Opis
Pierwsze polskie tłumaczenie Liber facetiarum Poggia Braccioliniego, nieznanego utworu piętnastowiecznej łacińskiej literatury renesansowej, na który złożyło się ponad 270 moralizujących, rubasznych, niekiedy skandalizujących, opowiastek. Dzieło to wywarło znaczny wpływ na twórczość wielu autorów, w tym rodzimych twórców: Mikołaja Reja i Jana Kochanowskiego. The first Polish translation of Poggio Bracciolini’s Liber facetiarum, an unknown work of 15th-century Renaissance Latin literature, comprised of over 270 moralizing, bawdy, at times scandalous, tales. This piece of literature has greatly influenced the work of many authors, including vernacular Polish ones: Mikołaj Rej and Jan Kochanowski. Spis treściPrzedmowa 15 Od tłumaczki 61 Poggio Bracciolini, Opowieści ucieszne 69 Przedmowa florentyńczyka Poggia po to napisana, żeby zawistnicy poniechali uszczypliwości z powodu nazbyt prostego stylu Opowieści uciesznych 71 I. Ubogi szyper z Gaety 75 II. Medyk leczący wariatów i szaleńców 77 III. Bonaccio de’ Guasconi do późna wyleguje się w łóżku 81 IV. Żyd za namową staje się chrześcijaninem 83 V. Dureń przekonany, że jego żona ma dwie cipy 85 VI. Wdowa pożądająca biedaka 87 VII. Niewidoczny jeździec 89 VII I. Powiedzonko Zuccara 89 IX. Podesta 91 X. Kobieta oszukująca męża 93 XI. Ksiądz nie pamięta o Niedzieli Palmowej 95 XII. Rzemieślnik pyta wieśniaków, czy chcą kupić żywego, czy martwego Chrystusa na krzyżu 97 XIII. Kucharz odpowiada Najjaśniejszemu Księciu Mediolanu 99 XIV. Słowa tegoż kucharza do rzeczonego znamienitego księcia 101 XV. Prośba owego kucharza do rzeczonego księcia 101 XVI. Gianozzo Visconti 103 XVII. Dobry przykład krawca Viscontich 105 XVII I. Facino Cane i skarga na rozbój 107 XIX. Kardynał zachęca wojska papieskie do walki 107 XX. Patriarcha otrzymuje odpowiedź 109 XXI. Papież Urban VI 111 XXII. Ksiądz zamiast ornatu dostarcza biskupowi kapłony 111 XXIII. Mój przyjaciel ubolewa, że głupszych i mniej od niego zacnych ceni się bardziej niż jego 113 XXIV. Wariatka 115 XXV. Kobieta nad Padem 117 XXVI. Opat z Settimo 117 XXVII. Ciężarna siostra mieszkańca Konstancji 119 XXVII I. Słowa cesarza Zygmunta 119 XXIX. Słowa księdza Lorenza z Rzymu 121 XXX. Opowieść Niccola d’Anagni 121 XXXI. Cudowne wydarzenie 123 XXXII. Opowieść mistrza Hugona ze Sieny 125 XXXIII. Kolejna opowieść o potworze 125 XXXIV. O potworze raz jeszcze 127 XXXV. Błazen żartuje z papieża Bonifacego 129 XXXVI. Ksiądz urządza pogrzeb psu 131 XXXVII. Władca niesłusznie oskarża bogacza 133 XXXVII I. Zakonnik wygłasza bardzo krótkie kazanie 135 XXXIX. Minaccio udziela rady wieśniakowi 135 XL. Słowne zabawy tegoż Minaccia 137 XLI. Jednooki biedak zamierza kupić zboże 139 XLII. Mąż prosi chorą żonę o przebaczenie 139 XLII I. Młoda żona zarzuca mężowi, że jego fiut jest za krótki 141 XLIV. Kaznodzieja, który wybrałby raczej dziesięć dziewic niż jedną mężatkę 143 XLV. Paolo udziela nieuświadomionym lekcji rozpusty 145 XLVI. Spowiednik 145 XLVII. Dowcipna odpowiedź kobiety 147 XLVII I. Z akonnik podczas wojny wspomina o pokoju 147 XLIX. Opowieść o Francesku Filelfie 149 L. Kardynał Bordeaux i szalbierz 151 LI. Ridolfo odpowiada Bernabowi 153 LII. Jeszcze jedna dowcipna odpowiedź Ridolfa 155 LII I. Ridolfo odmalowany przez florentyńczyków jako zdrajca 155 LIV. Ridolfo zraniony strzałą 157 LV. Przygoda Mancina 157 LVI. Człowiek z pługiem na ramionach 159 LVII. Celna riposta florenckiego poety Dantego 161 LVII I. Jeszcze jedna dowcipna odpowiedź poety 163 LIX. Uparta kobieta nazywa swojego męża wszarzem 163 LX. Mąż szuka żony, która utopiła się w rzece 165 LXI. Wieśniak pragnie zostać szlachcicem 167 LXII. Guglielmo o wyjątkowym fiucie 167 LXII I. Odpowiedź mieszkanki Pizy 169 LXIV. Szacowna matrona widzi w oknie ubrania dziwki 169 LXV. Nauka 171 LXVI. Co mieszkaniec Perugii powiedział swojej żonie 171 LXVII. Nadzwyczaj dowcipna wypowiedź pewnego młodzieńca 173 LXVII I. Tępak jest przekonany, że naśladowca jego głosu jest nim samym 175 LXIX. Wieśniak niesie na targ gęś 175 LXX. Skąpiec wypija siuśki 177 LXXI. Obłudna spowiedź pasterza 179 LXXII. Kostera wtrącony do więzienia za grę w kości 181 LXXII I. Ojciec wypomina synowi pijaństwo 181 LXXIV. Młodzieniec z Perugii 183 LXXV. Książę andegaweński pokazuje Ridolfowi cenne przedmioty 183 LXXVI. Ridolfo raz jeszcze 185 LXXVII. Dowcipne powiedzonko mieszkańca Perugii 187 LXXVII I. Dwie dziwki kłócą się o lniane płótno 187 LXXIX. Kogut i lis 189 LXXX. Dowcipne słowa 191 LXXXI. Scysja między florentyńczykiem a wenecjaninem 191 LXXXII. Antonio Loschi dokonuje porównania 193 LXXXII I. Deklamator zapowiada śmierć Hektora 195 LXXXIV. Kobieta udaje nieżywą 197 LXXXV. Udany żart florenckiego żołnierza 197 LXXXVI. Szlachcic i jego kłótliwa żona 199 LXXXVII. Lekkoduch i jego kuracja dla osłów 201 LXXXVII I. Odpowiedź Pietra de Eghi 203 LXXXIX. Lekarz i pacjentka 203 XC. Ucieszna historyjka o wenecjaninie, który nie rozpoznał własnego konia 205 XCI. Odpowiedź bolończyka Carla 207 XCI I. Stary lichwiarz bo