Opis
Taki wybór pism i taka, dobrze przemyślana, konstrukcja ich układu pozwala nie tylko prześledzić ewolucję twórczości ich autora, ująć ją w jej immanentnym ruchu i w jej całości, lecz także dostrzec związane z nią trudności i napięcia (np. między całościową quasi-panteistyczną wizją świata a silnym indywidualizmem). Obraz myśli Emersona, jaki wyłania się z niniejszego wyboru jego pism, jest obrazem myśli żywej, która nie tylko ma wartość historyczną, ale w wielu swych aspektach wciąż zachowuje istotną aktualność (problem ugruntowania indywidualizmu w społeczeństwach poddanych silnym mechanizmom konformizmu, kwestia pogodzenia w warunkach społeczeństwa demokratycznego wolności suwerennej jednostki i równości społecznej, idea nieposłuszeństwa obywatelskiego). Ralph Waldo Emerson – twórca koncepcji „self-reliance” (poleganie na sobie) – jest najwybitniejszym przedstawicielem amerykańskiego transcendentalizmu, łączącym „platoński idealizm z jankeskim realizmem”. Jako wybitny myśliciel, moralista i poeta wywarł wielki wpływ na literaturę i filozofię Stanów Zjednoczonych. Proponowany wybór tekstów, najbardziej reprezentatywnych dla twórczości Emersona, obejmuje jego eseje, odczyty, wiersze i fragmenty przemówień, w których znajduje wyraz metafizyka i antropologia twórcy, emersonowskie rozumienie powołania uczonego, walka Emersona o nowe pojmowanie przez Amerykanów własnej kultury duchowej, apel do młodzieży, by uczyniła życie Ameryki bogatszym i piękniejszym. Spis treściPrzedmowa 10 Twórczość metafizyczna 12 I. Przyroda (Nature, 1836) 14 II. Brahma (Brahma, 1857) 62 Pisma filozoficzno-antropologiczne 64 III. Poleganie na sobie (Self-Reliance, 1841), obszerne fragmenty 66 IV. Amerykański Uczony (The American Scholar, 1837) 84 V. Młody Amerykanin (The Young American, 1844) 107 Pisma filozoficzno-polityczne 130 VI. List do prezydenta Martina van Burena (Letter to Martin van Buren, President of the United States, 1838) 132 VII. Oda zadedykowana W. H. Channingowi (Ode inscribed to W. H. Channing, 1847) 137 VIII. Ustawa o zbiegłych niewolnikach (The Fugitive Slave Law, 1851), fragmenty 141 IX. Ustawa o zbiegłych niewolnikach (The Fugitive Slave Law, 1854), fragmenty 146 X. John Brown, przemówienie w Bostonie (John Brown: Speech at Boston, 1859) 148 XI. Hymn Bostoński (Boston Hymn, 1862) 153