Opis
Ponownie stajemy dziś przed fenomenem kulturowym Wielkiego Pomorza. Po namyśle nad kwestiami omówionymi w opracowaniach: Mit i literatura (2009), Tożsamość i wielokulturowość (2011), Kultura i sztuka (2013), Wierzenia i religie (2015), Społecznoci i narody (2017), zastanawiamy się dzisiaj nad biegunowo wywołanymi hasłami: Wojna i pokój. Przywołując problematykę historyczną, literacką i kulturoznawczą Pomorza, zamierzamy opisać zjawiska wielkich przewartościowań, konfliktów oraz ugód, jakie się dokonywały na terytorium pomiędzy Rostockiem a Gdańskiem. Czynimy to, sięgając do literackich, historiograficznych, czy też najszerzej rzecz ujmując kulturowych aktów wyrazu, mając świadomość, że właściwie każda z epok historycznych mogłaby być rozpatrywana w osobnej monografii, równie obszernej jak ta dzisiaj przedkładana uwadze Czytelnika. Nasze opracowanie dotyka wielu trudnych tematów i kwestii. Wszak Wielkie Pomorze było areną wojen o różnym podłożu, toczonych tak przed wieloma wiekami, jak i tych rozgrywających się w ostatnim stuleciu. Były one opisywane z różnych punktów widzenia, różnie się więc o nich pamięta. Brali w niech udział Polacy, Niemcy i Kaszubi, ale także Rosjanie, Francuzi czy Szwedzi. Każda z tych grup miała swoją własną perspektywę oceny wydarzeń, co tym bardziej było widoczne, kiedy dochodziło do zatwierdzenia przez strony konfliktu pokoju. Albo kiedy po latach i wiekach nadchodzi czas dokonywania ocen ludzi, wydarzeń i okoliczności (Ze Wstępu). Współwydawca tomu: Instytut Kaszubski ISBN 978-83-65826-22-0 Spis treściDaniel Kalinowski Słowo wstępne 5 Rafał Foltyn Rugianie wobec sąsiadów 955-1168 11 Bronisław Nowak Niewypowiedziana wojna. Zmagania pomorsko-krzyżackie do końca XIV wieku 37 Krzysztof Korda Między wojną a pokojem. Społeczeństwo polskie Pomorza w latach 1918-1920 na przykładzie wybranych miejscowości 77 Danuta Drywa Trudne wybory. Postawy mieszkańców Pomorza w kontekście wydarzeń politycznych z lat 1914-1939 97 Daniel Kalinowski Ucieczka przed śmiercią. Żydowsko-pomorskie wspomnienia z lat trzydziestych XX wieku 117 Marcin Prusak Obraz walk o Wał Pomorski i o Kołobrzeg w 1945 roku w wybranych utworach literackich PRL-u 137 Joanna Flinik Na skraju wojny i pokoju. Niemieccy wygnańcy i polscy przesiedleńcy w literackiej przestrzeni Pomorza 157 Barbara Gawrońska-Pettersson “Kinderland ist abgebrannt”. Czasy wojenne i powojenne w Słupsku widziane oczyma dziecka - na podstawie wspomnień Klausa Zandera 179 Zbigniew Walczak „Dziadek w Wehrmachcie”. Rzecz o losach Polaków i Kaszubów na Pomorzu w czasie II wojny światowej w świetle dokumentów, wspomnień i w literaturze pięknej 195 Elżbieta Bugajna Refleksje o II wojnie u wybranych poetów kaszubskich 225 Dark Majko`wsczi Go`dnik`70 i 80. lata w repo`rtażach i po`wiescach Stanisława Janczi 245 Krzysztof Skrzypiec Propaganda z okresu I wojny światowej w kontekście zasobu Archiwum Państwowego w Koszalinie Oddział w Słupsku 259 Elżbieta Kal Architektura w służbie wojny i pokoju. Obiekty Słupska z lat 30. XX wieku w ideologicznym dyskursie 273 Andrzej Stachowiak Kulturowe uwarunkowania dewastacji pomników poległych w Wielkiej Wojnie na Pomorzu po 1945 roku 323 Anna Sobiecka Wojna - Pokój - Słupsk. Konteksty teatralne 351 Witosława Frankowska „A w Raduni krwawa woda” Obraz wojny i pokoju w polskich i kaszubskich pieśniach powstałych i wykonywanych na Pomorzu od XIX wieku 375 Andrzej Chludziński Militarne ślady w nazewnictwie geograficznym Pomorza Środkowego 405 Pastor/Rektor Hans-Udo Vogler Miteinander ist besser als gegeneinander 425 Marie-Luise Salden Die “Straße des Friedens”. Ein europäisches Kunstprojekt initiiert von Otto Freundlich, Künstler aus Słupsk/Stolp 431 Daniel Kalinowski Mój nowy dom 437 Bibliografia 455 Indeks nazwisk 495