Opis
O autorze Święty Tomasz z Akwinu (1225–1274). Urodził się w rodzinie hrabiowskiej w okolicach Akwinu. Naukę rozpoczął w roku 1230, jako oblat, w klasztorze benedyktynów na Monte Cassino. Studia odbywał na uniwersytecie w Neapolu. W roku 1244 wstąpił do zakonu dominikanów. Jako uczeń kolegiów dominikańskich w Paryżu, a później w Kolonii kształcił się dalej pod kierunkiem Alberta Wielkiego. Został wykładowcą teologii na uniwersytecie w Paryżu, uczył również w wielu miastach we Włoszech. W związku z wykładami w Paryżu napisał komentarz do Sentencji Piotra Lombarda. W latach 1259–1264 napisał tzw. Summę filozoficzną czyli Summa contra Gentiles, a w roku 1265 rozpoczął pisanie swego największego dzieła – Summy teologii. Św. Tomasz uznany został za jednego z najwybitniejszych teologów i filozofów chrześcijańskich. Doktryna, którą stworzył, wywarła ogromny wpływ na naukę Kościoła katolickiego. Po śmierci w roku 1274, uznany został doktorem Kościoła, a w roku 1323 kanonizowany. Fragment Wstępu tłumacza Przedstawiany w tym tomie traktat etyczny, obejmujący kwestie 23-46 z „drugiej części drugiej części” (secunda secundae) Summy teologii Tomasza z Akwinu mówi o czymś, co jest normatywną podstawą różnorakich teorii moralnych, odwołujących się do chrześcijaństwa. Tą fundamentalną normą wszelkiej chrześcijańskiej etyki jest potwierdzane z całą mocą w Ewangeliach, lecz podawane także w Starym Testamencie przykazanie miłości bliźniego. Choć jednak sama formuła tego religijnego nakazu – „kochaj bliźniego swego jak siebie samego”, dilige proximum tuum sicut te ipsum – jest od wieków ustalona, wypełniającą ją treść rozumiano na różne sposoby. (…) Miłość, o którą chodzi w omawianym przykazaniu, nie jest jakąś powszechną życzliwością lub sympatią, żywioną przez człowieka wobec innych ludzi i przysługującą mu z samej natury; jest to raczej moc czy też zdolność pochodząca bezpośrednio od Boga i podarowana ułomnemu człowiekowi, który sam nie mógłby jej z siebie wykrzesać, ale może zarządzać tym darem, używając go lepiej lub gorzej, właściwie lub niewłaściwie. I właśnie ta nadnaturalna, poniekąd teocentryczna miłość, określana jako caritas, stanowi centralny przedmiot przedstawianej tutaj części dzieła Tomasza z Akwinu (…). Spis treściWstęp tłumacza 11 I. Obowiązki czynienia dobra w etyce Tomasza z Akwinu 11 1. O rodzajach obowiązków 13 2. O dobroczynności lub czynieniu dobra 19 3. O miłosierdziu lub współczuciu 29 4. O wspieraniu w potrzebie 35 II. Uwagi do przekładu 47 TRAKTAT O MIŁOŚCI Kwestia 23. O miłości rozumianej jako caritas 55 Artykuł 1. Czy caritas jest przyjaźnią? 55 Artykuł 2. Czy caritas jest czymś stworzonym w duszy? 58 Artykuł 3. Czy caritas jest cnotą? 61 Artykuł 4. Czy caritas jest cnotą szczególną? 64 Artykuł 5. Czy caritas jest jedną cnotą? 65 Artykuł 6. Czy caritas jest najwyższą z cnót? 67 Artykuł 7. Czy bez miłości-caritas może istnieć jakakolwiek inna prawdziwa cnota? 69 Artykuł 8. Czy caritas jest formą cnót? 72 Kwestia 24. O podmiocie caritas 74 Artykuł 1. Czy podmiotem caritas jest wola? 74 Artykuł 2. Czy caritas jest nabywana przez człowieka w wyniku jego wcześniejszych aktów, czy też jest mu udzielana przez Boga? 76 Artykuł 3. Czy caritas jest udzielana człowiekowi odpowiednio do jego naturalnej zdolności? 78 Artykuł 4. Czy caritas zwiększa się w tym, kto ją posiada? 80 Artykuł 5. Czy caritas zwiększa się przez dodawanie? 82 Artykuł 6. Czy caritas zwiększa się przez każdy akt, który ją spełnia? 85 Artykuł 7. Czy caritas może się zwiększać w sposób nieograniczony? 86 Artykuł 8. Czy caritas w życiu doczesnym może być doskonała? 88 Artykuł 9. Czy stopnie caritas są wyróżniane we właściwy sposób? 90 Artykuł 10. Czy caritas może się zmniejszać? 92 Artykuł 11. Czy uzyskaną caritas można utracić? 95 Artykuł 12. Czy caritas można utracić wskutek jednego aktu grzechu śmiertelnego? 98 Kwestia 25. O przedmiocie caritas 101 Artykuł 1. Czy przedmiotem caritas powinien być jedynie Bóg, czy także bliźni? 101 Artykuł 2. Czy miłością wypływającą z caritas powinno się kochać samą caritas? 104 Artykuł 3. Czy przedmiotem miłości wypływającej z caritas powinny być również stworzenia nierozumne? 105 Artykuł 4. Czy miłością wypływającą z caritas można kochać samego siebie? 107 Artykuł 5. Czy miłością wypływającą z caritas można kochać własne ciało? 109 Artykuł 6. Czy miłością wypływającą z caritas powinno się kochać ludzi złych? 111 Artykuł 7. Czy ludzie źli kochają samych siebie? 114 Artykuł 8. Czy miłością wypływającą z caritas powinno się kochać nieprzyjaciół? 116 Artykuł 9. Czy nieprzyjaciołom należy okazywać wyrazy przyjaźni? 118 Artykuł 10. Czy miłością wypływającą z caritas powinniśmy kochać aniołów? 120 Artykuł 11. Czy miłością wypływającą z caritas można kochać demony? 121 Artykuł 12. Czy przedmioty miłości wypływającej z caritas są wyróżniane we właściwy sposób? 123 Kwestia 26. O porządku caritas 125 Artykuł 1. Czy w zakresie miłości rozumianej jako caritas istnieje jakiś porządek? 125 Artykuł 2.