Opis
Dominantą tematyczną nowego numeru „Narracji o Zagładzie” jest kwestia relacji studiów nad Zagładą ze studiami nad zwierzętami – tym zagadnieniom poświęcony został zbiór artykułów: Barbary Czarneckiej, Katarzyny Ebigg, Magdaleny Kokoszki, Bartłomieja Krupy, Mirosława Loby, Darii Nowickiej, Kingi Piotrowiak-Junkiert, Beaty Przymuszały, Lucyny Sadzikowskiej, Patryka Szaja, Marty Tomczok, Moniki Żółkoś. Autorzy i autorki wieloaspektowo odnoszą się do możliwości, jakie stwarza przyjęcie perspektywy nieantropocentrycznej w badaniach humanistycznych, podejmują między innymi problem kontrowersyjnego porównania sytuacji zwierząt w hodowlach przemysłowych do obozów Zagłady i na powrót niuansują sens tej zleksykalizowanej analogii; dalej szeroko analizują charakterystyczne dla antroponormatywnego języka przemocy pejoratywnie nacechowane animalizacje, rozmaicie reinterpretowane w narracjach literackich; wreszcie wydobywają różnorakie strategie przedstawiania zwierzęcych bohaterów uwikłanych w opowieści o losach Żydów lub przeżywających własną wojenną historię. Ważnym kontekstem dla tych rozpoznań są opublikowane na naszych łamach, ukazujące się po raz pierwszy po polsku fragmenty prekursorskiej rozprawy Edgara Kupfer-Koberwitza Bracia zwierzęta. Rozważania o etycznym życiu (w przekładzie i z komentarzem Katarzyny Kończal), napisanej w czasie uwięzienia autora w obozie w Dachau. Ponadto Czytelnik może zapoznać się z nieznanym wcześniej w Polsce opowiadaniem Primo Leviego pt. Mnemagogia (1946) (w tłumaczeniu Pawła Wolskiego) i przełożonym przez Monikę Żółkoś artykułem amerykańskiej badaczki Kitty Millet Cezura, ciągłość i mit. Implikacje łączenia Holokaustu z historią niemieckiego kolonializmu. Bieżący numer „Narracji o Zagładzie” przynosi również przekrojowe studium Andrzeja Juchniewicza poświęcone przekształceniom formy kołysanki w utworach poetyckich powstałych w czasie Zagłady oraz szkice Karoliny Koprowskiej o konceptualizacjach zemsty w wierszu Wej dir Jicchoka Kacenelsona i Anity Jasińskiej o dzienniku Rutki Laskier, który autorka bada, uwzględniając materialność zapisków. Szczególną dokumentalną wartość mają dwa artykuły: Hanny Gosk – o jej kwerendzie w domowym archiwum Leo Lipskiego, której efektem jest edycja tomu Paryż ze złota…; z kolei Michał Wachuła pisze o podobozie pracy przymusowej mieszczącym się przy krakowskiej Fabryce Kabli. Spis treściSpis treści Poza imaginarium. O miejscu zwierząt w narracjach o Zagładzie i Zagłady w narracjach o zwierzętach (Anita Jarzyna) / 7 Zwierzęta/Zagłada „Słowo »Żyd« było niewymawialne”. O mikrologii roślin i zwierząt jako perspektywie dla badań Zagłady. Z Aleksandrem Nawareckim rozmawiają Marta Tomczok i Beata Mytych-Forajter / 21 Mirosław Loba: Zagłada, ofiara i zwierzęta w myśli Elisabeth de Fontenay / 42 Monika Żółkoś: Insektosemityzm / 51 Barbara Czarnecka: „Inwentarz nędzy ludzkiej”. Wszy w narracjach lagrowych / 66 Magdalena Kokoszka: Gzy żelazne i ludzkie owady. „Entomologia” wojenna Marii Pawlikowskiej- Jasnorzewskiej / 87 Marta Tomczok: Czajka (nad)zwyczajna. Perspektywa ekokrytyczna w narracjach o Zagładzie Izabeli Czajki Stachowicz / 103 Patryk Szaj: Niepokoje. Tadeusz Różewicz wobec tzw. zwierząt hodowlanych / 121 Bartłomiej Krupa: Relacja człowiek – pies w opowiadaniach Idy Fink / 139 Katarzyna Ebbig: Monolog psa zaplątanego w dzieje. O nie-ludzkich narracjach wojennych / 161 Lucyna Sadzikowska: „Zwrot ku zwierzętom” w prozie Gustawa Morcinka. Rekonesans / 172 Beata Przymuszała: O nieludzkim „ludzkim” i „niezwierzęcym” zwierzęcym zachowaniu: z lektury wiersza Ludzie i hieny Frydzi Kiwatz / 189 Kinga Piotrowiak-Junkiert: Zwierzęce idylle. O Razglednicach Miklósa Radnótiego / 200 Daria Nowicka: Zasypia ryba. Autobiograficzne i zwierzęce niepokojenia w malarstwie Andrzeja Wróblewskiego / 217 Przekłady Edgar Kupfer-Koberwitz: Bracia zwierzęta. Rozważania o etycznym życiu (wybrane fragmenty) (wybór i tłumaczenie Katarzyna Kończal) / 235 Kitty Millet: Cezura, ciągłość i mit. Implikacje łączenia Holokaustu z historią niemieckiego kolonializmu (tłumaczenie Monika Żółkoś) / 243 Primo Levi: Mnemagogia (1946) (tłumaczenie Paweł Wolski) / 262 Artykuły i rozprawy Andrzej Juchniewicz: „Spieszczenie monstrualności”? Kołysanka w cieniu Zagłady / 271 Karolina Koprowska: Biada ci, narodzie-morderco! Zemsta w wierszu Wej dir Jicchoka Kacenelsona / 298 Anita Jasińska: Nieporadne jeszcze dźwięki. O materialności dziennika Rutki Laskier / 311 Dokumenty Hanna Gosk: Walizka z bibułkami. Edycja Paryża ze złota… Leo Lipskiego / 337 Michał Wachuła: Refleksja o statusie miejsca-po-obozie na przykładzie krakowskiej Fabryki Kabli w perspektywie relacji Joanny Ringel / 345 „Rutka jest niebezpieczna”. O nowo powstającej powieści inspirowanej losami będzińskiej Żydówki z Profesorem Zbigniewem Białasem rozmawia Anita Jasińska / 361 „Oni szli do lasu, po prostu do lasu…”. Zagłada Żydów w KL Auschwitz-Birkenau we wspomnieniach Aliny Dąbrowskiej (opracowała Lucyna Sadzikowska) / 366 Przeglądy i