Opis
Jakich zaskakujących wniosków może nam dostarczyć analiza współczesnych gospodarek uwzględniająca poglądy Austriackiej Szkoły Ekonomii? Z czego tak naprawdę wynikają kryzysy na świecie, i co ma z tym wspólnego Japonia? W książce zaprezentowano paradygmat Austriackiej Szkoły Ekonomii (ASE) w ujęciu jakiego do tej pory w literaturze nie było. Autor rozpoczyna od przedstawienia najważniejszych elementów poglądów założyciela ASE, Carla Mengera, rozwijanych później przez Ludwiga von Misesa, Friedricha von Hayeka oraz Murraya Rothbarda. Wykład zasadniczych twierdzeń ASE stanowi interesującą syntezę, która ukazuje ścisłą spójność logiczną teorii tej Szkoły, opisującej tak aspekt realny, jak i monetarny gospodarki. Przedstawione wątki teoretyczne stanowią wstęp do wieloaspektowej analizy rynku Japonii, mającej na celu znalezienie przyczyn już ponad dwóch „straconych dekad” tej gospodarki. Autor próbuje odpowiedzieć na pytanie, jak to się stało, że kraj zdyscyplinowanych pracowników, w wielu sektorach będący symbolem niebywałego zaawansowania technologicznego, znalazł się na czele listy najbardziej zadłużonych krajów świata. Jak doprowadzono do zaciągnięcia tak wielkiego zobowiązania, że jego spłata stała się praktycznie niemożliwa – a wyzwaniem staje się utrzymanie odsetek od długu poniżej „cienkiej czerwonej linii” bankructwa. W zaprezentowanym ujęciu Japonia staje się pewnym studium przypadku, ukazującym długofalowe skutki „inżynierii gospodarczej”, skutki mocnego i długotrwałego odejścia od wolnorynkowego sposobu działania gospodarki. W gospodarce realnej Japończycy zaaplikowali sobie najwyższy poziom interwencjonizmu spośród gospodarek kapitalistycznych. Analiza konsekwencji tego podejścia objaśnia zaś nie tylko specyficzną dla Japonii architekturę instytucjonalną oraz sposób działania poszczególnych jej elementów – ale także to, jak przyjęte rozwiązania przyczyniały się do stagnacji gospodarki po załamaniu baniek spekulacyjnych lat 80. XX w. Obserwacja aspektów monetarnych poprzez pryzmat teorii pieniądza i kredytu ASE pozwala z kolei uchwycić istotę problemu zadłużenia Japonii, a zarazem centralne wyzwanie coraz żywszej dyskusji ekonomistów na temat wad obecnego światowego ustroju monetarnego oraz propozycji jego zmian. Publikacja adresowana jest do ekonomistów, naukowców, dziennikarzy, w tym przede wszystkim zwolenników Austriackiej Szkoły Ekonomii. Jest to również cenne źródło wiedzy dla studentów uczelni ekonomicznych. Spis treściWstęp 9 O czym jest ta książka? 9 Jak czytać tę książkę? 9 Czy książka jest tylko dla zainteresowanych Austriacką Szkołą Ekonomii? 10 Wyzwania i trudności zaproponowanego podejścia 13 Podziękowania 16 Rozdział I. Teoria Austriackiej Szkoły Ekonomii 17 1. Paradygmat ekonomii w ujęciu Carla Mengera 17 Postrzeganie systemu ekonomicznego przez Carla Mengera 17 Teoria cen Mengera 19 System ekonomiczny jako system zależnych cen 20 2. Rozszerzenie paradygmatu ASE przez Ludwiga von Misesa oraz Friedricha von Hayeka – „austriacka” koncepcja procesu rynkowego oraz roli przedsiębiorcy 21 Proces rynkowy – najważniejsza instytucja koordynacji gospodarczej 21 Rola przedsiębiorcy w procesie rynkowym 23 Rola wiedzy typu przedsiębiorczego 23 „Użycie wiedzy w społeczeństwie” wg Hayeka – argumenty o niemożliwości kalkulacji w socjalizmie oraz przeciwko pozytywistycznym koncepcjom kształtowania gospodarki 25 3. Koncepcja wolnego oraz skrępowanego rynku, definicja interwencjonizmu 34 Podmioty stosujące interwencje 34 Ekspansja monetarna jako rodzaj interwencji w działanie wolnego rynku 35 4. Typologia interwencji w ujęciu Murraya Rothbarda 37 Ogólna systematyka interwencji 37 5. Teoria pieniądza i kredytu w ujęciu ASE 42 Geneza pieniądza w ujęciu Ludwiga von Misesa 43 Istota i rodzaje kredytu w ujęciu Ludwiga von Misesa oraz powiązane z nimi dwie role banków w ujęciu teorii monetarnej ASE 45 6. Teoria cyklu koniunkturalnego w ujęciu ASE: cykl jako wynik interwencjonizmu w sferze monetarnej 50 Austriacka Teoria Cyklu Koniunkturalnego (ATCK) jako kontynuacja teorii pieniądza 50 7. Siatka pojęciowa teorii ASE używana do analizy gospodarki Japonii 68 Rozdział II. Źródła interwencjonizmu w Japonii oraz jego wpływ na architekturę instytucjonalną 79 1. Kulturowe źródła interwencjonizmu w Japonii 79 Źródła podejścia wspólnotowego w Japonii 79 Dominacja grup nad jednostką – znaczenie hierarchii 81 „Suchy” mechanizm rynkowy a uwzględniające emocje relacje biznesowe w Japonii 82 2. Historyczne źródła interwencjonizmu w Japonii 83 Trzęsienie ziemi 1923 roku oraz jego konsekwencje 83 Nasilenie się tendencji regulacyjnych w latach 30. XX wieku 85 „System 1940 roku” – transformacja sposobu działania przedsiębiorstw i banków na kolejne dekady 88 Cel powojennego państwa japońskiego 94 3. Biurokracja i jej rola w powojennym systemie gospodarczym 97 Biurokracja – okres powojennych zmian 97 Biurokracja – ciągłość personalna i organizacyjna 98 Biurokracja jako centrum koordynacyjne gospodarki w okresie powojennym 99 Licen