Opis
Książka jest zbiorem artykułów podejmujących problematykę recepcji mitologii klasycznej w literaturze staropolskiej (XVI-XVII w.). Zawiera zarówno teksty wcześniej drukowane, dokumentujące wieloletnie studia autorki nad zagadnieniem, jak i prace nowe. Tytułowy cytat wskazuje na część II wydawnictwa poświęconą mitologizmom w wybranych obszarach barokowej literatury religijnej. Na materiale m. in. pastorałek dramatycznych i kaznodziejstwa autorka pokazuje, jak elementy tradycji antycznej funkcjonują w literaturze szkolnej, popularnej oraz użytkowej, a przede wszystkim zupełnie odmiennej pod względem ideowym. Na pozostałe części książki składają się studia określające rolę mitologii oraz formy jej wykorzystania w twórczości autorów renesansowych: Mikołaja Reja i Jana Kochanowskiego (część I) oraz ukazujące problematykę z perspektywy kształtowania języka poetyckiego: motywy mitologiczne w strukturze toposów, ich rola w poetyckim „kodowaniu” oraz w dyskursie miłosnym (część III). Spis treściSpis treści Wstęp Tradycja mitologiczna w literaturze staropolskiej — wobec braku syntezy / 7 Część I Rej i mitologia / 17 „Owa prosto będziecie ze mnie mieć Chirona”. Kod mitologiczny Fraszek Jana Kochanowskiego / 31 Część II Apollo u żłóbka i stajenka, która przewyższa Olimp. Antyk w staropolskich pastorałkach dramatycznych / 53 Z problemów genologii / 53 Poscamus Olympum. Mitologizmy w funkcji zapożyczeń leksykalnych / 57 Cynthius alter i Apollo chrześcijański / 62 Lucyfer w Hadesie: mitologiczno-chrześcijański obraz piekła / 70 Numina fracta cadent. Aksjologizacja świata antycznego / 81 Ultima aetas — felix aetas. Ekloga IV Wergiliusza jako tradycja literacka / 88 Polio polski Kaspra Miaskowskiego: Wergiliusz odmieniony „wedle potrzeby” / 93 Mitologia w perswazji kaznodziejskiej / 107 Uwagi wstępne / 107 „Inwencyje poetyckie”, czyli egzempla / 111 Wszechmocny Jowisz i ślepy Kupidyn / 119 „Jako pisał Pausonias”. Erudycja i quasi-erudycja / 123 Errat antiquitas: aksjologizacja mitologii / 128 Część III Słodki i okrutny. Wizerunek Kupidyna w poezji staropolskiej / 139 Eros — Amor — Kupidyn w literaturze klasycznej / 139 „Miłość jest Muzą, Kupido mym Febem” / 143 „Bóg cały” — „chłopiąteczko niewieliczkie”. Boskie i dziecięce oblicze Erosa / 146 „Strzelec okrutny, zbójca wierutny” / 157 „Amor, co wszystkich zwycięża”? / 165 Postscriptum: Kupidyn i Śmierć, czyli o pewnej niezwykłej przygodzie antycznego bożka w poezji staropolskiej opisanej / 174 Topika mitologiczna w poezji dawnej / 187 Szyfr, kod i konwencja. Staropolskie sposoby „mówienia mitologią” / 211 Bibliografia / 225 Nota edytorska / 237 Indeks nazwisk / 239 Summary / 245 Resumé / 247