Opis
Rozprawa poświęcona japońskiej literaturze średniowiecznej i jej związkom z myślą religijną epoki. Analizuje twórczość poety Fujiwary Shunzeia żyjącego na przełomie XII i XIII wieku, szczególny nacisk kładąc na estetyczną kategorię "yugen", będącą łącznikiem obu dyscyplin badawczych – literatury i filozofii religii. Termin "yugen"najczęściej tłumaczony jest jako “tajemna głębia”. Rozprawa zawiera również wiele innych zagadnień literackich, religijnych, i historycznych epoki, a kategoria "yugen" jest badana również na przykładach wierszy kilku innych poetów. Najistotniejsza w tej pracy jest próba wyjaśnienia warunków ukształtowania się "yugen" jako kategorii estetycznej pod wpływem doktryny buddyjskiej szkoły tendai (zwykle problem tej kategori wyjaśniano odwołując się do doktryny zen, a więc definiowano znaczenie "yugen" późniejszego okresu, tzn. XIV i XV w.). Autorka skierowała uwagę na dwa fundamentalne teksty, a mianowicie: literacki traktat "Korai futeisho" (Wybór stylu i formy od czasów najdawniejszych, 1197-1201) Fujiwary Shunzeia oraz traktat buddyjski "Maka shikan" [chin. Mohe zhiguan] (Wielkie wyciszenie i kontemplacja, VI w.) Zhiyi, chińskiego patriarchy szkoły tendai, którego nauki miały duży wpływ również na japońską praktykę medytacyjną (wyciszenie i kontemplacja shikan). Spis treściPodziękowania 7 Wstęp 9 Podstawowe źródła 16 Nota redakcyjna 19 Rozdział I Stan badań nad yugen 21 Etymologia słowa yugen oraz analiza filologiczna 27 Definicje yugen 29 Historia użycia terminu yugen 31 ‘Tajemna głębia’ a teatr no 33 ‘Tajemna głębia’ a zen 35 Rozdział II Rozwój buddyzmu na tle przemian historycznych okresu Heian 42 Walka o władzę w schyłkowym okresie Heian (1072-1185) 42 Rozwój buddyzmu ezoterycznego w okresie Heian 44 Próby klasyfikacji wczesnej poezji buddyjskiej (VIII-XII w.) 51 Rozdział III Fujiwara Shunzei – poeta i teoretyk literatury 63 Życiorys 63 Wykaz utworów 77 Rozdział IV Doktryna buddyjskiej szkoły tendai 83 Zarys historii szkoły tendai w Chinach i w Japonii 83 Znaczenie Sutry Lotosu w doktrynie szkoły tendai 86 Najważniejsze pojęcia i teorie szkoły tendai 91 Rozdział V ‘Tajemna głębia’ (yugen) w twórczości Fujiwary Shunzeia 126 Yugen w traktatach krytycznoliterackich Fujiwary Shunzeia 126 Yugen w wierszach Fujiwary Shunzeia 147 Rozdział VI Wpływ estetyki yugen Fujiwary Shunzeia na poezję japońską (na wybranych przykładach) 169 Uznane przykłady yugen w poezji XII wieku 170 Próby odnalezienia nowych przykładów yugen w poezji XII wieku 180 Rozdział VII Krytyka interpretacji poetyki Fujiwary Shunzeia z punktu widzenia platonizmu 187 „Platońska“ interpretacja poetyki Shunzeia według Roystona 188 Noumenon/idea w filozofii Platona a pustka w szkole tendai 193 Zakończenie 204 Aneks I Przekład fragmentu Wielkiego wyciszenia i kontemplacji Zhiyi 213 Aneks II Przekład fragmentu Wyboru stylu i formy od czasów najdawniejszych Fujiwary Shunzeia 231 Aneks III Noty biograficzne poetów i innych postaci historycznych 249 Aneks IV Wykaz imion i nazwisk w oryginalnym zapisie znakowym 266 Aneks V Wykaz pojęć i nazw w oryginalnym zapisie znakowym 271 Aneks VI Wykaz tytułów w oryginalnym zapisie znakowym 291 Bibliografia 296