wychowanie i kształcenie 22 1.2.1. Odmiany działania edukacyjnego 22 1.2.2. Trzy systemy kształcenia 25 1.3. Paradygmaty diagnostyki edukacyjnej 28 1.3.1. Uczenie się jako przedmiot diagnostyki 28 1.3.2. Pojęcie diagnozy i diagnostyki edukacyjnej 30 1.3.3. Cztery paradygmaty diagnostyki 31 1.4. Diagnostyka rozwojowa uczenia się 36 1.4.1. Krytyka diagnostyki edukacyjnej 37 1.4.2. Psycholog i pedagog jako diagności 38 1.4.3. Etyczne problemy diagnostyki 41 1.4.4. Normy etyczne diagnostyki 42 1.4.5. Kodeksy etyczne 44 1.4.6. Postępy edukacyjnej diagnostyki rozwojowej w Polsce 46 Najważniejsze pojęcia 46 Ćwiczenia 48 Zalecenia 50 ROZDZIAŁ 2. Pomiar pedagogiczny jako podstawa diagnostyki edukacyjnej 52 2.1. Skale pomiarowe 52 2.1.1. Skala nominalna 52 2.1.2. Skala porządkowa 54 2.1.3. Skala porządkowa znajomości języka obcego 54 2.1.4. Skala przedziałowa 56 2.1.5. Skala stosunkowa 59 2.2. Pomiar sprawdzający i różnicujący 60 2.2.1. Wyznaczanie normy ilościowej w pomiarze sprawdzającym 61 2.3. Narzędzia pomiaru pedagogicznego 63 2.3.1. Arkusz obserwacji 64 2.3.2. Skala postaw 65 2.3.3. Test socjometryczny 67 2.3.4. Kwestionariusz wywiadu i szczególna rola ankietera 68 2.3.5. Kwestionariusz ankiety 70 2.3.6. Skala opisowa 71 2.3.7. Test osiągnięć 72 2.4. Etapy przygotowań do pomiaru pedagogicznego 74 Najważniejsze pojęcia 76 Ćwiczenia 77 Zalecenia 79 ROZDZIAŁ 3. Planowanie narzędzi diagnozy edukacyjnej 80 3.1. Operacjonalizacja celów kształcenia 80 3.2. Taksonomie celów kształcenia 81 3.2.1. Taksonomia dziedziny emocjonalno-motywacyjnej 82 3.2.2. Taksonomia dziedziny światopoglądowej 83 3.2.3. Taksonomia dziedziny praktycznej 84 3.2.4. Taksonomia dziedziny poznawczej 85 3.3. Holizm i atomizm w planowaniu narzędzi pomiaru 86 3.3.1. Plan opisowy 86 3.3.2. Plan tabelaryczny 89 3.3.3. Plan inwentarza modeli uczenia się 90 3.3.4. Plan inwentarza atrybucji egzaminu szkolnego 91 3.3.5. Plan graficzny 92 3.3.6. Plan graficzny narzędzia pomiaru jako model badawczy 93 Najważniejsze pojęcia 93 Ćwiczenia 94 Zalecenia 96 ROZDZIAŁ 4. Konstrukcja i analiza elementów narzędzi diagnozy 97 4.1. Zasady konstrukcji elementów narzędzi diagnozy 97 4.1.1. Treść elementu 97 4.1.2. Forma elementu 100 4.1.3. Inwentarz modeli uczenia się 102 4.1.4. Inwentarz atrybucji egzaminu szkolnego 104 4.2. Analiza elementów 107 4.2.1. Czas pracy 108 4.2.2. Opuszczenia 108 4.2.3. Aprobata i łatwość 108 4.2.4. Przykład zastosowania wskaźnika aprobaty 109 4.2.5. Profil zadania testu sprawdzającego 110 4.2.6. Moc różnicująca 112 4.2.7. Moc różnicująca pozycji skalowych i zadań testowych 112 4.2.8. Planowanie testu a łatwość i moc różnicująca zadań 115 4.2.9. Komputerowe programy analizy elementów 116 4.3. Banki elementów 118 4.3.1. Teoria wyniku zadania 119 Najważniejsze pojęcia 124 Ćwiczenia 125 Zalecenia 127 ROZDZIAŁ 5. Analiza i ocena narzędzia diagnozy 129 5.1. Hierarchia niezbędnych właściwości pomiaru pedagogicznego 129 5.2. Bezstronność sytuacji diagnostycznej 130 5.2.1. Oszustwo w diagnostyce 132 5.3. Dokładność punktowania elementów narzędzia 134 5.3.1. Przykłady schematów punktowania 136 5.4. Rzetelność diagnozy 138 5.4.1. Metody szacowania rzetelności 141 5.4.2. Współczynnik rzetelności 142 5.4.3. Interpretacja błędu losowego pomiaru 143 5.5. Trafność diagnozy 145 5.5.1. Dyskurs trafności diagnozy modeli uczenia się gimnazjalistów 149 5.6. Obiektywizm diagnozy 153 5.6.1. Perspektywy pomiaru sprawdzającego 154 Najważniejsze pojęcia 156 Ćwiczenia 157 Zalecenia 160 ROZDZIAŁ 6. Metody diagnostyczne na użytek nauczyciela 162 6.1. Odrębność metodologiczna nieformalnej diagnostyki edukacyjnej 162 6.1.1. Właściwości pomiarowe nieformalnych metod diagnostycznych 165 6.2. Obserwacja 168 6.2.1. Janusz Korczak jako obserwator 169 6.3. Nauczycielski pomiar dydaktyczny 170 6.3.1. System ocen wypracowania szkolnego 171 6.3.2. Improwizowane sprawdzanie osiągnięć matematycznych 172 6.4. Analiza dokumentów 172 6.4.1. Synektyka jako tworzen